ΑναγνώστεςΈχετε κάποιο κείμενο 700 λέξεων περίπου, που έχει γραφτεί για το kalymnosola, ή μία φωτογραφία συνοδευόμενη από μία λεζάντα, που θέλετε να μοιραστείτε μαζί μας; Τα περιμένουμε στο afronanaki@hotmail.com

21.8.2014

 Έντονη διαμαρτυρία προς κάθε υπεύθυνο

Γράφει η Μαρία Μπουλαφέντη-Μονοκάνδηλου

Πριν από κάποια χρόνια θεώρησα ευλογία που αξιώθηκα να μπορώ να απολαμβάνω μια από τις μαγευτικές εξοχικές γωνιές του νησιού μας, αυτή των Λιναριών.
Δυστυχώς όμως η ευλογία έγινε κατάρα. Επί σειρά ετών μας έχει επιβληθεί η ποινή εξαναγκαστικής ακρόασης μουσικής και σχετικού νταβαντουριού νυχτερινών κέντρων, πλάι στις πόρτες μας, ασύλληπτου βασανισμού, από της 11ης βραδινής ώρας μέχρι της 6ης πρωινής και που αποκορυφώνεται το φοβερό μαρτύριο με την αποχώρηση των θαμώνων, οι οποίοι ξεχύνονται ξέφρενο κοπάδι στους δρόμους με αγρίων κραυγές, ουρλιαχτά, τσιρίσματα, σφυριές, βωμολοχίες, κομπλεξικά μαρσαρίσματα, θορυβώδεις εξατμίσεις, σκυλάδικες μουσικές στη διαπασών, που παραλύουν, κόβουν την ανάσα, μακαρίζεται όποιος πια δε ζει. Ολονύχτια πρόγευση κολάσεως.
Χάσαμε τον ύπνο, τη γαλήνη και ησυχία της νύχτας, κλονίστηκε η υγεία μας. Οι συνεχείς διαμαρτυρίες μας προς τους αρμόδιους φορείς πέφτουν στο κενό. Έχω πια την αίσθηση πως δε ζω σε μια ευνομούμενη κοινωνία αλλά σε μια ζούγκλα, στην οποία ο καθένας που στερείται της σωστής παιδείας, αρχών και στοιχειώδους σεβασμού στον οποιοδήποτε άνθρωπο και τα δικαιώματά του μπορεί να ενεργεί αντικοινωνικά, παραβατικά, παράνομα με πλήρη ασυδοσία υπό την προστασία της εγκληματικής απάθειας και αδιαφορίας όλων μας και της γερά θεμελιωμένης ατιμωρησίας.
Προ ημερών κάποιοι τέλεσαν τους αρραβώνες τους με δεξίωση και ξεφάντωμα σε υπαίθριο χώρο ξενοδοχείου. Τα λόγια αδυνατούν να περιγράψουν το ξέφρενο αυτού του γλεντιού. Τα ξελαρυγγίσματα του τραγουδιστή, τα εμετικά συνοδευτικά ξεφωνητά, η αδιανόητη ένταση των ηχείων τους έβαλαν σε δοκιμασία αϋπνίας και ταραχής όλους τους περίοικους.
Ζήσαμε ολονύχτιο ανελεές σφυροκόπημα εγκεφάλου, νεύρων, σακατεμένης καρδιάς. Είχε εξαντληθεί πια η αντοχή μας όταν αποφασίσαμε κατά τις 3 η ώρα να τηλεφωνήσουμε στο ξενοδοχείο ζητώντας το αυτονόητο, να χαμηλώσουν την ένταση.
Αντ’ αυτού συνέχισαν ακάθεκτοι μέχρι της 6 το πρωί, περιλούοντάς μας μάλιστα με χυδαίο υβριολόγιο. Ο ίδιος νεαρός ξεδιάντροπα είπε σε άλλο διαμαρτυρηθέντα, – δεν ξέρεις φαίνεται ποιος αρραβωνιάζεται, ο γιος του….! Τι κατάντια νοοτροπίας! Σύμφωνα λοιπόν με τις αρχές και σκεπτικό του ανωτέρου κυρίου ο κάθε επώνυμος και λεφτάς είναι ελεύθερος να καταπατάει τα δικά μου ανθρώπινα δικαιώματα, έστω μιας ασήμαντης συνταξιούχου.

Θυσία λοιπόν η ανθρώπινη οντότητα πάνω στο βωμό σκοπιμοτήτων και αλληλοεξαρτώμενων συμφερόντων. Θλιβερό το φαινόμενο! Χάσαμε την ανθρωπιά μας, τις ευαισθησίες μας, τα υγιή αντανακλαστικά μας. Ζούμε μια πρωτοφανή πνευματική αχρωματοψία. Ενώ δεινοπαθούμε εθελοτυφλούμε, βουλώνουμε τ’ αυτιά, πνίγουμε τη φωνή μας και αρκούμαστε σε ανούσιους και ανεδαφικούς σχολιασμούς σε καφετέριες και παραλίες.
Πήραμε την κατρακύλα για τα καλά κι εμείς ζούμε με ψευδαισθήσεις και κομπασμούς κοκορευόμενοι πως η Κάλυμνος είναι ο ομφαλός της γης. Κι αν κάποιος καλοπροαίρετα ευεργετικά επισημάνει λάθη και γκάφες μας τον πυροβολούμε, τον εξυβρίζουμε.
Υπάρχουν χρονίζοντα προβλήματα στα οποία οι ξένοι επισκέπτες μας δείχνουν ανοχή. Ένα δεν αντέχουν, την κόλαση του θορύβου. Τη μια μέρα έρχονται, την επόμενη καταγανακτησμένοι φεύγουν κακήν κακώς.
Θλίβομαι και ντρέπομαι όταν βλέπω κάποιους συνανθρώπους μας, που ξεκινούν από την άλλη άκρη του κόσμου κουρασμένοι απ’ το λιοπύρι της ζωής για να ‘ρθουν να ξαποστάσουν για λίγο στην όαση του νησιού μας, να φεύγουν πριν καλά καλά γευθούν αυτό που λαχταρούσαν καμένοι και θυμωμένοι.
Οι επιπτώσεις δυσμενείς. Εκτός της οικονομικής ζημιάς των επαγγελματιών συμπολιτών μας ακολουθεί και η δυσφήμηση του τόπου μας, αφού αυτοί που διώξαμε περιγράφουν μέσω διαδυκτίου πια το νησί μας με τα μελανότερα χρώματα.
Επειδή και η υπομονή και η αντοχή έχουν τα όρια τους επιτρέψτε μου να διατυπώνω κάποιες απόψεις μου. Για να παταχθεί αυτό το απεχθές φαινόμενο της ηχορύπανσης, για να θεραπευθεί αυτή η γάγγραινα που ταλανίζει, δυσφημίζει και ζημιώνει τόσο πολύ τον τόπο μας απαιτείται μηδενική ανοχή, καθολική αφύπνιση, απαλλαγή από την εσωστρέφεια και τον εγκλωβισμό στον εαυτούλη μας, από τις σκοπιμότητες, αλληλοεξαρτήσεις, υπολογισμούς, υποκρισίες, εγωισμούς και άγονες αντιπαραθέσεις. Όλα τα προβλήματα βρίσκουν λύσεις μόνο με την αγαστή και ειλικρινή συνεργασία πολιτών και όλων όσων επέλεξαν να διαφεντέψουν αυτόν τον τόπο. Μέχρι σήμερα δεν έχουμε πείσει πως αγαπούμε την ιδιαίτερη πατρίδα μας.
Εν κατακλείδι, η αυτογνωσία είναι επιστήμη των επιστημών. Αυτή ωθεί άτομα και λαούς για το πρώτο βλήμα προς τα μπρος κι όλο ψηλότερα.


 

21.8.2014

Ενθάδε κείται η Κάλυμνος

Γράφει ο Άρης Σκιαδόπουλος*

48-1-thumb-largeΗ Κάλυμνος με τα δυό της πρόσωπα…Το πρώτο, εκείνο της ατίθασης πρωτόγονης παρθένας, με τους βοστρύχους ν’ απλώνονται ανέμελα καί προκλητικά στη γαλάζια φορεσιά της. Αρωματισμένη μ’ όλα τα καλούδια της φύσης μ’ ένα άρωμα αλισφακιάς καί ρίγανης πού μεθάει τη φύση. Με κείνα τα ήπια βουνά της στήθια ορθόστητα βατά καί ποθητά να φτάνουν τα ψήλου κι ύστερα νωχελικά να κουρνιάζουν στην αγκαλιά του Αιγαίου…
Τό δεύτερο πρόσωπο: Ειναι γριάς παράξενης, αλλόκοτης, στριμμένης, κακομοίρας, γκρινιάρας κι αφιλόξενης…Το πρώτο πρόσωπο είναι το δικό της. Λαμπυρίζον κι αστραφτερό…Το δεύτερο είναι το αποκρουστικό προσωπείο που της έφτιαξαν όσοι την μισούν καί δυστυχώς την κατοικούν. Σαν να μην θέλουν τον τόπο τους έτσι όμορφο καί χαρισματικό καθώς η φύση τους τον παρέδωσε…
Εδώ κάθε Αρχή είναι ανύπαρκτη…Από τήν Τοπική Αυτοδιοίκηση ως την Αστυνομία καί τό Λιμενικό…Καθένας απ´ όσους βρέθηκαν εδώ με δυσμενή μετάθεση λες κι εκδικούνται την.. δυσμένεια. Δεν έχουν άδικο. Διότι σ’ αυτη την ακριτική ζώνη που ’χει απέναντί της μιά Τουρκία αναπτυσσόμενη η Πολιτεία θα ’πρεπε να στέλνει τους άριστους επιβραβεύοντάς τους να υπηρετήσουν ένα ακριτικό νησί.
Εδω λοιπόν: Το οδικό δίκτυο είναι χειρότερο από υποτυπώδες καθώς σέ μεγάλη ζώνη πού οδηγεί στην ενδοχώρα, ξεκινώντας από το λιμάνι, τα πεζοδρόμια είναι ανύπαρκτα.Πεζοί καί οδηγοί στον ίδιο δρόμο. Τη νύχτα μάλιστα σ’ ορισμένα σημεία που δέν φωτίζονται, η απειλή για την ανθρώπινη ζωή είναι άμεση. Τό νησί βρωμάει. Κι είναι σπάνιο φαινόμενο η παρουσία απορριμματοφόρου. Σ’ ορισμένους δρόμους τά σύκα πέφτουν από τις συκιές καί σχηματίζεται μιά βρωμερή γλίτσα. Η συγκοινωνία είναι απόλυτα υποτυπώδης. Δεν ξέρεις πότε περνάει και από που το λεωφορείο.
Ανύπαρκτος είναι ο έλεγχος της αστυνομίας. Στις δέκα μέρες πήρε τό μάτι μου μόνο μία φορά ένα περιπολικό, τη στιγμή που νεαροί, χωρίς δίπλωμα οι περισσότεροι, διασχίζουν επικίνδυνα τους δρόμους. Ταυτόχρονα έχουν πειραγμένες εξατμίσεις πουλώντας τάχαμου ανέξοδη μαγκιά. Σε ώρες κοινής ησυχίας ευδοκιμεί και το είδος που εισήχθη από τήν Αθήνα.Τα εξωτερικά ηχεία που αναστατώνουν γειτονιές ολόκληρες!! Έτσι μπορείς να δεις μεταχειρισμένο…χιουνται να φέρει ηχητικό εξοπλισμό πανάκριβο για να επιδειχθεί ο…λεβέντης λες κι οι γκόμενες θα πέσουν σαν τα…στάχυα ακούγοντας…Σφακιανάκη στη διαπασών. Στην πλειοψηφία τους όλοι αυτοί αδιαφορούν γιά τόν ΚΟΚ. Άλλωστε προφανώς δεν χρειάστηκε καν να τον μάθουν δεδομένης μιας ιδιότυπης ασυλίας πού απολαμβάνουν!! Έτσι οι περισσότεροι έχουν οικειοποιηθεί την παρανομία καθιστώντας την…νόμιμη. Γι’ αυτό ένας ταξιτζής απαιτούσε, ενώ είχε διασχίσει τα τρία τέταρτα μιας ανηφόρας, να κάμω εγώ…όπισθεν για να κατέβει αυτός. Κι όταν επέμενα ότι εγώ ήμουν ο νόμιμος μέ αποκάλεσε..τούβλο!!
Στους γύρω κολπίσκους έρχονται κάθε λογής σκάφη κυρίως από τη μεριά της Τουρκίας. Ο έλεγχος ανύπαρκτος. Άκουσα ότι κάποια σκάφη απ´ αυτά διακινούν κάθε είδους λαθραίου, ακόμα καί ναρκωτικά. Άλλωστε στην πόλη και γύρω απ´ αυτήν κυκλοφορούν άτομα γνωστά για τη δράση τους. Μόλις πήγα να βγω με τ’ αυτοκίνητο απο τό καράβι επικρατούσε ένα απερίγραπτο χάος. Όταν ρώτησα τον παρκαδόρο του πλοίου τι γίνεται μου αποκρίθηκε “αγαπητέ μου δέν ξέρεις πού ήρθες…Σ ένα μπουρδέλο ήρθες”..
Κι όμως εδώ γνώρισα και κάποιους ανθρώπους πολύ αξιόλογους που πονάνε τον τόπο τους. Που δεν αναλίσκονται σέ φολκλορικές αναφορές για σφουγγάρια και σκανδαλόπετρες…Που δεν παινεύουν τον τόπο τους, αλλά τόν πονουν. Πού θλίβονται γιά την κατάντια αυτή. Άνθρωποι μεροκαματιάρηδες κι επιστήμονες. Μακάρι να καταφέρουν ν ανατρέψουν αυτη τήν κατάσταση.
Κι έτσι καθώς προσμετράς τό χάλι ενός κακόμοιρου νησιού, πέφτεις ξαφνικά σε μια κολώνα για να διαβάσεις το αφελές τετράστιχο:
“Οποιος δουλεύει Κυριακή δέν πάει εκκλησία
όσες τον βρούνε συμφορές μην ψάχνει την αιτία”.
Γνωρίζει άραγε ο αφελής θρησκόληπτος πόσες χιλιάδες μετανάστες μετράει σήμερα η Κάλυμνος στo Ντάργουιν;

*Ο Άρης Σκιαδόπουλος είναι καταξιωμένος δημοσιογράφος και συγγραφέας. Έχει εργαστεί στις μεγαλύτερες εφημερίδες της χώρας «Το Βήμα», «Τα Νέα», «Έθνος», «Ελεύθερος Τύπος», «Πρώτη», «Επικαιρότητα», στο περιοδικό «Ταχυδρόμος» κ.α. και τα τελευταία χρόνια παρουσίαζε στην ΕΡΤ τις εκπομπές «Νυχτερινός Επισκέπτης» και «Δρόμοι».
Το κείμενο γράφτηκε αποκλειστικά για το “Kalymnosola”.

 


 

 

18.8.2014

Καλοκαιρινές οσμές

 

10440901_698342756869024_8188987037586657907_nΓράφει ο Γιάννης Θ. Πατέλλης

Το καλοκαίρι σε μεταμορφώνει. Νεκρώνει τα δυσάρεστα, ανασταίνει τα ευχάριστα. Δεν το αισθάνεσαι μόνο στο σώμα, δεν το γιορτάζεις, δεν το εσπερίζεις, το μυρίζεις! Αναδύεται μέσα από τις παιδικές μνήμες αισθαντικό, κυρίαρχο, αξέχαστο.
Θυμίζει το παραθαλάσσιο σπιτάκι που μερεμετισμένο, ασπρισμένο, με κουμούλια στολισμένα από τις πήλινες γλάστρες των αρωματικών και του «ωραίου φύλλου», οικούσε τα εφηβικά καλοκαίρια τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Μυρίζει φούλι, ψιλό και πλατύφυλλο βασιλικό, οσμές μοναδικής «συμφωνίας», φυτικών αρωμάτων και θαλασσινής αύρας.
Το καλοκαίρι θυμίζει καφενεδάκι πάνω στο κύμα, λίγο πριν το μεσημέρι, με τους τοίχους και την τέντα από κλωνιά πικροδάφνης, τις ψάθινες καρέκλες και τα ταπεινά τραπεζάκια να αντιλαλούν τα χτυπήματα της «μπιλότας», τις φωνές και τις διαφωνίες για κάποιους «πόντους» που δεν γράφτηκαν στην πλάκα με την κιμωλία. Και αμέσως μετά τα πάντα να καταλαγιάζουν και να ημερεύουν ανάμεσα σε οσμές από ψημένο χταποδάκι, ούζο Σάμου, βανίλια σε «υποβρύχιο», δροσερό «τριαντάφυλλο», που κατάφταναν ως κέρασμα από χαμένους και κερδισμένους.
Θυμίζει έναστρα καλοκαιρινά βράδια με έφηβους να τιτιβίζουν ξεπνοϊσμένοι απ’ το φλερτ στα πάρτι της παραλίας, με κορίτσια να τινάζουν από αρωματισμένους κόρφους μυρωδιές γιασεμιού ανάκατες με κολόνια «Μυρτώ» του οίκου Μενούνου.
Το καλοκαίρι θυμίζει κι’ άλλες μυρωδιές : Μεθυστική οσμή ανθόνερου καθώς ο επίτροπος δροσίζει το γυαλί της εικόνας της Μεγαλόχαρης από ευσεβή φιλήματα, στο Μεγάλο κατανυχτικό Εσπερινό του Δεκαπενταύγουστου, με κατάφωτους πολυελαίους, ψαλμωδίες και ευχές υπέρ «υγείας, θείας βοηθείας και μακροημερεύσεως» παρόντων και «δι’ ευλόγου αιτίας υποληφθέντων». Ευώδη θυμιάματα να αναδεύονται με άρωμα ακριβής κολόνιας από κάθιδρες καλοντυμένες κυρίες, που αερίζονται με πλουμιστές βεντάλιες, κατά τη Μεγάλη Αρτοκλασία. Και καθώς το φως γέρνει στα ιώδη, κάτω από πολύχρωμα γιορταστικά σημαιάκια στο τραπεζάκι με το πάλλευκο τραπεζομάντιλο, συναντάς το γλυκάνισο του άρτου με τη μυρωδιά του ούζου και της χιώτικης μαστίχας, ενώ ο αύλιος χώρος αντηχεί από καλωσορίσματα, χαιρετούρες και ευχές υγείας προς εορτάζουσες και εορτάζοντας.
Το καλοκαίρι θυμίζει, ακόμα, αψά οσμή μαρακόνιζας, αστοιβής και λεπτό άρωμα θυμαριού να διαπερνά το διαυγές πρωινό, καθώς πολύχρωμο κομβόι προσκυνητών οδεύει, μέσα από κακοτράχαλο μονοπάτι, προς το παραθαλάσσιο ξωκλήσι για την πρωινή λειτουργία. Εκπληρώνει το τάμα νοικοκυραίων της διασποράς προς ανάπαυση ψυχών «Σακελλαρίου και Θεμελίνας, Σκευοφύλακος και Καλοτίνας». Και ενώ η ώρα περνά, ο ήλιος ανεβαίνει, η θέρμη αρχίζει να θαμπώνει τον ουρανό, η μυρωδιά του λιβανιού και του καμένου κεριού υποχωρεί. Μια άλλη οσμή σημαίνει νέα ώρα: Ο καφές ψήνεται στη θυμαρίσια χόβολη, κερνιέται με αφράτο γλυκανισάτο παξιμαδάκι, για συχώρεση εκλιπόντων και υγεία παρόντων, κοπιώντων και ψαλλόντων. Η τελετουργία συνεχίζεται στα βραχάκια με φέτες από φτάζυμο, γλυκόξινη κοπανιστή, γλυκό κρασί ανάμα και τραγανά αβόσυκα που σε κοιτάζουν απορημένα μέσα από το ζωηρόχρωμο μάτι τους.
Τέλος Αυγούστου, βραδιάζει. Καθώς αναριγάς από την πρώιμη ψύχρα του μαΐστρου, διαγράφεται στο σκοτεινό ορίζοντα το νυσταγμένο ποστάλι της γραμμής. Δεν παίρνει μαζί του μόνο τους παραθεριστές αλλά και τη μαγεία του μεσογειακού θέρους, τις χαρές και τις οσμές του. Αργά, μόνος, κάτω από τον έναστρο ουρανό της έρημης αυλής, τσακίζεις μια σελίδα από στίχους του ποιητή: «Πενθώ τον ήλιο και τα χρόνια που έρχονται/ Χωρίς εμάς και τραγουδώ τ’ άλλα που πέρασαν/ Εάν είναι αλήθεια.
Μιλημένα τα σώματα και οι βάρκες που έκρουσαν γλυκά/ Οι κιθάρες που αναβόσβησαν κάτω από τα νερά/ Τα «πίστεψέ με» και τα «μη»/ Μια στον αέρα, μια στη μουσική.
Πάντα εσύ το λιμάνι κι εγώ το φανάρι το δεξιά/ Το βρεμένο μουράγιο και η λάμψη πάνω στα κουπιά». (Οδυσσέα Ελύτη, Το Μονόγραμμα).

Κάλυμνος, Αύγουστος 2010.

 


 

Πρόσφυγες ή λαθρομετανάστες;

7/8/2014

Γράφει ο Γιώργος Τυρίκος Εργάς

1458678_602522043117184_534288821_nΤο προσφυγικό τον τελευταίο καιρό έχει οξυνθεί στο νότιο Αιγαίο. Η Κάλυμνος δεν είναι «συνηθισμένη» σε τέτοια γεγονότα, όπως ας πούμε η Λέσβος στην οποία δραστηριοποιούνται πλήθος οργανώσεων όπως η «Αγκαλιά», «Το Χωριό του Όλοι Μαζί» κ.α. τα τελευταία οχτώ χρόνια και όπου η (δι-)έλευση προσφύγων αποτελεί καθημερινό γεγονός. Στην Λέσβο η κοινωνία πλέον μετά τις πρώτες αντιδράσεις οι οποίες είναι συνήθως σπασμωδικές και ακραίες, έχει «συνηθίσει» το γεγονός και έχει εν πολλοίς, πολωθεί σε δυο ομάδες. Η μεγαλύτερη αριθμητικά ομάδα θεωρεί αυτούς τους ανθρώπους «λαθραίους» και εν πολλοίς υποστηρίζει πως εν όψει της κρίσης η χώρα δεν έχει την δυνατότητα να «αντέξει» άλλους ξένους. Η πρώτη αυτή ομάδα είτε είναι αδιάφορη ως προς την καθημερινή επαφή με τους εισερχόμενους είτε, πιο σπάνια, δείχνει κάποια χαλαρή διάθεση να οργιστεί. Η δεύτερη ομάδα έχει εμπλακεί ενεργά στην περίθαλψη των ανθρώπων αυτών. Σε γενικές γραμμές υποστηρίζει πως όσοι φτάνουν στην χώρα μας κατατρεγμένοι, έχουν με βάση το σύνταγμα δικαίωμα να καταθέσουν αίτηση ασύλου, να εξεταστεί αυτή η αίτηση και έπειτα να αποφασίσει το κράτος για αυτούς. Μέχρι τότε οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι κρατούμενοι, είναι τυπικά και όχι ουσιαστικά παράνομοι και έχουν το δικαίωμα σε περίθαλψη με ανθρώπινους όρους. Για πρακτικούς λόγους δεν θα ασχοληθώ με ακραία φαινόμενα τα οποία χρειάζονται συζήτηση σε διαφορετική βάση.
Θα ήθελα να θίξω ορισμένα ζητήματα προσπαθώντας, όσο γίνεται, μπροστά σε τέτοια ιστορικά μεγέθη και μπροστά στην ανθρωπιστική τραγωδία, να παραμείνω ουδέτερος προς κάθε μια από τις δυο αυτές τάσεις. Θα παραθέσω ορισμένα γεγονότα τα οποία ίσως αποτελέσουν τροφή για σκέψη σε όσους θέλουν πραγματικά να στοχαστούν πάνω σε ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο θέμα το οποίο κάθε άλλο παρά μεγαλοστομίες και ακρότητες χρειάζεται για να αντιμετωπιστεί. Θα προσπαθήσω να μην κουράσω με λεπτομέρειες αλλά να διατηρήσω έναν λόγο απλουστευτικό. Το θέμα δεν απασχολεί μόνο «ειδικούς» αλλά όλους τους Έλληνες πολίτες. Ας σημειωθεί πως μιλάω όχι μόνο ως ερευνητής λαογράφος αλλά κυρίως με την ιδιότητα ενός από τα ιδρυτικά μέλη της «Αγκαλιάς» για την οποία ο αναγνώστης μπορεί να αναζητήσει πληροφορίες στο διαδίκτυο.
Μηδενική περίθαλψη – παράνομη κράτηση.
Αν και σύμφωνα με το σύνταγμα το κράτος έχει την υποχρέωση που ανέφερα, η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. Η περίθαλψη όσων έρχονται στην χώρα μας είναι σχεδόν μηδενική. Μέχρι πρότινος στοιβάζαμε ανθρώπινα όντα σε αποθήκες και κολαστήρια (ψάξτε αν θέλετε στο google τις λέξεις «Παγανή» και «Αμυγδαλέζα») δίχως καν πρόσβαση σε βασικές εγκαταστάσεις υγιεινής. Αν και είναι παράνομο, οι «λαθρομετανάστες» κρατούνται ως τεχνικά εγκληματίες ενώ το μόνο «έγκλημα» που έχουν κάνει είναι να εισέλθουν δίχως νόμιμα έγγραφα. Η ελληνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ρητά πως κάθε άνθρωπος που εισέρχεται σε ευρωπαϊκό έδαφος δίχως νόμιμα έγγραφα και υποστηρίξει πως διώκεται, έχει το δικαίωμα να φέρει την υπόθεσή του προς εξέταση για να διαπιστωθεί αν όντως είναι έτσι. Στην Ελλάδα όμως, πρώτον, είναι τεχνικά αδύνατον να καταθέσει κανείς αίτηση ασύλου, και δεύτερον από, την στιγμή που κάποιος το καταφέρει θα περιμένει για μήνες μόνο και μόνο για να διαπιστώσει πως τα ποσοστά έγκρισης μιας τέτοιας αίτησης, είναι μηδαμινά. Η διαδικασία, παρόλα αυτά, υποβολής της αίτησης για άσυλο έχει επιταχυνθεί σημαντικά σε σχέση με πριν τρία χρόνια ενώ έχει προβλεφθεί ειδικό καθεστώς για τους ανθρώπους που έρχονται από την σπαραγμένη από τον εμφύλιο Συρία. Συνήθως το κρατικό κενό το αναλαμβάνουν οργανώσεις εθελοντών άλλες φορές παρέχοντας τα βασικά και άλλοτε προχωρώντας σε πιο οργανωμένες κινήσεις όπως αυτή που προέκυψε στη Λέσβο όπου συνασπισμός οργανώσεων και εθελοντών δημιούργησε το πρώτο πανευρωπαϊκά αυτοδιαχειριζόμενο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων. (λέξεις- κλειδιά για έρευνα : Μυτιλήνη, ΠΙΚΠΑ, Χωριό του Όλοι Μαζί).
Μια Ευρώπη που έχει «χαντακώσει» τον νότο.
prosfygesΤο ελληνικό κράτος έχει υπογράψει συμφωνίες, (θα ακούσει κανείς για το περίφημο «Δουβλίνο 2») οι οποίες στην ουσία ευνοούν τις «δυνατές» χώρες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης ενώ καταδικάζουν τον νότο (Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα) στο να μετατραπεί σε ένα «καθαρτήριο» ανθρώπων. Οι συμφωνίες αυτές που προβλέπουν μεταξύ άλλων επαναπροώθηση στην χώρα πρώτης καταγραφής, κάτι που σημαίνει ότι αν πιάσει, για παράδειγμα, η γερμανική αστυνομία σε γερμανικό έδαφος δίχως τα απαραίτητα έγγραφα κάποιον που έφτασε στην Γερμανία από την Ελλάδα μπορεί να τον στείλει πίσω στην Ελλάδα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καμώνεται πως προσφέρει βοήθεια στελεχώνοντας την λεγόμενη FRONTEX η οποία αποτελεί μια μικτή δύναμη περιπολίας στα θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία και την Αφρική. Εκ των πραγμάτων όμως έχει αποδειχτεί πως τα θαλάσσια σύνορα, πρώτον είναι πολύ δύσκολο να ελεγχθούν αλλά και δεύτερον κανείς δεν μπορεί να ελέγξει στην πραγματικότητα τέτοια μεγέθη. Μιλάμε για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλη την Μ. Ανατολή και την Αφρική οι οποίοι βρίσκονται σε κίνηση εξαιτίας πολέμων, πείνας και άλλων προβλημάτων. Δεν έχουμε απλά να κάνουμε με μεταναστευτικά ρεύματα στην βάση της εύρεσης μιας καλύτερης εργασίας, αλλά για ξεσηκωμό τεράστιο στην βάση πολέμων και ακραίας φτώχειας! Μια ματιά στον επίσημο ιστότοπο των Ηνωμένων Εθνών και της Ύπατης Αρμοστίας για τους Πρόσφυγες είναι ένας καλός τρόπος για να πάρει κανείς μια πρώτη ιδέα περί τίνος πρόκειται, τουλάχιστον αριθμητικά. Η Ευρώπη έχει ρίξει όλο το βάρος στις χώρες του νότου οι οποίες εκ των πραγμάτων αδυνατούν να ανταπεξέλθουν. Έχοντας αυτά κατά νου βάζουμε και σε σωστή βάση τον ντόρο για τους δουλεμπόρους ή για την πολιτική των Τούρκων γενικότερα. Μιλάμε για αυτούς σαν να πρόκειται για την αιτία της μετανάστευσης δίχως να καταλαβαίνουμε πως οι δουλέμποροι αλλά και οι επιλογές των Τούρκων είναι απλά ένα σύμπτωμα (και μια αντίδραση) μιας βαθύτερης παθογένειας.
Μια κοινωνία που δεν καταλαβαίνει το πρόβλημα.
Στην βάση της αδυναμίας εύρεσης ενός οργανωμένου σχεδίου αντιμετώπισης του σύγχρονου μεταναστευτικού προβλήματος βρίσκεται η απουσία κοινωνικής βούλησης. Οι Έλληνες γενικά πιστεύουν πως η χώρα μας εν όψει της κρίσης δεν μπορεί και κατά βάση δεν πρέπει να ασχολείται με τέτοια θέματα. Αυτό όμως, δίχως σαν πρόταση να είναι απολύτως ψευδής, σημαίνει πως υπάρχει αδυναμία κατανόησης ενός πολύ σημαντικού ζητήματος. Αυτό της αλληλένδετης φύσης των προβλημάτων σε παγκόσμια κλίμακα. Αδυνατούμε εν γένει να δούμε πως η κρίση στην Ελλάδα και οι αιτίες που προκαλούν τις μεταναστευτικές μετακινήσεις σε Μ. Ανατολή και Αφρική σχετίζονται άμεσα και πως η λύση στο ένα πρόβλημα δεν είναι αποκομμένη από την λύση του άλλου. Γενικά περιοριζόμαστε σε θεωρίες συνωμοσίας και σε ανεδαφικές εικασίες δίχως να έχουμε την θέληση να μελετήσουμε τα πράγματα υπό το πρίσμα της επιστήμης και της λογικής. Θα χρειαζόταν εδώ να μιλήσουμε για θέματα που ξεφεύγουν από τις ανάγκες και τα όρια ενός άρθρου όμως αξίζει να αναφέρουμε έστω και ονομαστικά, τα εξής : Η πολιτική που θέλει μια μικρή ελίτ ανθρώπων να ευημερεί σε βάρος των πολλών έχει οδηγήσει σε εξαθλίωση των μαζών παγκοσμίως. Η πολιτική των ισχυρών ελίτ και ο παρεμβατισμός τους έχει βυθίσει στον εμφύλιο και στην φτώχεια πολλές χώρες. Αυτό συμβαίνει όταν η συζήτηση περί δημοκρατίας και προόδου, που τάχα δικαιολογεί τον παρεμβατισμό, είναι απλά ένα προκάλυμμα γεωστρατηγικών και οικονομικών απολαβών τις οποίες θα απολαμβάνουν οι λίγοι σε βάρος των πολλών. Η ίδια πολιτική και ο ίδιος παρεμβατισμός σε συνδυασμό με τις ανώριμες κοινωνικές συνθήκες σε αναπτυσσόμενες χώρες εύκολα αποσταθεροποιεί ολόκληρες περιοχές με χαοτική πρόοδο.
Δεν γίνεται οι διωκόμενοι από τους πολέμους και από την φτώχεια να «πάνε αλλού». Όπου και αν βρεθούν, ο αντίκτυπος της τεράστιας μετακίνησης αργά η γρήγορα θα πλήξει και την χώρα μας, όπως και κάθε χώρα. Αν δεν υπάρχει ειρήνευση στην Μ. Ανατολή και στην Αφρική και αν δεν υπάρξει λύση στο πρόβλημα της φτώχειας ακόμα και οι «ευνοημένες» χώρες, αργά ή γρήγορα θα πληγούν. Από αυτές τις χώρες βέβαια θα πληγούν οι πολίτες και η οικονομία της βάσης και όχι οι κοινωνικά ισχυροί. Επίσης είναι εντελώς παράλογο το να πει κανείς πως «η Ελλάδα δεν φταίει» από την στιγμή που τα συμφέροντα στην Μ. Ανατολή σχετίζονται άμεσα με πολλούς τομείς της ελληνικής δραστηριότητας και ανάπτυξης (ή καθυστέρησης). Έχουμε ή όχι στρατό στην Μ. Ανατολή; Συγχρηματοδοτούμε ή όχι τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ε.Ε. και των ΗΠΑ στην Μ. Ανατολή; Χρησιμοποιούμε ή όχι το πετρέλαιο των χωρών αυτών δίχως να νοιαζόμαστε ποιος μας το παρέχει και με τι μεθόδους; Είμαστε άμεσα υπαίτιοι για τους πολέμους στην Μ. Ανατολή. Δεν είναι μόνο οι υπερδυνάμεις που παίζουν το παιχνίδι τους. Ο Δυτικός «πολιτισμός» και εμείς ως μέρος του έχουμε αποτύχει πολλαπλά.
Μια πιο συναισθηματική προσέγγιση.
Το συναίσθημα πολλές φορές συνεπικουρεί στην λήψη αποφάσεων. Θα ήθελα να το επικαλεστώ. Τον τελευταίο καιρό έχω μιλήσει με Δωδεκανήσιους της ηλικίας των 90 περίπου ετών οι οποίοι πέρασαν τα παιδικά τους χρόνια πρόσφυγες στη Γάζα ενώ τη χώρα μας θέριζε η πείνα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Έχω μιλήσει με γιαγιάδες και παππούδες που ήρθαν «από απέναντι» το ΄22. Με Πόντιους που έχουν μέσα τους ακόμα σπασμένες αναμνήσεις των μακρινών τους πατρίδων. Με Έλληνες της διασποράς που δούλεψαν εργάτες στις υψικαμίνους της Γερμανίας και στις αποθήκες σφουγγαριών στο Τάρπον Σπρινγκς. Εκείνοι θυμούνται. Εμείς απλά θυμόμαστε επιλεκτικά. Λέμε πως « Οι Έλληνες ήταν προκομμένοι και προόδευσαν ενώ αυτοί που έρχονται…». Χρειάζεται παρά λίγη έρευνα για να δούμε δυο πράγματα. Πρώτον το πόσο άχρηστους και εγκληματίες θεωρούσαν τους Έλληνες μετανάστες οι δυτικοί. Κάποτε ήμασταν και εμείς «λαθρομετανάστες» δεν μας θεωρούσαν προκομμένους οικογενειάρχες που πηγαίναμε να εργαστούμε τίμια. Το πολύ-πολύ μας καλούσαν με φανταχτερές αφίσες να εργαστούμε σε εργασίες θανάτου σε φάμπρικες, ορυχεία, στα βάθη της γης και στα ύψη των ουρανοξυστών. Και σε πολλές περιπτώσεις δεν ήμασταν «καλά παιδιά». Λίγο ας ψάξει κανείς για τον ρόλο των Ελλήνων στην παράνομη διακίνηση αλκοόλ της εποχή της ποτοαπαγόρευσης στις ΗΠΑ, λίγο ας συζητήσει με Καλύμνιους που πάνε Αυστραλία για αρπαχτές του εξάμηνου δίχως να πληρώσουν ούτε ένα δολάριο φόρο στο Αυστραλιανό κράτος… Άσχετα αν ήμασταν νοικοκύρηδες ή κομπιναδόροι, μας περιφρονούσαν (και σε πολλές φορές αυτό συμβαίνει ακόμη) ως αλήτες και παρείσακτους όπως εμείς περιφρονούμε σήμερα τους νέους «λαθρομετανάστες».
Χαμένες ευκαιρίες
Υπάρχουν ανάμεσα σε όσους φτάνουν στην Ελλάδα πολλοί άνθρωποι προκομμένοι οι οποίοι χρειάστηκε να φύγουν από τα σπίτια τους διωγμένοι από τον πόλεμο. Γιατί να μην κάνουμε την διαλογή; Γιατί καν να μην υπακούσουμε στους δικούς μας νόμους και να εξετάσουμε δίκαια τις αιτήσεις ασύλου μαζί και τις ευκαιρίες που μας δίνει ένα τέτοιο υγιές εργατικό δυναμικό. Τι θα γίνει αν ήμασταν στην θέση τους; Μα τότε θα μιλούσαμε για «δικαιώματα». Έχουμε σκεφτεί γιατί δεν υπάρχει μια ενιαία ευρωπαϊκή στρατηγική για το πρόβλημα; Το να δώσουμε μια ευκαιρία σε αυτούς σημαίνει αυτόματα έσοδα για το κράτος και ανάπτυξη στην βάση του πολυπολιτισμικού μοντέλου: στην βάση του μοντέλου δηλαδή που έχει κάνει τις ΗΠΑ να αποκτήσουν πλούτο και αυτήν την στιγμή την Αυστραλία να έχει ανάπτυξη σε απίστευτους δείκτες. Όμως όχι. Δεν υπάρχει καν σχεδιασμός. Δεν υπάρχουν πλέον μεροκάματα ούτε για εμάς.
Προβλήματα πολλά. Λύσεις άραγε; Ενώ μπορούμε να λύσουμε το παγκόσμιο πρόβλημα της φτώχειας, δεν το κάνουμε: γιατί δεν συμφέρει όσους ήδη είναι στην εξουσία και όσους με το παρόν μοντέλο κατέχουν τον πλούτο. Γιατί να αλλάξουν κάτι; Έχουν τον τρόπο τους. Μας «εκπαιδεύουν». Είμαστε κολλημένοι στην «καθαρότητα» της χώρας. Καθαρά χέρια, καθαρότητα, ένα βήμα πριν τον ρατσισμό και τον φασισμό. Έχουμε μάθει από μικροί να φοβόμαστε τον ξένο, να δείχνουμε το δάχτυλο του αναθέματος στον διαφορετικό και στον αδύναμο. Γιατί άραγε; Μα βέβαια για να έχουν το κεφάλι τους ήσυχο αυτοί που πραγματικά φταίνε… Μας δίνουν όση παιδεία και όσο μόρφωση είναι αναγκαία για να έχουν καλούς εργάτες και αποπροσανατολισμένους ψηφοφόρους. Ραγιάδες δηλαδή.
Δυστυχώς, όπως είναι μέσα στη φύση μας, λίγα έχουμε μάθει σαν σύνολο και σαν λαός από την ιστορία προσφυγιάς και ξενιτεμού των δικών μας ανθρώπων. Ο Γιουβενάλης σε μια του σάτιρα γράφει χαρακτηριστικά: «Ζωγράφος, γυμναστής, φιλόσοφος, σκουπιδιάρης, εραστής επί μισθώ, γελωτοποιός, μάγειρας, δάσκαλος, ο πεινασμένος Γραικύλος όλα τα κάνει». Ο πεινασμένος Γραικύλος μόλις πριν λίγες δεκαετίες κατάφερε να γεμίσει το στομάχι του και να σταθεί στα πόδια του. Μόλις έγινε αυτό, απέδειξε πως μπορεί να ακολουθήσει τον «πολιτισμένο» τρόπο του Γιουβενάλη και των μετέπειτα Δυτικών: όταν γεμίσει το στομάχι, αδειάζει το μυαλό και η καρδιά. Δεν άργησε να έρθει η κρίση, φτιαγμένη από υλικά της δικής μας ανοησίας. Και η ανθρωπιά μας, που έχει πάει; Έχει υπάρξει ποτέ στην ουσία της; Και η εξυπνάδα της φυλής μας την οποία λέμε πως κατέχουμε; Και η χριστιανική αγάπη για τον φτωχό μας, τον κατατρεγμένο μας; Έχει βάλει πουθενά ο Ιησούς αστερίσκους, πείτε μου εσείς οι πιστοί, για τον ποιον βοηθάμε και ποιόν όχι; Τι θα μεταπωλήσουμε άλλο μέσα σε αυτόν τον στρόβιλο; Σύνταγμα, πίστη, ανθρωπιά, πάνε όλα περίπατο.
Πρόσφυγες ή λαθρομετανάστες; Άνθρωποι πρώτα από όλα. Άνθρωποι, ας ξεκινήσουμε από εκεί και ας ακολουθήσουμε το νήμα προσεκτικά.

 


 

25/7/2014

Η Κωνσταντινούπολη των θρύλων και της ιστορίας

Από τον Γιάννη Θ. Πατέλλη

Scan(Το β’ και τελευταίο μέρος της εκδρομής του Αναγνωστηρίου “Αι Μούσαι” στη Μικρασία)

Καθώς το πούλμαν της προσκυνηματικής εκδρομής του Αναγνωστηρίου διέρχεται τη μεγάλη κρεμαστή γέφυρα του Βοσπόρου, από την Ασία στην Ευρώπη, η θέα σε καθηλώνει υπερβαίνοντας κάθε φαντασία, κάθε καρτ-ποστάλ και ντοκιμαντέρ που έλαχε να δεις. Οδεύοντας προς το Πέραν και το ξενοδοχείο που θα καταλύσουμε, είμαστε πλέον στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, της Βασιλεύουσας του Βυζαντίου, της Πόλης όπως συνήθως την αποκαλούν, της Ιστανμπούλ της σύγχρονης Τουρκίας. Πρώτη γνωριμία με την Πόλη γίνεται νωρίς το απόγευμα με σύντομη βόλτα στο κέντρο της, την περιώνυμη πλατεία Ταξίμ. Είναι βραδιά ραμαζανιού, η πλατεία είναι ήρεμη από τις διαδηλώσεις των προηγούμενων ημερών και με το γέρμα του ήλιου μια γιορτή διοργανώνεται από το Δήμο, με μουσική και παροχή δωρεάν φαγητού, σε αναξιοπαθείς και άστεγους.
Προχωρούμε στο μεγαλύτερο πεζόδρομο της Πόλης, την οδό της Ανεξαρτησίας (Istiklal Caddesi), με αμέτρητα καταστήματα, διεθνείς αλυσίδες, μπαρ και μαγαζιά για σύντομο φαγητό. Το Ελληνικό Προξενείο στεγασμένο σε νεοκλασικό κτίριο, στο μέσο περίπου του ενός χιλιομέτρου εμπορικού δρόμου, που κάποτε κυριαρχούσαν οι ομογενείς καταστηματάρχες, συνορεύει με παλιά αρχοντικά, τα περισσότερα Ελλήνων του Πέραν. Σε κάποια από αυτά φαίνονται τα ίχνη της εγκατάλειψης και των καταστροφών από το μαύρο Σεπτέμβρη του 1955 και την βίαιη απέλαση των χιλιάδων Ελλήνων της Πόλης. Μερικά από τα καταστήματα δεν κλείνουν ποτέ και η αέναη κίνηση του πλήθους, τουριστών και ντόπιων, συνεχίζεται αμείωτη όλο το 24ωρο.
Στη συμβολή της πλατείας Ταξίμ με τον τεράστιο πεζόδρομο, βρίσκεται ο περικαλλής ναός της Αγίας Τριάδας του Πέραν, ιστορημένος από το μεγάλο Καλύμνιο ζωγράφο Σακελλάρη Μαγκλή. Ατενίζοντας το επιβλητικό μαρμάρινο τέμπλο της εκκλησίας, τις εικόνες του Χριστού και της Παναγίας, έχεις τη ψευδαίσθηση πως βρίσκεσαι στη δική μας Μητρόπολη το Χριστό.
Η ολοήμερη εκδρομή στα Πριγκηπόνησα είχε δύο όψεις: την αισθητική και την προσκυνηματική. Η προσέγγιση με το φέρυ-μποτ των τεσσάρων κατοικημένων νησιών, από τα εννέα συνολικά, πνιγμένων στο πράσινο, με την υπέροχη αρχιτεκτονική των αρχοντικών του 19ου αιώνα που τα στολίζουν, τα περισσότερα των οποίων ήταν Ελληνικά, σου δίνει την εντύπωση του ταξιδιού σε εξωτικούς παραδείσους. Η αποβίβαση στη Χάλκη, η ανάβαση με άμαξες στην ομώνυμη Θεολογική Σχολή, η επίσκεψη των αιθουσών του ιστορικού εκπαιδευτικού ιδρύματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, σε φέρνει αντιμέτωπο με τη θλίψη για το άδικο κλείσιμο της Σχολής, δεκαετίες τώρα, από το τουρκικό κράτος. Εντυπωσιασμένοι από το φυσικό κάλλος του λόφου και του περιβάλλοντος χώρου στον οποίο βρίσκεται η Σχολή, αναλογιζόμαστε πως από τα ταπεινά έδρανα των τάξεών της, στα οποία καθίσαμε για λίγο, αποφοίτησαν πατριάρχες και επίσκοποι του Οικουμενικού Θρόνου, αλλά και άξιοι Καλύμνιοι ιερωμένοι και θεολόγοι, των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων.
Η εναλλαγή των εικόνων, η θέαση της Επταλόφου στο γέρμα του ήλιου με την χαρακτηριστική σιλουέτα της Αγιά-Σοφιάς και του Τοπ-Καπί, καθώς το πλοίο διασχίζει τη θάλασσα του Μαρμαρά κατά την επιστροφή μας από τα Πριγκηπόνησα, μαγεύει τον επισκέπτη. Αναρωτιέσαι αν τούτη η πανέμορφη κοινή αυλή Ευρώπης- Ασίας, που τη χωρίζει σαν φανταχτερό στολίδι ο ρύακας του Βοσπόρου, στην οποία ρίζωσε και άνθισε αυτή η εξαίσια πόλη, πλάστηκε για να γειτονεύουν οι δύο ήπειροι ή να φιλονικούν για τα κάλλη της.
Η δεύτερη μέρα στην Πόλη προμηνύονταν συγκλονιστική. Το πρόγραμμα πρόβλεπε να ξεκινήσουμε την περιήγηση από τον Ιππόδρομο, τη Βασιλική Κιστέρνα, την Αγία Σοφία και το Ανάκτορο Τοπ-Καπί. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι στην επιλογή του ξεναγού από το τουριστικό γραφείο σταθήκαμε ιδιαίτερα τυχεροί. Ο Γιάννης Ιορδάνογλου, Έλληνας της Πόλης από τους λιγοστούς που απόμειναν, μηχανικός το επάγγελμα, με φυσική ευγένεια και απέραντες γνώσεις, διακριτικός και ακούραστος, ήταν η ζωντανή εγκυκλοπαίδεια που μας συνόδευε σε όλο το ταξίδι, ώστε να μείνει στη μνήμη μας αξέχαστο.
Ο ιστορικός βυζαντινός ιππόδρομος, η καρδιά της βυζαντινής αυτοκρατορίας, με τους αγώνες ως σημαντικό γεγονός, τις πολιτικές μηχανορραφίες στις κερκίδες του, τη στάση του Νίκα, είναι σήμερα μια μακρόστενη πλατεία με κάποια απομεινάρια από το ένδοξο παρελθόν του. Μια στήλη από το ναό του Απόλλωνα των Δελφών και ένας τεράστιος οβελίσκος 3.500 ετών τον οποίο μετέφερε ο Θεοδόσιος από την Αίγυπτο το 390 μ.Χ. είναι ότι απόμεινε από το χώρο στον οποίο εξελίχθηκαν τόσο σημαντικά ιστορικά γεγονότα.
Η Βασιλική Κιστέρνα, η σημερινή Γερεμπατάν Σαράι (υπόγειο παλάτι), 150 μέτρα νοτιοδυτικά της Αγίας Σοφίας, είναι η μεγαλύτερη υπόγεια δεξαμενή νερού της Κωνσταντινούπολης που κτίστηκε από τον Ιουστινιανό για την ύδρευση της Πόλης και του Παλατιού, εκεί που είχε την έδρα του ο βυζαντινός αυτοκράτορας. Χάθηκε μετά την άλωση και ανακαλύφθηκε ξανά στα μέσα του 16ου αιώνα από ένα Γάλλο περιηγητή.
Εντυπωσιακό υπόγειο κτίσμα, με αίθουσα-δεξαμενή τεραστίων διαστάσεων, μηχανικό θαύμα, με οροφή η οποία στηρίζεται σε ένα δάσος από κίονες (336 τον αριθμό) ύψους 8 μέτρων, προκαλεί θαυμασμό, ενώ ο υποβλητικός φωτισμός υποβάλλει. Στη βορειοδυτική πλευρά της δεξαμενής δύο κίονες, που στηρίζονται σε αρχαίες ελληνικές βάσεις, υποβαστάζονται από ογκόλιθους στους οποίους έχουν σκαλιστεί δύο ανάγλυφες κεφαλές μέδουσας, η μία από τις δύο τοποθετημένη ανάποδα. Οι κίονες ίσως προέρχονται από κάποιο νυμφαίο και οι δύο κεφαλές τοποθετήθηκαν συμβολικά, πιθανώς από τον Ιουστινιανό για να επισημάνουν το τέλος της ειδωλολατρίας.
Η άφιξη στην είσοδο της Αγίας Σοφίας, με τη μεσολάβηση κάποιου χρόνου για την απαραίτητη διαδικασία εισαγωγής στο μνημείο (εισιτήρια κ.λ.π), επιτείνει την ιερή συγκίνηση : Το μάτι πανέτοιμο για την εικόνα, η ψυχή σε συναγερμό, το μυαλό σε διέγερση, η ευαισθησία σε έξαψη, οι ιστορικές γνώσεις σε επιφυλακή. Βρισκόμαστε στο χώρο που ονειρευτήκαμε να επισκεφτούμε από παιδιά, που διδαχθήκαμε το κλέος του από τους δασκάλους μας, που διαβάσαμε εκατοντάδες σελίδες για την ιστορία του και την προγονική μας δόξα, που τον γνωρίσαμε μέχρι τώρα μόνο μέσα από εικόνες βιβλίων, κινηματογραφικά έργα, ντοκιμαντέρ, καρτ-ποστάλ. Διερχόμαστε την πύλη που διάβηκαν αυτοκράτορες, εισερχόμαστε στο μέγα ναό που λειτούργησαν πατριάρχες, στον ιερό χώρο που ο βυζαντινός λαός έστεψε βασιλείς, ανέπεμψε δοξολογίες σε εποχές νικών «κατά των πολεμίων», έζησε μέρες μεγαλείου αλλά και χρόνους κινδύνων και υποδουλώσεων, στη χιλιετή πορεία του μέσα στο χρόνο.
Είμαστε προετοιμασμένοι για όλα, ενήμεροι για τη σημερινή όψη του μνημείου, ασήμαντες μονάδες μέσα στο πολυεθνικό μελίσσι των επισκεπτών, που στροβιλίζεται γύρω μας.
Στεκόμαστε στη μέση του ναού, ατενίζοντας τον τρούλο. Δέος, θαυμασμός, έκσταση, για τα «έργα των χειρών» Ανθεμίου από τις Τράλλεις και Ισιδώρου από τη Μίλητο. Τα 40 πλευρικά παράθυρα του διαχέουν το φως, προσδίδουν την αίσθηση μιας τεράστιας ολόχρυσης σφαίρας η οποία, κατερχόμενη από τον ουρανό, αιωρείται αστήρικτη «επί των κεφαλών ημών».
Παρά την επικάλυψη της μοναδικού κάλλους διακόσμησης του ναού και των περισσοτέρων ψηφιδωτών με άτεχνες αραβικές επικαλύψεις, όπως των παράταιρων αραβικών συμβόλων που τοποθετήθηκαν στις θέσεις των Ευαγγελιστών όταν λειτουργούσε ως τζαμί, το δάσος των σιδερένιων υποστυλωμάτων για εργασίες συντήρησης, που αλλάζουν κατά καιρούς θέσεις εντός του μνημείου και την, κατά τη διάρκεια αιώνων, αλλοίωση της αρχικής μορφής του με την προσθήκη των 4 μιναρέδων, βρίσκει κανείς ίσως μετριοπαθή την αναφώνηση του Ιουστινιανού κατά την ημέρα των εγκαινίων του Συμβόλου της Ορθοδοξίας : «Νενίκηκά σε Σολομών».
Η άνετη άνοδος και κάθοδος από τους χώρους του υπερώου και του γυναικωνίτη, με πρωτότυπες αρχιτεκτονικές εμπνεύσεις, τα σωζόμενα ψηφιδωτά με εκπληκτικές συνθέσεις στους χώρους συνεδριάσεων της Ιεράς Συνόδου, στα θεωρεία της αυτοκράτειρας και της συνοδείας της, απλώς προσθέτουν ψηφίδες στο μέγεθος του θαυμασμού μας για το ανεπανάληπτο αυτό μνημείο της θείας λατρείας. Η Αγία Σοφία ήταν ο μεγαλύτερος καθεδρικός ναός στον κόσμο για 1.000 περίπου χρόνια, μέχρι την κατασκευή του καθεδρικού της Σεβίλλης το 1520. Την κατακλύζουν χιλιάδες επισκέπτες απ’ όλο τον κόσμο καθημερινά, αφού από το 1935 έπαψε να λειτουργεί ως τζαμί και μετατράπηκε σε μουσείο. Έρχονται να θαυμάσουν το αριστούργημα αυτό της αρχιτεκτονικής σύλληψης, του υποβλητικού μεγέθους και ρυθμού, της ανεπανάληπτης διακόσμησης, η οποία αρχίζει να αποκαλύπτεται σιγά-σιγά κάτω από τους σοβάδες της οθωμανικής αλλοίωσης, όταν το μετέτρεψαν σε ισλαμικό τέμενος.
Η αποχώρηση από το χώρο του μνημείου, λόγω του καθορισμένου χρόνου των ξεναγήσεων, αφήνει εικόνες, αποτυπώνει στο νου συναισθήματα, που θα μας συνοδεύουν μια ζωή.
Επόμενος σταθμός, σύμφωνα με το πρόγραμμα περιηγήσεων, το «Τοπ Καπί», ένα σύμπλεγμα οθωμανικών παλατιών, πίσω από την Αγία Σοφία, με τρούλο απομίμησης του γειτονικού ναού. Ξεκίνησε να κατασκευάζεται το 1459 και ήταν η κύρια κατοικία των σουλτάνων για 400 χρόνια, την εποχή της οθωμανικής αίγλης, της Υψηλής Πύλης, όπως ονομάζονταν συνήθως η σουλτανική εξουσία. Η περιήγηση στα διάφορα κτίρια και τεμένη του παλατιού, το οποίο έφτασε να κατοικείται από 4.000 ανθρώπους, με τα σουλτανικά κειμήλια και θησαυρούς, σηματοδοτεί την περίοδο της οθωμανικής ακμής.
Είναι πια περασμένο μεσημέρι και το γκρουπ μας κατευθύνεται στο σταθμό του Οριάν Εξπρές, στο ομώνυμο εστιατόριο, για το γεύμα. Είναι ένα εστιατόριο «εποχής», μέσα στο ξενοδοχείο «Πέρα Παλάς», που κτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα για να εξυπηρετεί τους επιβάτες της ομώνυμης σιδηροδρομικής γραμμής, η οποία ξεκινούσε από το Παρίσι και τερμάτιζε στην Κωνσταντινούπολη. Ακόμα και για όποιον δεν γνωρίζει την ιστορία του διάσημου τραίνου και της εποχής του, με το που περνά την πόρτα του εστιατορίου νιώθει πως βρίσκεται σ’ ένα ιδιαίτερο χώρο. Τα τραπέζια, η επίπλωση με τους μπρονζέ καθρέφτες, τα ρολόγια εποχής, οι πολυέλαιοι, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα μεσοπολέμου. Οι φωτογραφίες στον τοίχο της Αγκάθα Κρίστι, των ηθοποιών οι οποίοι υποδύθηκαν τους ήρωες του ομώνυμου αστυνομικού μυθιστορήματος που έγραψε στο δωμάτιο 411 του ξενοδοχείου, δημιουργούν μια μυστηριώδη αύρα εποχής Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Είναι όμως και η ώρα για επίσκεψη στο μεγάλο παζάρι του «Καπαλί Τσαρσί» που περιμένει με ανυπομονησία ο γυναικείος πληθυσμός του γκρουπ μας. Από τις παλαιότερες και μεγαλύτερες αγορές του κόσμου, με πάνω από 1.200 μαγαζιά και μέσο όρο 300.000 καθημερινούς επισκέπτες, σου επιφυλάσσει ένα μοναδικό θέαμα. Τώρα πια είμαστε στην καρδιά της Ανατολής, γύρω από κοσμήματα, δερμάτινα, ναργιλέδες, χαλιά, μαντήλια, ρούχα, μπακίρια, σουβενίρ, μυρωδιές από μπαχάρια, και τις φωνές των καταστηματαρχών να σε καλούν στην πραμάτεια τους. Οι δύο περίπου ώρες παραμονής μας στο παζάρι, σε ένα χώρο που για μια απλή γεύση της αγοράς χρειάζεσαι τουλάχιστον μια μέρα, είναι φυσικό να αφήνει στις γυναίκες της εκλεκτής συντροφιάς μας, το πικρό παράπονο της έλλειψης κατανόησης από τους…άτεγκτους φρουρούς του ωρολογίου προγράμματος.
Έρχεται το Σάββατο η τελευταία ημέρα παραμονής μας στην Πόλη. Αρχίζουμε την περιήγησή μας από την αρχή της προκυμαίας του Βοσπόρου, ένα μέρος κάπως γνωστό, αφού προβάλλεται συχνά στα …τουρκικά σήριαλ. Προορισμός μας το ανάκτορο Ντολμά Μπαχτσέ κτισμένο από το σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ στα μέσα του 19ου αιώνα, διοικητικό κέντρο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέχρι το 1922, που ο Κεμάλ Ατατούρκ μετέφερε την πρωτεύουσα στην Άγκυρα, συμβολίζοντας τη διακοπή κάθε δεσμού της νέας Τουρκίας με το οθωμανικό παρελθόν.
Περιλαμβάνει περίπου 250 πολυτελή δωμάτια, εντυπωσιακούς κήπους, ενώ στην αίθουσα του θρόνου ένας τεράστιος κρυστάλλινος πολυέλαιος 3,5 τόνων γεμίζει με αντανακλάσεις το χώρο. Είναι διακοσμημένο από το διάσημο Γάλλο καλλιτέχνη Σεσάν, ενώ οι τοίχοι είναι στολισμένοι από εξαιρετικά έργα τέχνης, τα περισσότερα δώρα στους σουλτάνους από Ευρωπαίους βασιλείς και κυβερνήτες. Στο ανάκτορο αυτό άφησε την τελευταία του πνοή ο Κεμάλ στις 10 Νοεμβρίου 1938 και τα ρολόγια είναι σταματημένα στην ώρα του θανάτου του. Από το 1960 λειτουργεί ως μουσείο, διατηρεί την επίπλωση, τα χαλιά, τις κουρτίνες και όλο το μυθώδη διάκοσμό του, καθιστώντας την επίσκεψή του ένα ταξίδι στον παραμυθένιο κόσμο του οθωμανικού παρελθόντος.
Διατρέχουμε με το πούλμαν τα Θεοδοσιανά τείχη, τη σπουδαιότερη οχυρωματική προστασία της Πόλης από την εποχή του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Β΄, από τον οποίο πήραν και το όνομα τους.
Περνούμε για προσκύνημα από την Ιερά Μονή Ζωοδόχου Πηγής Μπαλουκλή, έξω από τα τείχη, με τους ωραίους μύθους γύρω από το θαυματουργό αγίασμα, και τα μισοτηγανισμένα ψάρια. Στη μικρή ακάλυπτη αυλή της μονής βρίσκονται οι τάφοι των Πατριαρχών, με κάποια νοητή σειρά ταφής και τελευταίους των αοιδίμων Αθηναγόρα και Δημητρίου. Διακρίνουμε και την επιγραφή «Άνθιμος ο Ζ΄» ένα πατριαρχικό όνομα συνδεδεμένο με το νησί μας και την ιστορία του. Ο Άνθιμος ευρισκόμενος στην Κάλυμνο, ως Μητροπολίτης Λέρου, Καλύμνου και Αστυπαλαίας, μετά τρίμηνο από την άφιξή του στο νησί, εκλέχτηκε Οικουμενικός Πατριάρχης τον Ιανουάριο του 1895. Το Φεβρουάριο του ιδίου έτους αναχώρησε για την Πόλη όπου και ανέλαβε τα υψηλά του καθήκοντα. Καταλήγουμε στη ξακουστή Παναγία των Βλαχερνών ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Παναγίας ανά τον κόσμο. Χτίστηκε γύρω στο 450 από την αυτοκράτειρα Πουλχερία και το σύζυγό της Μαρκιανό και έγινε πασίγνωστη για το μέγα θαύμα κατά την πολιορκία της Πόλης από του Αβάρους και τους Πέρσες. Τότε και ενώ οι πολιορκούμενοι βρέθηκαν σε δεινή θέση, ο Πατριάρχης Σέργιος ενεθάρρυνε το στρατό περιερχόμενος τα τείχη με την εικόνα της Παναγίας. Τη νύχτα εκείνη σηκώθηκε φοβερός ανεμοστρόβιλος και κατέστρεψε το στρατόπεδο των πολιορκητών. Την επόμενη μέρα στην Παναγία των Βλαχερνών συγκεντρώθηκαν οι πιστοί και έψαλλαν, για πρώτη φορά, τον «Ακάθιστο Ύμνο» ευχαριστώντας την Παναγία για τη λύτρωση της Πόλης από «τα δεινά». Μέσα σε γενική συγκίνηση ολόκληρη η συντροφιά μας, με επικεφαλής τους πρωτοψάλτες μας, ψάλλει τον ωραιότερο ίσως ύμνο προς την «Υπέρμαχο Στρατηγό» που ακούσαμε ποτέ.
Όμως η ημέρα τρέχει και είναι η ώρα της περιήγησης στο χιλιοτραγουδισμένο Βόσπορο. Επιβιβαζόμαστε στο τουριστικό καραβάκι και ξεκινούμε το διάπλου του πορθμού από τη θάλασσα του Μαρμαρά προς την έξοδο της Μαύρης Θάλασσας. Το πέρασμα, το στενότερο της διεθνούς ναυσιπλοΐας, έχει μήκος 30 χιλιόμετρα και στις δύο πλευρές του, ευρωπαϊκή και ασιατική, είναι κτισμένη η Κωνσταντινούπολη.
Η θέα από το καραβάκι, ιδίως της ευρωπαϊκής πλευράς του καναλιού, είναι πέραν πάσης περιγραφής. Μικρά σουλτανικά παλάτια, βίλες, προξενεία ευρωπαϊκών χωρών, ξενοδοχεία, πολυτελείς κατοικίες (χώροι γυρίσματος των τουρκικών σήριαλ), πνιγμένα στο πράσινο, παρελαύνουν μπροστά από τα έκπληκτα μάτια μας, καθώς το τουριστικό πλοιάριο ανεβαίνει αργά το στενό πέρασμα.
Περνάμε κάτω από τις δύο γέφυρες που ενώνουν την Ασία με την Ευρώπη, ενώ μια τρίτη κατασκευάζεται από ιταλική εταιρία, κοντά στην έξοδο προς τη Μαύρη Θάλασσα. Παλιά αρχοντικά πίσω από μικρούς κόλπους, πολυτελή σκάφη δίπλα σε καΐκια αραδιασμένα στις προβλήτες, γλάροι που βολτάρουν στον ουρανό αναζητώντας τη λεία τους, συνεχίζουν να προσφέρουν ένα θέαμα μοναδικό. Ατενίζοντας αυτή τη μαγεία και περνώντας δίπλα από τα καράβια που ανεβοκατεβαίνουν το στενό, γεμάτα ή άδεια, οι αρνητικές σκέψεις της ζωής φορτώνονται σ’ ένα απ’ αυτά και ταξιδεύουν μακριά σου.
Προς το τέλος της διαδρομής, όταν πλέον η έξοδος στη Μαύρη Θάλασσα ήταν ορατή, βρίσκονταν και η ψαροταβέρνα που γευματίσαμε. Τερματίζοντας την ανεπανάληπτη αυτή περαντζάδα στο κανάλι του Βοσπόρου, επιστρέφοντας από τη ξηρά με το πούλμαν, μας συνόδευαν οι παραστάσεις από μια γωνιά της γης πλασμένη για να «γελάει η φύση», κατά τον ποιητή.
Τελευταίος σταθμός της περιήγησής μας, λίγο πριν τις 4 το απόγευμα, η ιστορική συνοικία του Φαναρίου και το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Νομίζω πως δεν υπάρχει Έλληνας όπου γης, άσχετα από το είδος των δεσμών του με την Εκκλησία, που να μην αισθάνεται σεβασμό, προσήλωση, ιστορικό ενδιαφέρον, για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την παγκόσμια Έδρα της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Εισερχόμαστε δίπλα από την κλειστή πύλη που απαγχονίστηκε ο εθνομάρτυρας πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε΄ και στην αυλή του ιστορικού κτιρίου συναντούμε και δύο άλλα γκρουπ επισκεπτών από την υπόλοιπη Ελλάδα. Μας υποδέχεται ο Μητροπολίτης μας κ. Παΐσιος και σε λίγο, μέσα στον Πάνσεπτο Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου, παρουσία του Παναγιοτάτου Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου, αρχίζει ο κατανυκτικός εσπερινός του Σαββάτου.
Στο τέλος του εσπερινού ο Πατριάρχης μας, χαιρετίζει την παρουσία των εκδρομέων-επισκεπτών. Αναφέρεται με θερμά λόγια για την Κάλυμνο, την οποία είχε επισκεφθεί πριν 20 περίπου χρόνια όπου του επιφυλάχθηκε θερμότατη υποδοχή. Καλωσορίζει το Μητροπολίτη μας κ. Παΐσιο, τους εκδρομείς, το Αναγνωστήριο και τους ανθρώπους του, τον άρχοντα μαΐστορα της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας κ. Γεώργιο Χατζηθεοδώρου. Στο τέλος ο πρόεδρος του Αναγνωστηρίου κ. Παναγιώτης Γιαμαίος προσφέρει στον Πατριάρχη αναμνηστικά δώρα και την τελευταία έκδοση του Ιδρύματός μας.
Για όσους από εμάς επισκεφθήκαμε για πρώτη φορά την ιστορική έδρα της Ορθοδοξίας, αλλά και για όσους την είχαν επισκεφθεί ξανά, νομίζω ένα συναίσθημα κυριαρχεί : Ο απέραντος σεβασμός και ο ανυπόκριτος θαυμασμός προς το Φάρο αυτό της Ορθοδοξίας που έχοντας χάσει, από απρόβλεπτα ιστορικά γεγονότα, το δικό του ποίμνιο, εξακολουθεί να ποιμαίνει, ως πρώτο τη τάξει, τους Ορθοδόξους όλων των ηπείρων. Η εικόνα του απέριττου ιστορικού κτιρίου, ανεξίτηλα χαραγμένη στις καρδιές όλων, μας ακολουθεί, καθώς το πούλμαν απομακρύνεται από την όχθη του Κεράτιου με προορισμό το Πέραν και το ξενοδοχείο μας.
Κλείνοντας τον κύκλο της επισκέψεώς μας στην Πόλη, πήραμε την επόμενη μέρα το δρόμο της επιστροφής. Η πορεία που ακολουθούμε, αφήνοντας νωρίς το πρωί την Κωνσταντινούπολη, είναι πλέον από το εσωτερικό της Μικρασίας, ακολουθώντας το μεγάλο αυτοκινητόδρομο με κατάληξη την Αττάλεια. Οι τοποθεσίες που διερχόμαστε, από το Εσκι-Σεχίρ μέχρι το Αφιόν-Καραχισάρ, παράλληλα συχνά-πυκνά με την κοίτη του Σαγγάριου ποταμού, ξυπνούν μνήμες από την μεγαλύτερη εποποιία που έγραψε ο Ελληνικός Στρατός, τη Μικρασιατική Εκστρατεία. Φυλλομετρούμε και πάλη νοερά το βιβλίο της ιστορίας, για να σταθούμε στις σελίδες ανυπέρβλητου ηρωισμού που έγραψε ο στρατός μας στα μέρη αυτά, σε αιματοβαμμένες κορυφές, πλαγιές και φαράγγια, σε εδάφη που, επί αιώνες, ήκμασε ο ελληνικός πολιτισμός και μεγαλούργησε το ελληνικό στοιχείο. Ένας νικηφόρος στρατός, που αναγκάστηκε να φύγει συντριμμένος τον Αύγουστο του ’22 από τον, μέχρι πριν λίγο, ηττημένο αντίστοιχο κεμαλικό, συμπαρασύροντας στον όλεθρο και τον εκπατρισμό ολόκληρο τον ελληνισμό της Μικρασίας. Οι δυσμενείς διεθνείς συγκυρίες, το σαράκι του εθνικού διχασμού, τα λάθη κατώτερων των περιστάσεων πολιτικών και στρατιωτικών ηγεσιών, οδήγησαν στη μεγαλύτερη εθνική τραγωδία που έζησε ο νεώτερος ελληνισμός.
Η αυθόρμητη σιωπή που επικρατεί στο πούλμαν από όλα τα μέλη της συντροφιάς, είναι το σιωπηρό μνημόσυνο μνήμης και τιμής σε όλους αυτούς τους ήρωες, που έχασαν τη ζωή τους χωρίς η θυσία τους να έχει το ποθούμενο αντίκρισμα.
Τελευταίος σταθμός του ταξιδιού το Παμμούκαλε. Το ξενοδοχείο βρίσκεται σε μια τοποθεσία, που με τους φοίνικές της, θυμίζει Αφρική. Άλλωστε τις νυκτερινές ώρες, στο μπαρ της πισίνας του ξενοδοχείου, μια μελαχρινή καλλονή με το χορό της κοιλιάς, συμπλήρωνε το τοπίο με αύρα ανατολής.
Την επόμενη μέρα, τελευταία της εκδρομής, επισκεπτόμαστε την αρχαία Ιεράπολη, μια πόλη των ελληνιστικών χρόνων, δίπλα από τα ερείπια της οποίας βρίσκεται ένα εντυπωσιακό δημιούργημα της φύσης. Ολόλευκα πετρώματα, σαν βαμβάκι, δημιούργημα εκατομμυρίων ετών, σχημάτισαν μεγάλες ασβεστολιθικές γούρνες, απλωμένες σε οριζόντιες αναβαθμίδες, γεμάτες με θερμό ιαματικό νερό. Το θέαμα, με χιλιάδες επισκέπτες καθημερινά να παίρνουν το ποδόλουτρό τους στο αρχαιότερο σπα του κόσμου, είναι όντως εντυπωσιακό.
Φτάνοντας στο Τουρκουτ-ρέις νωρίς το απόγευμα και επιβιβαζόμενοι στο πλοίο της επιστροφής, οι συζητήσεις της εκλεκτής συντροφιάς μας, για την τόσο επιτυχημένη εκδρομή, δίνουν και παίρνουν. Νομίζω όμως ότι η επίσκεψη στην Μικρασία, στην Κωνσταντινούπολη των θρύλων και της ιστορία, ξεπερνά τις εντυπώσεις μιας απλής εκδρομής και παίρνει άλλη διάσταση. Κωνσταντινούπολη δεν είναι μόνο τα μνημεία, τα τοπία, η ιστορία, η σύγχρονη μεγαλούπολη, είναι και οι άνθρωποι. Αυτή η πόλη μοιάζει μ’ ένα παλιό αρχοντικό σπίτι, στο οποίο συγκατοικούν όλες οι γενιές των ενοίκων του, μαζί και οι αναμνήσεις τους. Και η ελληνική παρουσία στην Πόλη θα πλανιέται στον αέρα ακόμα και αν την εγκαταλείψουν οι Έλληνες μέχρις ενός.
Κάλυμνος, Ιούλιος 2014.

ioannispatellis@hotmail.com


 

17/7/2014

Ταξίδι στη Μικρασία

Από τον Γιάννη Θ. Πατέλλη

patelis1

Δεν ανήκω στους αταξίδευτους. Εδώ και πολλά χρόνια όμως ένα ταξίδι στην Τουρκία, στα παράλια της Μικράς Ασίας και την Κωνσταντινούπολη, για τους γνωστούς λόγους που ο καθένας διαισθάνεται, πήγαινε συνεχώς από αναβολή σε αναβολή. Η προσκυνηματική εκδρομή που οργάνωσε το Αναγνωστήριο, αρχές Ιουλίου, στην απέναντι γειτονική στεριά, την προαιώνια κοιτίδα του ελληνισμού, ήταν η αφορμή να ανάψει το πράσινο φανάρι, να ξεπεραστούν οι αναστολές ετών.
Η εκδρομή άριστα οργανωμένη από τον ακούραστο και υπερδραστήριο πρόεδρο του Αναγνωστηρίου κ. Παναγιώτη Γιαμαίο, με τη βοήθεια και την ευθύνη του πρακτορείου Μάγκου και τη συμμετοχή του Σεβασμιότατου Μητροπολίτη μας κ. Παΐσιου, είχε πολλές ενδιαφέρουσες όψεις, συνεχείς εναλλαγές τοπίων και πόλεων, αμέτρητες αναδρομές στο ιστορικό παρελθόν μας, πρόσφατο και απότατο.
Πατώντας για πρώτη φορά το πόδι μας σε μια γειτονική χώρα, που βλέπουμε τις ακτές της μιαν ανάσα από τις δικές μας, προκαλούν εντύπωση οι σύγχρονες τουριστικές υποδομές του νεότευκτου Τουρκούτ-Ρέις. Καθώς οδεύουμε προς βορά, διερχόμαστε από το τουριστικό Μπόντρουμ, την ονομαστή Αλικαρνασσό με το μεσαιωνικό κάστρο, πόλη της αρχαίας Καρίας, συνδεδεμένη επί αιώνες με την ιστορία του νησιού μας και της γειτονικής Κω. Σύμφωνα με την ιστορία οι πρώτοι κάτοικοι της Καλύμνου, πριν καταφθάσουν οι Δωριείς, ήταν Κάρες. Διασχίζοντας αργότερα την Ιωνία, συναπαντούμε το γνώριμο αιγιακό τοπίο: Πλαγιές κατάφυτες από ελιές, συκιές, αμπέλια, κάτω από το διάφανο φως του μεσογειακού θέρους.
Πρώτος σταθμός μας η αρχαία Έφεσος, η πόλη της θεάς Άρτεμης με τον περίφημο ναό του Αρτεμισίου, ένα από τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου. Με ανασκαφές που συνεχίζονται, κυρίως από Αυστριακούς, ήρθαν στο φως αγορά, θέατρο, εμπορική οδός, και η περίφημη βιβλιοθήκη του Κέλσου. Κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους υπήρξε σημαντικός κόμβος των περιοδειών του Αποστόλου Παύλου. Η πόλη παρήκμασε όχι μόνο από τον καταστροφικό σεισμό του 614 μ.χ., αλλά και τις προσχώσεις του ποταμού Κάυστρου που κατέστρεψαν το λιμάνι και την απομόνωσαν από το Αιγαίο. Η Έφεσος είναι η μία από τις 7 εκκλησίες της Αποκάλυψης του Ιωάννη, ενώ περάσαμε γύρω ή κοντά από τις υπόλοιπες 5: Πέργαμο, Θυάτειρα (το σημερινό Αχισάρ), Σάρδεις, Φιλαδέλφεια (το σημερινό Αλασαχίρ), Λαοδίκεια.
Η έβδομη είναι η Σμύρνη στην οποία φτάσαμε νωρίς το απόγευμα της πρώτης ημέρας του ταξιδιού, μετά από σύντομη παραμονή στο τουριστικό Κουσάντασι, ένα από τους σταθμούς των κρουαζιερόπλοιων που αλωνίζουν το Αιγαίο τους θερινούς μήνες.
Η είσοδος στην πόλη από τα ανατολικά, καθώς ο κατακόκκινος δίσκος του ήλιου γέρνει τη δύση του προς το Αιγαίο, σε φέρνει αντιμέτωπο με την ασυδοσία της αυθαίρετης δόμησης. Άναρχα φυτεμένα κουτιά πολυκατοικιών κατακλύζουν τους λόφους και τις εισόδους της πόλης. Αλλά και η απέραντη παραλία της, με το Κορδελιό να διαγράφεται στο δεξιό άκρο του κόλπου, κακοποιείται από αραδιασμένες πολυκατοικίες, χαμηλού γούστου και αισθητικής.
Μπορεί η Σμύρνη να γύρισε σελίδα και να μετράει 90 τόσα χρόνια από τη μαύρη επέτειο της καταστροφής και της πυρπόλησης της, όμως οι καρτ- ποστάλ εποχής θυμίζουν το πάλαι ποτέ μαργαριτάρι του ανατολικού Αιγαίου, τα νεοκλασικά κτίρια της προκυμαίας, τις γραμμές του ιππήλατου τραμ, το ιστορικό τελωνείο, το σταθμό και τις αποβάθρες του λιμανιού.
Στη βραδινή βόλτα προς την παραλία, ανάμεσα από τα σημερινά πολυώροφα επώνυμα ξενοδοχεία, θα ξαναβρεθούμε στην περιοχή του τελωνείου. Γυρίζουμε πίσω τις σελίδες στο βιβλίο του χρόνου, ενός και πλέον αιώνα. Ονειροπολούμε εικόνες, αναπλάθουμε συνειρμούς της τοπικής μας ιστορίας, τότε που η Σμύρνη ήταν, για το νησί μας, το μεγάλο εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο. Πρώτο σκαλί του ταξιδιού των Καλυμνίων μεταναστών προς Οδησσό της τότε τσαρικής Ρωσίας, μέσω των Στενών και της Κωνσταντινούπολης, μεγάλη αγορά αγαθών και φαρμάκων, στάθηκε ακόμα η κοιτίδα της μουσικής και καλλιτεχνικής παράδοσης της Καλύμνου.
Στο χώρο του τελωνείου έγινε η απόβαση των πρώτων ελληνικών στρατιωτικών τμημάτων το 1919 μέσα σε φρενίτιδα ενθουσιασμού του κυριαρχούντος ελληνικού στοιχείου της πόλης. Στον ίδιο χώρο και την απέραντη παραλία της σημειώθηκε τον Αύγουστο του 1922 ο «συνωστισμός» της Μικρασιατικής Καταστροφής, η ανελέητη σφαγή εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων και Αρμενίων από τις τουρκικές ορδές, μια από τις πιο μαύρες σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας.
Μια σιωπηρή απότιση φόρου τιμής και ένα προσκύνημα στον τόπο του μαρτυρίου χιλιάδων αθώων θυμάτων της τουρκικής θηριωδίας, συνόδευε τα βήματα μας στην κατάφωτη νυκτερινή παραλία της πάλαι ποτέ Σμύρνης των Ελλήνων.
Την επόμενη μέρα αφήνοντας την Ιωνία και διασχίζοντας τη Μαγνησία και τη Λυδία, περνώντας έξω από την Προύσα της Βηθυνίας, φτάσαμε νωρίς το απόγευμα στα προάστια του ασιατικού τμήματος της Κωνσταντινούπολης. Η πρώτη προσέγγιση της ιστορικής «Βασιλίδας των Πόλεων», με την πυκνή δόμηση, τους φυτευτούς ουρανοξύστες να λογχίζουν τον ουρανό, τα παρτέρια γύρω από την κεντρική λεωφόρο, επιτηδευμένη αντιγραφή δυτικών προτύπων με προτεραιότητα στη βιτρίνα, δίνουν τα πρώτα δείγματα ανισοτήτων μιας υπερπόλης που συγκεντρώνει σήμερα, με τα προάστια, πάνω από είκοσι εκατομμύρια κατοίκους.
Η Πόλη όμως που βρισκόμαστε είναι η Κωνσταντινούπολη! Η ιδιαίτερη αναφορά στην τριήμερη παραμονή μας εκεί, με ένα ιδιαίτερο σημείωμα που θα ακολουθήσει, είναι όχι μόνο εσώτερη ανάγκη, αλλά και συγγραφική υποχρέωση.
Κάλυμνος, Ιούλιος 2014.

ioannispatellis@hotmail.com

 

 

 

 

 


 

30/6/2014

Σίδερα και σιδερώστρες

Από τον Γιάννη Θ. Πατέλλη

P.454[2]Κοίταζα τυχαία στο κομπιούτερ, εκεί που τα έχω αποθηκεύσει, μερικά από τα έργα του μεγάλου Καλύμνιου ζωγράφου Μανώλη Ζαΐρη (1875-1947). Η θεματολογία τους αφορά κυρίως τον κόσμο της χειρονακτικής εργασίας: Ψαράδες, εργάτες γης, καλαθάδες, ο σιδεράς, ο βαρελάς και ανάμεσά τους οι σιδερώστρες.
Δύο γυναικείες φιγούρες, η μία με ποδιά, πιθανότατα επαγγελματίες σιδερώστρες, σκυμμένες πάνω από ένα τραπέζι, με τα σίδερα και τα ρούχα μπροστά τους απλωμένα, επί το έργον. Τα σίδερα βέβαια είναι του κάρβουνου, της εποχής των γιαγιάδων μας. Αυτά που τώρα στολίζονται σε πολλά σπίτια ως αξιοπερίεργα ενθυμήματα.
Τόνοι ανθρώπινου ιδρώτα έχουν ποτίσει τη γη με το άροτρο, πριν εμφανιστούν τα μηχανοκίνητα τρακτέρ, τόνοι γυναικείου ιδρώτα έχουν χυθεί πάνω από το σίδερο με το κάρβουνο, που το χρησιμοποιούσαμε ακόμα και μέχρι τη δεκαετία του ’60.
Το ηλεκτρικό σίδερο ήταν μια μερική απελευθέρωση σε σύγκριση με εκείνο το βαρύ και δύσχρηστο του κάρβουνου. Σήμερα, χάρη στο ατμοσίδερο, το σιδέρωμα ναι μεν παραμένει βαρετό και μονότονο, αλλά όχι τόσο χρονοβόρο και εξαντλητικό όπως παλιά.
«Δεν πειράζει αν τα ρούχα σας είναι παλιά και μπαλωμένα, αρκεί να είναι καθαρά και σιδερωμένα», μας έλεγε η δασκάλα μας στο Δημοτικό τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, που η ρόμπα της γυάλιζε από το πολύ σίδερο. Εκατομμύρια γυναίκες έχουν παλέψει για να πετύχουν την τέλεια τσάκιση στο παντελόνι, για να κάνουν το πουκάμισο του άντρα τους, με τον τριμμένο γιακά, «να μιλάει». Τότε που το καλοσιδερωμένο ρούχο ήταν το τελευταίο οχυρό της αξιοπρέπειας των φτωχών.
«Στο σπίτι μου η σιδερώστρα δεν κλείνει ποτέ» έλεγαν παλιά πολύτεκνες νοικοκυρές, εννοώντας ότι πάντα τις περίμενε ένα βουνό ρούχα για σίδερο. «Δεν προλαβαίνω» θρηνούσαν άλλες, «σήμερα έστειλα το παιδί στο σχολείο ασιδέρωτο». Μεγάλη ντροπή!
Μικροαστικός καθωσπρεπισμός, νοικοκυροσύνη, καταπίεση των γυναικών, προσφορά στην οικογένεια, αγάπη στον άντρα και τα παιδιά, διαλέγετε και παίρνετε έναν απ’ όλους αυτούς τους χαρακτηρισμούς, ίσως και όλους μαζί.
Πριν λίγα χρόνια ακόμα το σιδέρωμα ήταν αποκλειστικό «προνόμιο» της γυναίκας του σπιτιού, της νοικοκυράς, της μάνας, της συζύγου. Σήμερα, η ισότητα των φύλων στις οικογένειες των νέων ανθρώπων, έχει επεκταθεί σε όλα τα επίπεδα, ιδιαίτερα στις δουλειές του σπιτιού. Ο μεγάλος χρόνος απουσίας της εργαζόμενης γυναίκας από το σπίτι, αν και όταν υπάρχει η δυσεύρετη πια δουλειά, οδηγεί μοιραία και το σύζυγο αντί για το «όνειρο στο κύμα» στα όνειρα… της σιδερώστρας. Για όσους υπάρχει η σχετική πείρα από τη φοιτητική ζωή τα πράγματα είναι πιο εύκολα, για τους πρωτάρηδες, η προσαρμογή στο σκληρό και ανώμαλο γήπεδο της σιδερώστρας, είναι επίπονη και χρονοβόρα.
Σε εποχές σκληρής λιτότητας και εξοικονόμησης ηλεκτρικής ενέργειας, ακούγονται πολλές φορές ανατρεπτικές συμβουλές από την τηλεόραση, ως προς τις παραδοσιακές αξίες της καθημερινής ζωής. Όπως, «μη σιδερώνετε τα ρούχα, απλώς να τα διπλώνετε».
Πράγματι πολλοί δεν δίνουν σημασία σήμερα στο σιδέρωμα, ιδίως με την επικράτηση του φλις και των άλλων συνθετικών υφασμάτων. Όμως το ασιδέρωτο ρούχο, για τους παρατηρητικούς, είναι ένα σημάδι εγκατάλειψης και όχι πάντα δείγμα αντισυμβατικότητας.
Κάλυμνος, Ιούνιος 2014.

ioannispatellis@hotmail.com


 

 

22/6/2014

ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

του Γεωργίου Ι.Χατζηθεοδώρου

 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗΤύχη αγαθή,βρέθηκα, μετά από τιμητική προσκληση του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπό-λεως κ.Ανθίμου σε μια εκδήλωση της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως, που έγινε στις 16 του μηνός που διανύουμε,προκειμένου να συμμετάσχω στην εκδήλωση με σχετική εισήγηση.Οι εντυπώσεις που απεκόμισα από την τετραήμερη εκεί παραμονή μου είναι πολλές,έντονες και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες.Αξίζει μια ενημερωτική αναφορά για καλά τεκταινόμενα εκτός Καλύμνου.Eίναι καλό να τα μαθαίνουμε
Η εκδήλωση ήταν βασικά μουσικολογική και είχε ως θέμα την παρουσίαση ενός πολυτε-λούς Άλμπουμ με 16 cds,στα οποία ψάλλει ο χορός των μοναζουσών της Ι.Μ.Παναγίας του Έβρου.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ0001Εισηγήσεις σχετικές με το θέμα έκαμαν ο Μητροπολίτης Άνθιμος,ο Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Μητροπόλεως και δρ.Θεολογίας, αιδ.Κων/νος Κωστάκης,ο ομότιμος καθη-γητής Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ.Γρηγόριος Στάθης και ε-γώ.Συντονιστής της εκδήλωσης ο ομότιμος καθηγητής της Ιατρικής στο Δημοκρίτειο Πα-νεπιστήμιο Θράκης κ.Γεώργιος Μηνόπουλος.Παραβρέθηκαν ο Μητροπολίτης Σιατίστης και Σισανίου κ.Παύλος,όλες οι πολιτικές και στατιωτικές αρχές του Νομού,το σύνολο των μελών του Συλλόγου Ιεροψαλτών Αλεξανδρουπόλεως και πλήθος κόσμου που κατέκλυσε στην κυριολεξία το Δημοτικό Θέατρο της πόλεως.Η διοργάνωση της εκδηλώσεως άψο-γη.πλούσια και φροντισμένη στην τελευταία της λεπτομέρεια.
Επισημάνσεις-διαπιστώσεις:
1.Ιερά Μονή Παναγίας του Έβρου. Ιδρύθηκε μόλις πριν από 40 χρόνια,κοντά στο χωριό Νέα Μάκρη και σήμερα εγκαταβιώνουν σ’αυτήν παρισσότερες 50 μοναχές,οι οποίες δια-κρίνονται εκτός από την συνειδητή ευλάβειά τους και για τη μόρφωσή τους (όλες με πτυχίο ανωτάτων ή ανωτέρων σχολών – μεταξύ αυτών και 4 με πτυχίο ιατρικής). Η απλότητα, αγάπη και καλλιέργεια. Αντανακλά στο πρόσωπό τους. Η πολυσχιδής πνευματική, κοινω-νική, φιλανθρωπική, ιεραποστολική και δημιουργική δράση της Μονής-πάσης φύσεως εκ-κλησιαστικού χαρακτήρα εργαστήρια,εκδόσεις βιβλίων κ.λ.π.-,σε συνδυασμό με το παρα-δείσιο φυσικό περιβάλλον -σωστός ανθώνας-,την υψηλή σε ποιότητα, τάξη και καθαριότητα κτηριακή υποδομή, την καθιέρωσαν και τη κατέστησαν πόλο έλξεως στην Βόρειο Ελλάδα και στον βαλκανικό γενικότερα χώρο.
2. Χορωδία.Ο χορός της Ι.Μονής,αληθινά αγγελικός, κατανύσσει τους πιστούς που συρ-ρέουν στη Μονή.Πρόκειται για τον τελειότερο γυναικείο μοναστικό χορό της Ελλά-δας.Αξίζει να ακούσετε κάτι από ο Άλμπουμ που προανέφερα.Θα εκπλαγείτε.
3.Μητρόπολη – Μητροπολίτης: Άψογη οργάνωση,φροντισμένη και στη πιο μικρή λεπτο-μέρεια.Υψηλότατο σε ποιότητα και πλούσιο σε δράση πνευματικό και κοινωνικό έργο.Ο Μητροπολίτης,άνθρωπος δύο μέτρα-είναι δεν είναι 50 ετών,διαθέται ανάλογες με το ανά-στημά του ικανότητες και ιδιαίτερα ποιμαντικά προσόντα.Δραστήριος, επιβλητικός, πνευ-ματικός, κοινωνικός,αρχοντικός, ποιοτικός, προοδευτικός, προσηνής,με λεπτό χιούμορ, πηγαία ευγένεια και με αγάπη στο ωραίο και το καλό. Άνθρωπος, τέλος, με υψηλή αίσθηση του θρησκευτικού και εθνικού του καθήκοντος και της αποστολής του στη ευαίσθητη ακριτική περιοχή του Έβρου.Αρχοντικός,τίποτα όμως το κραυγαλέο πάνω του,αλλά και τίποτα το λαϊκίστικο…Απόλυτα αποδεκτός,αγαπητός και σεβαστός από το ποίμνιό του… Ιεράρχης σέμνωμα και από τους ελάχιστους που διαθέτει η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία.
4.Σύλλογος Ιεροψαλτών: Πολύ συγκροτημένος,πειθαρχημένος,με ωραιόταη μουσική από-δοση και ενδιαφέρον για μάθηση-παρακαλούθησε δύο διδασκαλίες μου.
Συμπέρασμα: Ι.Μονή,Ι.Μητρόπολη,Χορός μοναζουσών,Σύλλογος Ιεροψαλτών, πρότυπα προς μίμηση.Ο Θεός να τους σκέπει και να τους ενδυναμώνει στο έργο τους.


 

15/6/2014

Ασυνήθιστα ονόματα, σε παράξενους καιρούς

Από τον Γιάννη Θ. Πατέλλη
AgiosMnimonios01Κάπου-κάπου, ψάχνοντας κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία, κοιτάζω το ημερολόγιο. Διεξέρχομαι ασυναίσθητα το αγιολόγιο διαφόρων ημερών, όπως χτες κατά σύμπτωση του δεύτερου δεκαπενθημέρου του Ιουνίου, στο οποίο βρισκόμαστε τώρα. Συναντώ ονόματα αγίων που ακούγονται καθημερινά ως μικρά ονόματα: Πέτρος, Παύλος, Απόστολος, Νικηφόρος, Αλέξανδρος, Μάρθα, Μαρία, Ιωάννα. Δεν άκουσα όμως κανένα ή καμιά να τους αποκαλούν Υπάτιο, Τερέντιο, Ακυλίνη ή Πανσέμνη.
Εστιάζω την προσοχή μου στη Δευτέρα 16 τρέχοντος μηνός. Διαβάζω στο αγιολόγιο της ημέρας: Τύχωνος και Μνημονίου επισκόπου Αμαθούντος Κύπρου. Μέχρι τώρα δεν ήξερα ότι υπάρχει «Άγιος Μνημόνιος» ο οποίος μάλιστα βρέθηκε να γιορτάζει σε τέτοιους παράξενους καιρούς. Περίεργη σύμπτωση ! Πέρασαν τέσσερα χρόνια από τότε που ο Γ. Παπανδρέου, ο νεότερος, μας ανακοίνωνε από το Καστελλόριζο την ένταξή μας στο ΔΝΤ και την έναρξη του ιστορικού «Μνημονίου», που μας εξουθένωσε ως πολίτες και ως ανεξάρτητο κράτος. Πάνω από τρία χρόνια τώρα, ο επίσκοπος Αμαθούντας Κύπρου, που το όνομά του θυμίζει τον οικονομικό οδοστρωτήρα που μας πάτησε, δεν νομίζω να απολάμβανε και μεγάλης συμπάθειας από τον κόσμο, θρησκευόμενο ή αδιάφορο περί την εκκλησία και τα του εορτολογίου της. Ούτε κερί του ανάβαμε, ούτε το όνομά του μνημονεύαμε. Ή μάλλον, για να κυριολεκτώ, τον μνημονεύαμε αλλά με διαθέσεις και προθέσεις που δεν ταίριαζαν στην ανάμνηση ενός αγίου ή οσίου της εκκλησίας μας. Και ούτε φυσικά κανένας σκέφτηκε να δώσει το όνομα του Κύπριου αγίου στο παιδί του. Άτυχος άγιος αφού, στη χώρα μας την Ελλάδα, συνηθίζονται τα ονόματα χριστιανών αγίων ή βυζαντινών αυτοκρατόρων. Κάπως σπανιότερα βέβαια ακούγονται και αρχοντικά ονόματα από την ιστορία και τη μυθολογία μας. Μόνο που μερικές φορές αυτά ηχούν παράταιρα σε ορισμένο εργασιακό περιβάλλον. Μου φάνηκε τουλάχιστον περίεργο, για παράδειγμα, ο νεαρός με το μυθολογικό όνομα Ιάσωνας να ψήνει σουβλάκια σε υπαίθριο στέκι και δίπλα του η χαριτωμένη Αντιγόνη να γεμίζει την πίτα με τζατζίκι, αγγουράκι και κρεμμύδι. Και ακόμα πιο παράξενο να συναντήσω κάποτε, στο Ηράκλειο, μια μελαχρινή καλλονή που άκουγε στο μινωικό όνομα Αριάδνη, να στέκεται πίσω από τον πάγκο των τυριών του Σούπερ-μάρκετ.
Πολλές φορές, σε περίεργους και ταραγμένους καιρούς, οι άνθρωποι δίνουν στα παιδιά τους ασυνήθιστα ονόματα, που όμως έχουν σχέση με τα συμβαίνοντα εκείνη την εποχή. Στην Κάλυμνο τα τελευταία προπολεμικά και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια είχαν βαφτίσει παιδιά με το όνομα Βενιζέλος και Πλαστήρας. Στην άλλη Ελλάδα πάλι, εκείνη την εποχή, όταν κυριαρχούσε το ΕΑΜ, έδιναν σε παιδιά ονόματα όπως Λαοκράτης, Δημοκρατία, Ιωσήφ (Στάλιν) ή Βλαδίμηρος (Λένιν).
Έφηβες θα πρέπει να είναι τώρα πολλές τσιγγανοπούλες που πριν κάποια χρόνια βαφτίστηκαν Ερατώ, από το όνομα που έφερε η ηρωίδα της, ιδιαίτερα δημοφιλούς, τηλεοπτικής σειράς «Ψίθυροι καρδιάς».
Παράξενες και ταραγμένες είναι και σήμερα οι μέρες που περνάμε. Μόνο που δεν σηκώνουν κανένα κύμα επίκαιρης ονοματοδοσίας. Δεν διανοείται κανένας να βγάλει το παιδί του Ευρωζώνη, Ευρώ, Δραχμή, Συναίνεση ή Συσσίτιο. Ούτε φυσικά θα ήταν νοητό να σκεφτεί να δώσει στο βαφτιστήρι του, ένας νονός ή μια νονά, το όνομα Μνημόνιος ή Μνημονία για να θυμηθούμε και τον Κύπριο άγιο που γιορτάζει 16 Ιουνίου. Πάντως πιστεύω να μην προκαλεί ιδιαίτερα θερμά συναισθήματα η όψιμη εντόπιση του Κύπριου αγίου με το επίκαιρο όνομα, που μέχρι τώρα περνούσε αφανής στα ψιλά του ημερολογίου, ούτε εδώ ούτε στην ιδιαίτερη πατρίδα του τη μεγαλόνησο.
Νομίζω όμως ότι τα ονόματα δεν έχουν και τόση σημασία αλλά οι άνθρωποι που τα φέρουν. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι οι οποίοι αποτελούν το λαό, ο οποίος γράφει την ιστορία του ανάλογα με το φρόνημά του, τους αγώνες και τις πλάνες του, ανάλογα με τους ηγέτες του και τους ανέμους της ιστορίας, που δεν φυσούν πάντα ανάλογα με τις επιθυμίες μας.

Κάλυμνος, Ιούνιος 2014. ioannispatellis@hotmail.com


 

 

6/6/2014

Ανοιχτή επιστολή της Νίνας Γεωργιάδου στον Δημήτρη Κρεμαστινό

 

ÁÈÇÍÁ-åãêáßíéá ãñáöåßïõ õãåßáò ãéá ôá ìåôáäéäüìåíá íïóÞìáôá  óôï ÊÅÅËÐÍÏ ,áðü ôïí  õðïõñãü Õãåßáò ÁíäñÝá ËïâÝñäï// ÄÇÌÇÔÑÇÓ ÊÑÅÌÁÓÔÉÍÏÓ.(EUROKINISSI-ÃÅÙÑÃÉÁ ÐÁÍÁÃÏÐÏÕËÏÕ)Με αφορμή την προγραμματισμένη παρουσία στην Κάλυμνο (για το 3ο Συνέδριο Καρδιαγγειακών Παθήσεων) του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργού κ. Δημήτρη Κρεμαστινού, η συνταξιούχος εκπαιδευτικός και πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Καλύμνου “Πρόοδος” κ. Νίνα Γεωργιάδου του απευθύνει την παρακάτω ανοιχτή επιστολή:

“Κύριε Κρεμαστινέ,

δεν σας αποκαλώ «αγαπητό», ως είθισται στην καθώς πρέπει επιστολογραφία, όχι γιατί έπαψα να είμαι ευγενής αλλά γιατί έχω περάσει το όριο, νοητικά και ηλικιακά, της αθώας αφέλειας.
Επιπλέον, η επιστολή μου δεν έχει καμία σχέση με τις τυπολατρικές απευθύνσεις στις οποίες, λόγω θέσης, είστε συνηθισμένος, ούτε και συγκαταλέγομαι στο πλήθος των αυλοκολάκων, με το οποίο, επίσης λόγω θέσης, συγχρωτίζεστε.
Εξάλλου είμαι σίγουρη ότι και στην παρούσα συνάντηση θα εισπράξετε τόσες λεκτικές και κυριολεκτικές θωπείες, επωνύμων και ανωνύμων, ώστε να αμβλυνθεί το αίσθημα ντροπής το οποίο στοχεύει να σας διεγείρει η επιστολή μου.
Η προσφώνηση λοιπόν περιορίζεται στο «κύριε», υποτιμώντας τη λέξη, προκειμένου όμως να τηρήσει τις αποστάσεις συνείδησης, μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη.

Απευθύνω σε σας, προσωπικά, αυτή την επιστολή, και κατ’ επιλογή, μέσα από το πλήθος των επιφανών επιστημόνων που παρευρίσκονται σ’ αυτή τη συνάντηση (για την οποία τους ευχαριστούμε) γιατί έχετε το «προνόμιο» της εκούσιας συνενοχής στην ιστορική τραγωδία που ισοπεδώνει τον τόπο και το λαό μου.
Πριν από τέσσερα περίπου χρόνια και στον ίδιο χώρο, σας απηύθυνα, ως εκπαιδευτικός και μάνα, προφορική έκκληση να μην επικυρώνετε, με το επιστημονικό σας κύρος, την προσχεδιασμένη γενοκτονία που βιώνουμε.
Αυτή την έκκληση, όπως απέδειξε η συνέχεια των επιλογών σας, τη γράψατε στα καινούργια σας παπούτσια. Είμαι σίγουρη ότι η οικονομική σας επιφάνεια προφυλάσσει την γκαρνταρόμπα σας από κάθε τι παλιό, ακόμα και σ’ αυτό το καθεστώς της απόλυτης ένδειας για το μεγάλο πλήθος των ανθρώπων.

Επί τέσσερα λοιπόν χρόνια, τώρα, συναποφασίζετε, συνυπογράφετε και επικυρώνετε ένα μαζικό θανατικό, που σε ενδοτισμό μπορεί να συγκριθεί μόνο με τις αλήστου μνήμης κατοχικές συνεργασίες κα σε αφανισμό, μόνο με τις πιο ανατριχιαστικές ιστορικές γενοκτονίες.
Βέβαια και για να ακριβολογούμε, δεν συναποφασίζετε ακριβώς, μιας και η δημοκρατία, οι συνταγματικές επιταγές και η κοινοβουλευτική λειτουργία έχουν συρρικνωθεί σ’ ένα κατάντημα. Αποδέχεστε απλώς το ρόλο μιας μαριονέττας προκειμένου να τηρείται το τυπικό της υποκατάστασης των νόμων από πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, να στοιβάζονται μνημόνια επί μνημονίων και να πολλαπλασιάζονται τα μεσοπρόθεσμα που συντρίβουν την επιβίωση και την προοπτική ενός ολόκληρου λαού.
Αν πριν τέσσερα χρόνια μπορούσε κανείς να σας αθωώσει, λόγω πολιτικής αφέλειας, σήμερα δεν θα μπορούσε να σας απαλλάξει λόγω ακαταλόγιστου ή ακούσιας τύφλας. Έχετε απόλυτη συνείδηση των επιλογών σας, που φαίνεται πως ερμηνεύεται μόνο από το γεγονός ότι ανήκουμε σε δυο διαφορετικούς λαούς. Υπάρχει ένας ελληνικός λαός που αγωνίζεται, υποφέρει, συντρίβεται, χειραγωγείται και προσδοκά ανάσταση νεκρών κι άλλος ένας, οπωσδήποτε μικρότερος, ελληνικός πληθυσμός, που και σ’ αυτό το καθεστώς προσπορίζει πλούτη, περνά καλά και επέλεξε να υπερασπιστεί τα καλά και συμφέροντα της κοινωνικής του κατάταξης και της προσωπικής του στόχευσης. Αυτό συνέβαινε διαχρονικά, από τους μαυραγορίτες της Κατοχής μέχρι σήμερα.

Μην βιαστείτε να απενοχοποιήσετε τις επιλογές σας στη βάση διαφορετικής πολιτικής εκτίμησης. Ποτέ άλλοτε, στη νεότερη ιστορία της χώρας, δεν απογυμνώθηκαν τόσο ξετσίπωτα οι «πολιτικοί» της συνομοταξίας σας, οι εκτιμήσεις, οι επιλογές και οι συνέπειές τους.
Διότι αν, στη βάση πολιτικής εκτίμησης, επικροτείτε όσα συμβαίνουν (χιλιάδες αυτοκτονίες, εκατοντάδες χιλιάδες μεταναστεύσεις, αυξημένη θνησιμότητα, υποσιτισμό, μαζική κατάθλιψη κλπ) οι τρεις ψυχολόγοι αυτής της συνάθροισης μπορούν βάσιμα να αποφανθούν για σύνδρομο σαδιστικής μανίας. Αν, στη βάση πολιτικής εκτίμησης, καταδέχεστε να επικροτείτε ως υπουργό, ένα υστερικό φασιστοειδές, πάλι οι τρεις ψυχολόγοι αυτής της συνάθροισης μπορούν βάσιμα να αποφανθούν για μειωμένο δείκτη αυτοεκτίμησης.
Μπορεί να είναι κι έτσι. Μπορεί η επίγνωση ότι ο Μένγκελε δεν διασώθηκε στην ιστορία, λόγω επιστημονικού κύρους, αλλά κατατάχτηκε στα μαύρα ιστορικά κατάστιχα (παρότι επιφανής γιατρός) λόγω των απάνθρωπων επιλογών του, να συμβάλει στη δική σας μειωμένη αυτοεκτίμηση.

Αποτελεί πάντως απερίγραπτο φαρισαϊσμό, να έχετε, με τις επιλογές σας, οδηγήσει εκτός ασφάλισης εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου, και να προστρέχετε στη συνέχεια στη δωρεάν εξέταση κάποιων, κάθε δύο ή βάλε χρόνια, υποτιμώντας και τη νοημοσύνη και την αξιοπρέπεια τους. Εδώ δεν ταιριάζει απλώς το «να σε κάψω, Γιάννη μου, να σ’ αλείψω λάδι». Ταιριάζει περισσότερο το «ο τενεκές ο αδειανός, μεγάλους χτύπους κάνει».

Ελπίζω, με την επιστολή μου, να έχω συμβάλει στο να νιώσετε λίγη ντροπή, έστω και αμβλυμένη από τις κούφιες κολακείες των συνήθων παρατρεχάμενων,
Νίνα Γεωργιάδου”


 

 

28/5/2014

Για την αγαπημένη μας Εύη Ολυμπίτου

Γράφει η Νίκη Ρεϊση-Γλυνάτση 

evi1Φαίνεται πως – η αείμνηστη μου φαίνεται πολύ ψυχρή και απρόσωπη έκφραση – η αγαπημένη μας Εύη ήθελε να της κάνουμε μνημόσυνο (;) αυτές τις μέρες. Κλείνουν τρία χρόνια από τότε που “έφυγε για το μεγάλο ταξίδι”(Μάιος 2011-Μάιος 2014). Άνθρωποι σαν την Εύη Ολυμπίτου δεν μνημονεύονται μία φορά το χρόνο έχουν μιλήσει στην καρδιά μας κι έχει αυτό διαχρονική ισχύ και αξία. Όταν “έφυγε” το Μαϊο του 2011, όλοι εμείς που τη γνωρίζαμε μείναμε βουβοί μ’ ένα πόνο ανομολόγητο, όπως συμβαίνει όταν αποχωριζόμαστε αγαπημένα μας πρόσωπα. Ένιωσα τότε πως δε μου ερχόταν λόγια να πω ή να γράψω που θα άγγιζαν το διαμέτρημα του Ανθρώπου που άκουγε στο όνομα Εύη. Κι απόψε το ίδιο νοιώθω. Ωστόσο, ατυχής αφορμή, δημοσιεύματα στο διαδίκτυο, που κύριο αίτιο έχουν την “ευλογημένη” την παρουσίαση της καταγραφής-δημοσίευσης του Δημοτικού Αρχείου Καλύμνου του Δήμου Καλυμνίων, σε εκδήλωση στο Αναγνωστήριο “Αι Μούσαι” από τον κ. Κυριάκο Χατζηδάκη, με παρακινούν να εκφράσω τη βαθιά μου λύπη.
Η Εύη εμπλέκεται “εν αγνοία της”, χωρίς η ίδια να έχει την πρόθεση αλλά ούτε και τη δυνατότητα να ακούσει και να εκφέρει γνώμη με την “ηπιότητα του λόγου, την απλότητα, το ήθος, τη ζεστασιά και την καλοσύνη που τη διέκριναν”. Είμαι σίγουρη πως δεν ήταν σε καμία περίπτωση η επιθυμία της, αυτή η αρένα λογομαχιών στο διαδίκτυο.
Την Εύη Ολυμπίτου, επίκουρη καθηγήτρια εθνολογίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, τη γνώρισα ως καθηγήτρια το 2002, στην ενότητα “Φυσικές Επιστήμες” στο Ε.Α.Π. το οποίο παρακολουθούσα. Στο άκουσμα και μόνο του ονοματεπώνυμού μου, καθώς αυτό της θύμιζε την Κάλυμνο, την ιδιαίτερη πατρίδα του πατέρα της Φίλιππα Ολυμπίτη – φαρμακοποιού, έλαμψε το πρόσωπό της κι όταν ζήτησε να μάθει λεπτομέρειες και επιβεβαίωσε την υπόνοιά της για τον τόπο καταγωγής μου, πραγματικά σκίρτησε από χαρά. Την Κάλυμνο την αγαπούσε! Άψογη στη συνεργασία της με τους φοιτητές της, προσφιλής και σεμνή μ’ ένα χαμόγελο καλοσυνάτο και ευπροσήγορο προς όλους μας – Θα το θυμάται πολύ καλά αυτό ο κ. Γιάννης Διαμαντής-. Από τότε μου χάρισε τη φιλία της και νιώθω τυχερή γι’ αυτό. Ήταν δώρο Θεού για μένα. Για την ποιότητα ανθρώπου που γνώρισα. Έστω κι αν τα χρόνια αυτής της σχέσης ήταν λίγα, ήταν όμως ουσιαστικά. Συναντήσεις μας θυμάμαι, στο Ινστιτούτο Ερευνών να αγωνιά συνωμοτικά με αφέλεια μικρού παιδιού, με την αφέλεια του πολύ έξυπνου ανθρώπου, όταν περίμενα τα αποτελέσματα για την ενότητα της λογοτεχνίας.
Πήρε η ίδια να μάθει το αποτέλεσμα και μετά πήγαμε εκεί πιο κάτω στο χώρο της δουλειά της, σ’ ένα γραφικό ταβερνάκι το αγαπημένο της, όπως μου είπε, για ένα κρασί. Απλή και πολύτιμη, πρόθυμη να δώσει τις γνώσεις της, τη γνώμη της με την ειλικρίνεια που τη διέκρινε. Και η κουβέντα μας περιστρεφόταν σχεδόν πάντα γύρω από την Κάλυμνο. Την Κάλυμνο την αγαπούσε! Οι Καλύμνιοι την προβλημάτιζαν! Μιλούσε με ενθουσιασμό για τα στοιχεία που είχε αρχίσει να συλλέγει κι αφορούσαν τους σφουγγαράδες και τη σπογγαλιεία στο νησί μας. Μάλιστα είχε έρθει σε επαφή με καθηγητές σε πανεπιστήμιο της Φλώριδας για στοιχεία της ζωής των εκεί εγκατεστημένων σφουγγαράδων των πρώτων δεκαετιών του προηγούμενου αιώνα.

Η Εύη ήταν μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Επιτροπής για τη διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς και συζητούσαμε πώς θα γινόταν να συντηρηθεί στην περιοχή των Τσουκαλιών αυτή η μικρή παραδοσιακή μονάδα της οικογένειας Βλάμου – μήπως θα μπορούσε να εντάξει αυτή τη μονάδα σε κάποιο πρόγραμμα. Θυμάμαι, το πρώτο βιβλίο από την έκδοση “ Η Κάλυμνος της Νόστου και της Καρδιάς μας” , την πρώτη μέρα που κυκλοφόρησε ήρθε η ίδια να το πάρει από το σπίτι μας στην Αθήνα. Ήθελε να γευτεί κάθε σταγόνα από τους χυμούς αυτού του βιβλίου γιατί κατάλαβε πως είχε γραφτεί με περισσή αγάπη για τον τόπο μας , αλλά και να αντλήσει τα όποια στοιχεία της δινόταν για την έρευνα που έκανε. Η Εύη έκανε την παρουσίαση αυτού του βιβλίου στο Σωματείο Καλυμνίων Αττικής “ Άγιος Νικόλαος”. Η Εύη με πήγε στα βιβλιοπωλεία: της “Εστίας” στη Σόλωνος και στο “Πολιτεία” στην Ιπποκράτους γιατί θεωρούσε πως έπρεπε να υπάρχει στις προθήκες τους. Είμαι σίγουρη πως δεν εστίαζε τόσο στην αξία του βιβλίου όσο στη συναισθηματική μου τόνωση. Ήταν τόσο καλή ψυχή και γενναιόδωρη με όλους. Στις συναντήσεις μας στο “Ιανός” στη Σταδίου στο “Black dacκ” της Χρ. Λαδά, άλλοτε στην Ομήρου – στέκι της παρέας της- μου εκμυστηρευόταν για το τι σκεφτόταν να κάνει για τη Λέρο την πολύ αγαπημένη της, τη γενέτειρα της μητέρα της. Μια έκδοση με τις εδεσματολογικές συνήθειες του νησιού, που περνούσε τα καλοκαίρια της.
Της είχα πει πως ήθελα να κάνω μια έκδοση αφιερωμένη στην Καλυμνιά γυναίκα και της ζήτησα να την κάνουμε μαζί για να έχει τη σφραγίδα και το κύρος της επιστημονικής της κατάρτισης. Εκείνης της πρότεινα να ασχοληθεί με τις Καλυμνιές της Αθήνας και γω να βρω στοιχεία γι’ αυτές της Καλύμνου. Θυμάμαι τον ενθουσιασμό της. Με πήρε στο τηλέφωνο για να μου πει πως βρήκε σπάνια στοιχεία για τη Σεβαστή Καλισπέρη, την πρώτη Ελληνίδα φοιτήτρια και μια γυναίκα με σπουδαία διαδρομή, της οικογένειας Κουντούρη. Και βέβαια τα στοιχεία επέμενε να μου τα δώσει κι εκείνη να μην συμμετέχει, απλώς ήθελε να με βοηθήσει στη συλλογή του υλικού, και ‘κείνη ως αφανής ήρωας να δρέψει όλους τους καρπούς της προσφοράς. “ Νίκη μπορείς μόνη σου να το κάνεις”. Και πάλι σημειώνω πως δεν είχε να κάνει με τις ικανότητές μου, όσο με τη δύναμη της ψυχής της που ήθελε στους ανθρώπους γύρω της να δίνει αξία, να τους δίνει χαρά, γιατί η ίδια είχε αξία, είχε σπάνιο ήθος, γιατί η ίδια ήταν ένας χαρισματικός άνθρωπος από αυτούς που λίγους συναντάς στο διάβα της ζωής σου, (μακριά από μένα κάθε κακόβουλη σκέψη επειδή αναφέρω αυτά τα στοιχεία. Απλώς αισθάνομαι βαθιά την ανάγκη να γνωρίσουν οι Καλύμνιοι – όσοι μπορούν να εκτιμήσουν τον Άνθρωπο Εύη).

Εκείνες τις μέρες είχε κυκλοφορήσει από την σειρά ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ τα “Νέα” Ιστορική Βιβλιοθήκη – το βιβλίο της «Μπουμπουλίνα/Καϊρη-Μπουμπουλίνα» και ήταν χαρούμενη. Ενώ ήταν αγχωμένη, γιατί σε λίγο διάστημα θα γινόταν η παρουσίαση του τόμου με κείμενα του Αν. Μπριλλάκη “Διαδρομές και Αναζητήσεις της Αριστεράς μετά τον Εμφύλιο” του οποίου την επιμέλεια είχε η ίδια σε συνεργασία με τον Η. Νικολόπουλο.

Θα παραθέσω μερικά αποσπάσματα από τους αποχαιρετισμούς της τελευταίας μέρας, φίλων και συναδέλφων της που δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα “Αυγή”, 22 Μαΐου 2011… “Ήσουν αυτή που προσέφερε πάντοτε μέσα από μία συνεχή διαθεσιμότητα απλόχερα, με ανιδιοτέλεια, αθόρυβα κι αποτελεσματικά σε ώρες ευθύνης με όλες σου τις δυνάμεις. Ένας άνθρωπος με παραδειγματική συνέπεια, συνέπεια επιστημονικού λόγου, πολιτικής πράξης , προσωπικής στάσης και πίστης. Πάντοτε ανθρώπινη, σεμνή, ποτέ ακατάδεχτη κι αλαζονική, ήσουν ανοιχτή στις έννοιες και τα προβλήματα των άλλων που με προσοχή άκουγες, κατανοούσες, συμπονούσες και συνέδραμες. Διατηρούσες μια απέχθεια στο “διανοουμενισμό” και την έπαρση. Τον σεβασμό στην απλότητα τον έκανες πολιτισμό. Δίπλα σου ακόμα και το πιο ασήμαντο γινόταν, άθελά του σημαντικό χωρίς να διεκδικήσεις ποτέ τίποτα, χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Το χαμόγελό σου, η ευγένεια σου, η στωικότητα σου και η δεκτικότητα σου στα πειράγματα θα μας μείνουν σαν εικόνα για πάντα…”

Δημήτρης Ανωγιάτης –PELE. Ενώ ο Δημήτρης Δημητρόπουλος γράφει εκτός των άλλων”… Η ίδια πίστευε ότι η μαθητεία της στο Ινστιτούτο Νεοελληνικών Ερευνών καθόρισε την επιστημονική της πορεία, πλούτισε την οπτική της με την ιστορική διάσταση των πραγμάτων και της πρόσφερε ισχυρά εφόδια να μελετά το παρελθόν και να κατανοεί το παρόν. Περηφανευόταν, λοιπόν, για τη σχέση της αυτή. Και το ΙΝΕ όμως είχε κάθε λόγο να είναι περήφανο. “H μαθήτρια” του διέπρεπε, καλλιεργούσε άριστα το επιστημονικό χωράφι που διάλεξε, δούλευε άοκνα και συστηματικά, αναδείκνυε νέα θεματικά πεδία, δημοσίευε εμπεριστατωμένες και άρτια τεκμηριωμένες μελέτες, έφερνε σε επαφή τους φοιτητές με τις σύγχρονες κατακτήσεις της εθνολογίας, τους μάθαινε τον λόγον τον καλόν και κυρίως δίδασκε. Δίδασκε με το προσωπικό της παράδειγμα, τη συμπεριφορά της και τον τρόπο ζωής της: επιστημονικό ήθος”.

Θα σταθώ τέλος σε μία τελευταία παράγραφο που έγραψαν οι φίλοι της: Αγγελική, Δημήτρης, Κατερίνα, Λίνα, Σοφία, Φωτεινή…” η Εύη κατέχει μια μυστική τέχνη του βίου, σκόρπιζε αισιοδοξία και ζεστασιά γύρω της, ήταν καλοπροαίρετη απέναντι στη ζωή και τους ανθρώπους”. Αυτή ήταν η Εύη Ολυμπίτου.
Η τροπή που πήραν τα πράγματα μέσα από τα διαδικτυακά δημοσιεύματα μόνο λύπη προκαλούν, διότι πολλές φορές κοιτάζουμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος.
Η επιστημονική έρευνα της Ευδοκίας Ολυμπίτου, την οποία της ανέθεσε η δημοτική αρχή του κ. Ρούσσου το 2005 και για την οποία ασχολήθηκε με ιδιαίτερο ζήλο και ενθουσιασμό, δεν ολοκληρώθηκε δυστυχώς, αφού μεσολάβησε ο αδόκητος θάνατός της. Η καταγραφή του Δημοτικού Αρχείου Καλύμνου, σύμφωνα με τον τίτλο τον οποίο επέλεξε η ίδια, ολοκληρώθηκε και ψηφιοποιήθηκε το 2014 με την συμβολή του ιστοριοδίφη καθηγητή κ. Κυριάκου Χατζηδάκη και επί της Δημοτικής αρχής του κ. Δημητρίου Διακομιχάλη. Το ότι είναι πλέον στη διάθεση του κάθε Καλύμνιου αποτελεί γεγονός που θα πρέπει να μας χαροποιεί. Η Εύη που ξέρουμε θα είναι ικανοποιημένη από αυτή την εξέλιξη, γιατί αυτός ήταν ο στόχος της. Να προσφέρει αυτό το ανεκτίμητο υλικό της ιστορίας μας στην Κάλυμνο και τον κάθε Καλύμνιο.
Ας σεβαστούμε την επιθυμία της.
Με σεβασμό κι αγάπη στη μνήμη της
Νίκη Ρεϊση-Γλυνάτση
Μάιος 2014


 

 

4/5/2014

Εκλογές εν όψει…προσοχή!!!

Γράφει ο Κώστας Μηνέττος
Συνταξιούχος Εκπαιδευτικός

1.΄Οπου να΄σαι έρχονται και οι εκλογές! Οι Έλληνες ψηφοφόροι θα κληθούν σε λίγο να εκλέξουν τους τοπικούς άρχοντες, τις αυτοδιοικητικές αρχές, που θα διαφεντέψουν τον τόπο την επόμενη πενταετία, αλλά και τους αντιπροσώπους της χώρας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες, σ’ αυτές υπάρχει μια μεγάλη διαφορά. Θα γίνουν σε μια μνημονιακή Ελλάδα, με μια καθημαγμένη οικονομία, από μια αιμάσσουσα καταπληγωμένη κοινωνία, που δεν της επιτρέπουν να ονειρεύεται, να προσδοκά, να ελπίζει, να αισιοδοξεί. Αυτή όμως η κοινωνία είναι υποχρεωμένη, ούτως ή άλλως, να επιλέξει τους άρχοντές της.
Το δικαίωμα του «εκλέγειν» και «εκλέγεσθαι» είναι ασφαλώς και ιερό και σπουδαίο. Είναι ανάληψη ευθύνης απέναντι στους συνανθρώπους μας, είναι εκπλήρωση χρέους προς τα παιδιά μας, είναι άσκηση δημοκρατίας. Ποιους θα διαλέξουμε, γιατί αυτούς και όχι τους άλλους και με ποια κριτήρια, είναι, και πρέπει να είναι, ερωτήματα προς απάντηση σε κάθε εκλογική διαδικασία, ιδιαίτερα δε στην εκλογή κυβερνώντων.
Η εκλογή αρχόντων απασχόλησε από αρχαιοτάτων χρόνων ανθρώπους της πολιτικής, της επιστήμης, της τέχνης, του πνεύματος. Σε δικά τους αποφθέγματα θα καταφύγουμε, διατυπωμένα σε συμπυκνωμένο και μεστό αλλά και παροιμοιακό λόγο, για να βρούμε τη γνώση και τη συσσωρευμένη εμπειρία αιώνων, που μας χρειάζεται κάθε φορά που καλούμαστε να ασκήσουμε το δικαίωμα της εκλογής.
Να, λοιπόν, τι μας συμβουλεύουν!
Ποιοι πρέπει να είναι οι άρχοντες και οι πολιτικοί μας
• Οι άρχοντες πρέπει να έχουν κάποια ηλικία. Πλάτων
• Δε μπορούν να γίνουν καλοί άρχοντες εκείνοι που δεν υπηρέτησαν άλλους σωστά. Πλάτων
• Κάκιστος άρχοντας αυτός που δεν μπορεί να κυριαρχήσει στον εαυτό του.
Ισοκράτης
• ΄Οποιος φέρεται με ευγένεια και καλοσύνη στους οικείους του, αυτός θα φανεί δίκαιος και προς τη χώρα του. Σοφοκλής
• Τέλειους ανθρώπους θεωρώ, εκείνους που μπορούν να αναμίξουν την πολιτική δύναμη και να κεράσουν τη φιλοσοφία. Πλούταρχος
• Κυβερνώ σημαίνει προβλέπω. Αιμ. Ντε Ζιραρντέν
• Πρώτα πρέπει να γίνεις κωπηλάτης και μετά να επιχειρήσεις να γίνεις καπετάνιος. Αριστοφάνης
• Οι ψηλές θέσεις είναι σαν τις Πυραμίδες. Δύο ειδών ζώα μπορούν ν’ ανέβουν στην κορυφή τους: αετοί κι ερπετά. Ντ’ Αλαμπέρ
• Δεν πρέπει οι άρχοντες να εκλέγονται με κλήρο, γιατί αυτό θα έμοιαζε ωσάν να εκλέγονταν και οι αθλητές των αγώνων με κλήρο ή ο πλοίαρχος ενός πλοίου από τους επιβάτες του. Αριστοτέλης
• Η παροιμία λέγει ότι δεν κρατούν το λύκο από τ’ αυτιά. Το λαό όμως πρέπει προ παντός να τον κρατούν από τ’αυτιά και να τον οδηγούν. Πλούταρχος
• Οι πολιτευόμενοι όχι μόνο λογοδοτούν για όσα λένε ή πράττουν, αλλά και ένα δείπνο τους σχολιάζεται πολύ και οι έρωτές τους και ο γάμος τους και οι διασκεδάσεις, όπως και κάθε σοβαρά ενασχόληση. Πλούταρχος
• Ποιητής αξιόλογος δεν είναι αυτός που συνθέτει ποιήματα έξω από το μέτρο ούτε κατάλληλος άρχοντας αυτός που χαρίζεται, παραβαίνοντας το μέτρο.
Θεμιστοκλής
• ΄Οποιος διοικεί, τρία πράγματα πρέπει να θυμάται πάντοτε, ότι διοικεί ανθρώπους, ότι κυβερνά με βάση τους νόμους και τέλος ότι κάποτε θα πάψει να κυβερνά. Αρχαίο ρητό
• ΄Ο καλός νομοθέτης, όπως και ο καλός πολιτικός, πρέπει με βάση τις υπάρχουσες συνθήκες, να προτιμούν σε κάθε περίπτωση όχι το απόλυτα άριστο, αλλά το καλύτερο από τα δυνατά πράγματα. Αριστοτέλης
• Όποιος κυβερνήτης πλοίου παρατεντώσει τα πανιά, και δε λασκάρει καθόλου, ανατρέπει το καράβι. Σοφοκλής
• Το καλύτερο φρούριο για τον ηγεμόνα είναι η αγάπη του λαού του. Μακιαβέλης
• Εάν ειρήνη και ομόνοια δε βασιλεύουν στο λαό, το λάθος είναι εκείνων που τον κυβερνούν. Κομφούκιος
• Ο μικροπολιτικός σκέπτεται την επόμενη εκλογή• ο μεγάλος πολιτικός την επόμενη γενιά. Ζ. Κλαρκ
• Κάμε μου καλά οικονομικά, να σου κάνω καλή πολιτική. Γαλλικό ρητό
• Οι βιολιτζήδες άλλαξαν, ο χαβάς μένει ο ίδιος. Θ. Κολοκοτρώνης
Για τους συνεργάτες των αρχόντων
• Ο αετός δεν κυνηγά μύγες. Αρχαία παροιμία
• Ο ελέφαντας δε ψαρεύει ποντικό. Αρχαία παροιμία
• Η πρώτη γνώμη πoυ σχηματίζει κάποιος για ένα ηγεμόνα και για την ευφυϊα του, δημιουργείται από τη θέα των ανθρώπων του περιβάλλοντός του. Μακιαβέλης
• Το να διατάζεις είναι εύκολο, δύσκολο όμως το να φτιάχνεις. Αρχαία παροιμία
• Μεγάλες πέτρες χωρίς μικρές κάμνουν τον τοίχο σαθρό. Αρχαία παροιμία

Για τους καλούς άρχοντες
• Η εξουσία μεθά τους άριστους, όπως το κρασί τους πιο δυνατούς. Κόλτων
• ΄Αρχοντες και τρελλοί ό,τι θέλουν κάνουν. Γερμανική παροιμία.
• Η κυβέρνηση ενός λαού σε μερικές στιγμές της ιστορίας του βρίσκεται σε χέρια μισότρελλων. Θ. Ριμπω
• ΄Οσοι θαυμάζουν τις κορυφές, ας μη ξεχνούν ότι υπάρχουν και κολοκυθοκορφάδες. Δημοσθένης
• Απ΄όλα το πιο δύσκολο είναι να αρέσεις σε όλους. Δημοσθένης
• Όχι μόνο η εξουσία αναδεικνύει τον άνθρωπο, αλλά και την εξουσία ο άνθρωπος. Επαμεινώνδας
• Πρέπει κανείς να δέχεται να χάνει μέρος από τη δημοτικότητά του, λέγοντας την αλήθεια. Και αυτό είναι ακριβώς το αντίθετο της δημοκοπίας. Σπ. Μελάς
Εργα και όχι λόγια
Να επιδεικνύεσαι όχι για τα όμορφα λόγια σου, αλλά για τα έργα που πράτεις. Πυθαγόρας
• Να πράττεις μεγάλα χωρίς να υπόσχεσαι μεγάλα. Πυθαγόρας
Απατεώνας είναι εκείνος ο οποίος, ενώ δεν είναι άξιος σε τίποτε, είναι ικανός να εξαπατήσει πολίτες, πείθοντάς τους ότι μπορεί να είναι ικανός να κυβερνά την πόλη. Ευριπίδης
΄Οπως τα άτομα έτσι και οι λαοί δεν αποκτούν την ωριμότητα παρά μόνον μέσα από τις οδυνηρές δοκιμασίες της πραγματικότητας. Δ. Γούναρης
Παρρησία του πολιτικού
Ο σωστός πολιτικός δεν πρέπει, για τη δική του ησυχία και ασφάλεια, να αποφεύγει να λέει όσα κατά την κρίση του ωφελούν και συμφέρουν τη χώρα.
Θετικότητα του πολιτικού
Ο καλός πολιτικός φροντίζει έγκαιρα και με ασφάλεια να ρυθμίζει τα πράγματα και δεν τα αφήνει να γίνονται επικίνδυνα, δίνοντας απόλυτη εμπιστοσύνη σε φρούδες ελπίδες και απατηλές υποσχέσεις. Δημοσθένης
Ο άξιος της πατρίδας πολιτικός
Δεν έχει καμιά αληθινή πολιτική αξία η ρητορική ικανότητα από μόνη της ούτε η ωραία φωνή ή η απαγγελία του πολιτικού ρήτορα.΄Αξιος πολιτικός είναι ο ειλικρινής και χρηστός φίλος του λαού, ο οποίος ρυθμίζει τις πολιτικές φιλίες και έχθρες του, σύμφωνα με τα δίκαια και τα συμφέροντα της πατρίδας. Δημοσθένης
Ο μέγας πολιτικός
Γνώρισμα του πραγματικά μεγάλου πολιτικού είναι να διαισθάνεται και να προβλέπει τα σπουδαία γεγονότα. Να επιβάλλεται στους δισταγμούς και τις βραδύτητες, τις άγνοιες και τις έριδες, που είναι συνηθισμένες στον πολιτικό βίο, με το να τις περιορίζει στο ελάχιστο. Ένα άλλο γνώρισμα του μεγάλου πολιτικού είναι να κατευθύνει την κοινή γνώμη, ώστε πρόθυμα να πράττει τα αναγκαία.
Δημοσθένης
Καλή πολιτική είναι η τέχνη των πρακτικών λύσεων στην εξυπηρέτηση των αναγκων της πατρίδας και του λαού. Το να κατακρίνεις και να ελέγχεις το παρελθόν αυτό είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα στείρων πνευμάτων και νωθρών χαρακτήρων. Πουανγκαρέ
Πήγαινε λοιπόν, αγαπητέ αναγνώστη, στην κάλπη του Μαïου και πράξε σύμφωνα με όσα οι σοφοί σου παραγγέλλουν!


 

7/5/2014

Η άνοιξη στην πόλη

Από τον Γιάννη Θ. Πατέλλη

OLYMPUS DIGITAL CAMERAΗ άνοιξη είναι μια εποχή μεταβατική. Ένα πέρασμα από τα χειμερινά χαμηλά του υδραργύρου στα ψηλά και καυτά του καλοκαιριού.
Η άνοιξη, που έχει αλλάξει τόσο πολύ τη φύση του τόπου τις τελευταίες εβδομάδες, επιδρά στις αισθήσεις με ένα τρόπο μοναδικό. Τη συναντά η ματιά του διαβάτη σε κάθε γωνιά του τόπου, σε λουλουδιασμένους κήπους και κατάφυτες αυλές, σε γειτονιές και απόμερους δρομάκους.
Ως άνθρωπος που έζησε τα περισσότερα του χρόνια στο κέντρο της πόλης, την αναζητούσα πριν λίγες μέρες και εγώ, όχι στις παρυφές της και τις πράσινες παρενθέσεις τους, αλλά σε μια μοναχική περιδιάβαση στους κεντρικούς της οδικούς άξονες, στον πυκνοδομημένο ιστό της, εκεί που η εαρινή οπτασία σπανίζει. Η οικιστική δυναμική της Πόθιας άλλαξε εδώ και πολλά χρόνια το αστικό τοπίο του κέντρου της, τη γεωγραφία του. Η πυκνή δόμηση, τα τριώροφα και τετραώροφα κτίρια, εξαφάνισαν απομεινάρια από κήπους, αυλές και υπολείμματα περιβολιών. Ότι απόμεινε βρίσκεται στους παράδρομους, στις γειτονιές με τα δαιδαλώδη τσιμεντένια δρομάκια, παρέα με τα λιγοστά νεοκλασικά σπίτια που γλύτωσαν τις «ανακαινίσεις».
Ανέβαινα από την παραλία πριν κάποιες μέρες, αρχές Απρίλη, απομεσήμερο, τον κεντρικό εμπορικό δρόμο που καθιερώθηκε ως άνοδος οχημάτων. Με συνόδευε η πρώιμη ανοιξιάτικη ζέστη των 22 βαθμών, ανάκατα με τις μυρωδιές των ψητοπωλείων, τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων, την οσμή του ψημένου καφέ από τις καφετέριες. Άθελα ανακαλείται στο νου, η μορφή του δρόμου στον οποίο πρωτοκατοίκησα πριν σαράντα τόσα χρόνια, ανεξίτηλο υδατογράφημα μνήμης. Βλέπω (κι ας μην υπάρχουν πια) αραδιασμένες τις λεμονιές, ένθεν και ένθεν του δρόμου, με τα μικρά κιτρινόλευκα ανθάκια, τις κατάφορτες ακακίες με λουλούδια σαν μεγάλα τσαμπιά, να ζαλίζουν με τις μυρωδιές περαστικούς και οχήματα. Όμως η ζώσα πραγματικότητα σε προσγειώνει στο σήμερα. Στο δεξί πεζοδρόμιο, λίγο πριν το κτίριο που στέγαζε την πάλαι ποτέ Τράπεζα Δωδεκανήσου, τα λιγοστά τραπεζάκια της εκεί καφετέριας έχουν για τέντα ένα πυκνό φύλλωμα περικοκλάδας που αναρριχάται από το πουθενά. Νιώθω την παρουσία του, την κεντημένη σκιά του, σαν το μοναδικό απομεινάρι του πράσινου, στο άδενδρο τοπίο του κεντρικού εμπορικού μας δρόμου.
Πλέον παρήγορη η εικόνα στο δρόμο της καθόδου, τον παράπλευρο οδικό άξονα με τις πολλές στροφές. Σε συντροφεύουν δροσερές οάσεις στις αυλές δύο-τριών σπιτιών που ξέφυγαν τον πυρετό της «αξιοποίησης» και που οι αισθήσεις παίρνουν κεφάλι από την εμπορική λογική. Στην τελευταία στροφή πριν την ευθεία προς την παραλία, στη γωνία του κτιρίου της Τράπεζας Πειραιώς, ντυμένης με μια μικρή πράσινη παρένθεση, τα κλωνιά μιας μπουκαμβίλιας, κατακόκκινοι θύσανοι, δοξάζουν την άνοιξη πάνω στο σιδερένιο σκελετό ενός γειτονικού υπαίθριου πάρκιν.
Θα μπορούσε να μιλήσει κανείς με πολλούς τρόπους για την πόλη μας τον Απρίλη, την πόλη που έχει τη δική της εκδοχή για το έαρ, τη δική της μυρωδιά, τη δική της στολισμένη είσοδο, όπως ο καταπράσινος κήπος στο σταυροδρόμι, λίγο πριν το κτίριο του Ταχυδρομείου. Μια παρένθετη κουτσουπιά, ανάμεσα στα άλλα πανύψηλα δέντρα του, αιχμαλώτιζε τη ματιά του περαστικού, πριν λίγες μέρες ακόμα, με μωβ και λιλά στίγματα, καλωσορίζοντας την άνοιξη σαν απόκοσμη οπτασία.
Κάλυμνος, τέλος Απρίλη 2014.

(ioannispatellis@hotmail.com)

 


 

 

25/2/2014

Ναρκωτικά: Αγώνας σε κάθε σπίτι, σε κάθε δρόμο, σε κάθε γειτονιά

raggosΤον προβληματισμό του και τις δικές του προτάσεις για το θέμα των ναρκωτικών που ταλανίζει το νησί, καταθέτει ο πρόεδρος του Ομίλου Αντισφαίρισης Καλύμνου κ. Παναγιώτης Θ. Ράγκος, σχολιάζοντας και απαντώντας ταυτόχρονα στην επιστολή που προ ημερών είδε το φως της δημοσιότητας και έφερε την υπογραφή του μαθηματικού-γλύπτη κ. Σακελλάρη Κουτούζη:

 

«Παίρνω αφορμή να γράψω αυτή την επιστολή, σχετικά με τη χρήση των ναρκωτικών στο νησί της Καλύμνου, ορμώμενος απ την δημόσια τοποθέτηση του διακεκριμένου γλύπτη  και καθηγητή κου Σακελλάρη Κουτούζη, ο οποίος αφού παρομοίασε το νησί σαν  «Καμένη Γη», «Τζαμάικα του Αιγαίου», «Σικάγο της παραβατικότητας του Αιγαίου», συνέχισε επιρρίπτοντας  υπερθεματικά ευθύνες σε όλους τους  πολιτικούς, πολιτιστικούς, πνευματικούς, αθλητικούς, εκκλησιαστικούς, κρατικούς  φορείς του νησιού,  και κατέληξε  στο συμπέρασμα ότι το πρόβλημα θα λυθεί ή μάλλον θα αρχίσει να λύνεται με ένα καλό ρεπορτάζ που πιθανόν να ταράξει τα νερά (ποια νερά δεν ξέρω) και θα ευαισθητοποιήσει κάποιους (ποιους;).

Μάλιστα σε κάποιο σημείο αναφέρει ότι, ευτυχώς που δεν υλοποιήθηκε το πρόγραμμα εγκατάστασης παραρτήματος του ΟΚΑΝΑ στο νησί, (το γιατί ας μας το πει ο ίδιος) και ότι δεν άκουσε λέει τίποτα απ τις τοπικές πολιτικές παρατάξεις απ τις οποίες περιμένει μάλλον να ενεργοποιήσουν τα μαγικά τους ραβδιά και δια της μεθόδου της μαγείας να καθαρίσουν το νησί και να εξαφανίσουν  δια παντός το πρόβλημα των ναρκωτικών.

Ξεχάσατε κύριε  να μας ορίσετε και την νέα «Σπιναλόγκα» όπου πρέπει να μεταφερθούν αυτοί οι δυο τρεις χιλιάδες άμοιροι χρήστες.

Όπως και ξεχάσατε ή μάλλον δεν μελετήσατε καν το γιατί δημιουργήθηκαν αυτοί οι χρήστες, σε τι περιβάλλον ζουν τώρα αυτοί οι χρήστες, με ποιο τρόπο πλέον αυτοί οι χρήστες θα απεξαρτητοποιηθούν (ως γνωστό, ο εθισμός είναι το πρόβλημα) μέσα σε ποιο περιβάλλον θα γίνει αυτή η απεξάρτηση, ποιοι θα αναλάβουν, με ποιες γνώσεις  και με ποιο ρόλο αυτή την απεξάρτηση, τι πιθανότητες έχουν να επανενταχθούν αυτά τα παιδιά μετά την απεξάρτηση στο σημερινό διαρρηγμένο κοινωνικό ιστό (εργασία , κοινωνικό περιβάλλον, υποστήριξη) τι πιθανότητες έχουν να μην ξανακατρακυλήσουν στο βούρκο.

Αν μπαίνατε στον κόπο να μελετήσετε διάφορους σοβαρούς φορείς που ασχολούνται πολλά χρόνια με το πολύ ευαίσθητο κοινωνικό πρόβλημα των ναρκωτικών (ένας απ αυτούς, για μένα ο σοβαρότερος είναι ο N.I.D.A. -National  InstituteonDrugAbuse -http://www.drugabuse.gov) πιθανότατα να μην γράφατε το κείμενο αλλά προβληματισμένος πολύ περισσότερο και αγανακτισμένος λιγότερο απ όσο τώρα να αντιλαμβανόσασταν και τις δικές σας και τις ευθύνες όλων μας στη σύγχρονη μάστιγα.

Γιατί έχουμε ευθύνη. Και η ευθύνη μας ξεκινά απ το γεγονός ότι θεωρούμε σχεδόν όλοι ότι το πρόβλημα δεν μας αγγίζει και δεν θα μας αγγίξει ποτέ. Όμως το πρόβλημα είναι εδώ και μας βλέπει κατάματα  κάθε μέρα και περιμένει να δώσουμε ο καθένας μας τη δική του μάχη και όλοι μαζί σαν κοινωνία την τελική, όχι για να το εξαφανίσουμε (κακά τα ψέματα ναρκωτικά θα υπάρχουν πάντα), αλλά να το περιορίσουμε να μπορέσουμε αυτά τα δυο χιλιάδες άτομα να τα κάνουμε χίλια, εξακόσια, τριακόσια.

Στην ουσία έχουμε να κάνουμε με δύο ζητήματα.

Πρώτο ζήτημα είναι ο περιορισμός των νέων χρηστών και δεύτερον η δημιουργία υποδομών απεξάρτησης των ήδη χρηστών.

Οι φορείς που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία είναι τρεις.

Η οικογένεια, το σχολείο, και η τοπική μας κοινότητα.

Πρέπει να δημιουργηθεί  υποδομή τέτοια, ικανή να κάνει αυτούς τους τρεις φορείς ετοιμοπόλεμους και συνεργάσιμους μεταξύ τους. Και η υποδομή έχει να κάνει πρώτα απ όλα με την ενημέρωση. Την πραγματική ενημέρωση για το πρόβλημα. Γιατί τα παιδιά μας κατρακυλούν στα ναρκωτικά, ποιές οι ευθύνες των γονέων, του σχολείου, της κοινωνίας. Εντοπισμός των προβληματικών οικογενειών, από κει θα ξεκινήσει το πρόβλημα. Εντοπισμός από πλευράς τοπικής κοινότητας των εμπόρων και γενικά του κυκλώματος που διακινεί τα ναρκωτικά. Δεν ζούμε στην Νέα Υόρκη στην Κάλυμνο ζούμε και ξέρει ο ένας τον άλλο πολύ καλά.

Ίδρυση ενός  δικτύου εκπαιδευμένων  κοινωνικών λειτουργών στο θέμα των ναρκωτικών  που να μπορεί να δώσει τη σωστή ενημέρωση, να κατευθύνει  και να συντονίσει αυτούς τους τρεις φορείς.

Τρίτο απαραίτητο βήμα η δημιουργία κέντρου απεξάρτησης των ήδη εθισμένων χρηστών. Κέντρο που πρέπει να χρηματοδοτηθεί και να αρχίσει να παράγει θετικά αποτελέσματα. Να μπορέσει έτσι να σωθεί το παιδί που θα μπει στη διαδικασία απεξάρτησης.

Το θέμα της επανένταξης είναι και το βασικότερο κομμάτι της διαδικασίας. Τι θα κάνει αυτό το παιδί μετά την αποθεραπεία. Πρέπει να το στηρίξουμε  για κάποιο διάστημα, το λεγόμενο κρίσιμο διάστημα, να δημιουργήσουμε ένα σωστό και ασφαλές κοινωνικό περιβάλλον επανένταξης.

Δεν εκτιμώ καθόλου την άποψή σας ότι οι αθλητικές υποδομές δεν προσφέρουν τίποτα στους νέους ανθρώπους. Μάλιστα δεν μπαίνω καν στον κόπο να σας το αναλύσω. Αν προβληματίζεστε θα το κάνετε μόνος σας. Εμείς οι άνθρωποι του αθλητισμού θα συνεχίσουμε να παρέχουμε ανιδιοτελώς τις υπηρεσίες μας στο σκοπό.

Όπως βλέπετε, τα πράγματα δεν είναι και τόσο εύκολα. Δεν είναι ζήτημα αποφάσεων των τοπικών παραγόντων, αλλά κινητοποίηση όλης της τοπικής κοινωνίας.  Αγώνας σε κάθε σπίτι, σε κάθε δρόμο, σε κάθε γειτονιά. Ας μην περιμένουμε κάποιο πρόγραμμα από τα μελλοντικά τοπικά πολιτικά σχήματα, ούτε βαρύγδουπες δηλώσεις αποκατάστασης από λιλιπούτειους τοπικούς πολιτικούς φανφαρόνους, που έχοντας υπερεκτιμήσει την εγωπαθητική τους ιδιοσυγκρασία και το ματαιόδοξο δογματικό πολιτικό πάθος τους, θεωρούν ότι όλα γίνονται εύκολα αρκεί να τα εξαγγείλουμε με κάθε τρόπο…

Εκτιμώ την αγωνία σας, θα αγωνιστώ δίπλα σας για να πετύχουμε το αποτέλεσμα, επιτρέψτε μου όμως να διαφωνήσω με τον έγγραφο λόγο σας…».

Παναγιώτης Θ.  Ράγκος

Πρόεδρος του Ομίλου Αντισφαίρισης Καλύμνου


 

 

22/2/2014

Ναρκωτικά: ΤΟ πρόβλημα ζωής για το νησί και το μέλλον του

dsc06247Μια κραυγή αγωνίας για το πρόβλημα των ναρκωτικών που έχει καταδικάσει το 50% των νέων του νησιού σε ένα δρόμο χωρίς επιστροφή, είναι η επιστολή που δημοσιεύουμε σήμερα στο “kalymnosola” και έχει αποστολέα τον  γνωστό μαθηματικό-γλύπτη κ. Σακελλάρη Κουτούζη.

Ορμώμενος προφανώς από τα όσα δημόσια διατυπώνονται τον τελευταίο καιρό ενόψει των δημοτικών εκλογών του Μαϊου, χωρίς η «κοινωνική φρίκη και το δράμα στο νησί» να  περιλαμβάνεται στις πολιτικές προεκλογικές ατζέντες, ο κ. Κουτούζης, με την ιδιότητα του ενεργού-σκεπτόμενου πολίτη, καλεί όλους μας  να επιδείξουμε τη δέουσα προσοχή και σοβαρότητα σε ένα φαινόμενο που τείνει να πάρει διαστάσεις επιδημίας. Ταυτόχρονα χτυπά ένα ηχηρό καμπανάκι σε κάθε κοινωνική και επαγγελματική ομάδα της Καλύμνου για τη στρουθοκαμηλική στάση που έχει κρατήσει όλα αυτά τα χρόνια απέναντι στο πρόβλημα.

Είναι μια καλή αφορμή να ξεκινήσει ένας ειλικρινής διάλογος με ταυτόχρονη κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων για την λήψη μέτρων με σκοπό την ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος. Αν φυσικά θεωρήσουμε δεδομένο το προαπαιτούμενο της βούλησης από όλες τις πλευρές!

Αναλυτικά η επιστολή του κ. Κουτούζη έχει ως εξής:

 

«Κυρία Αφροδίτη Νανάκη

Είστε καινούργια στην Καλυμνιακή Δημοσιογραφία, και προσμένουμε από εσάς  πιο βαθειά ρεπορτάζ πάνω στα ζωτικά προβλήματα της Καλύμνου. Στο επιφανειακό ρεπορτάζ ο καθένας δηλώνει ως πραγματικότητα τον «παράδεισο» που ποθεί η ψυχή του, και φαίνονται όλα ρόδινα κι  ωραία, αλλά στο πραγματικό και βαθύτερο ρεπορτάζ κάτω από την επιφάνεια, συνήθως  …υπάρχει βούρκος που όζει !! Και αξίζει να αναδευθεί.

Πάντως η αναγνωσιμότητα του kalymnosola είναι ήδη αξιόλογη, όπως μας δείχνουν οι  τεχνικές πληροφορίες, στη σελίδα σας, άρα και οι δυνατότητες παρέμβασης στο κοινωνικό γίγνεσθαι, είναι ομοίως αξιόλογη.

Ελπίζουμε πάντα από τους καινούργιους για κάτι καλό. Μήπως  και ξεκινήσει να αλλάζει το τοπίο της «καμένης γης»..  Ήμασταν κάποτε το τιμημένο «νησί των σφουγγαράδων και των μορφωμένων» κι έχουμε γίνει «η Τζαμάϊκα  του Αιγαίου» το «Σικάγο της παραβατικότητας του Αιγαίου» το νησί της τζάμπα μαγκιάς, του θρασύδειλου τσαμπουκά, της (ακίνδυνης)  επαναστατημένης  κραυγής και της σίγουρης συνεχιζόμενης μπίχλας και κακομοιριάς.

Είδαμε καινούργιες παρατάξεις για τις επικείμενες Δημοτικές εκλογές, αλλά καινούργιες κουβέντες δεν ακούσαμε. Για παράδειγμα βλέπουμε μια απόλυτη σιωπή για τα ναρκωτικά στο νησί. Ούτε εκείνες τις παλιές  εξαγγελίες για τον ΟΚΑΝΑ, ( ευτυχώς που δεν υλοποιήθηκαν…..  και  δίπλα στο Νοσοκομείο ….μάλιστα, τώρα  τελευταία παραιτήθηκε και η πρόεδρος του πανελλήνιου οργανισμού, με όσα βγαίνουν στη φόρα για τον ΟΚΑΝΑ…)  ή κάτι σχετικό δεν ακούσαμε ….ΣΑΝ ΝΑ ΜΗΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΘΕΜΑ !!!.

Όπου και αν περπατήσεις 100 μέτρα στο νησί, θα συναντήσεις τουλάχιστον δυο τρείς με μακριά μαλλιά και με γένια με το χαρακτηριστικό άδειο βλέμμα και το μελαγχολικό χαμόγελο, να περπατούν επίσης, άσκοπα, κι αν τους κοιτάξεις στα μάτια, σου απλώνουν το χέρι…! Πάνω από 2.000 χρήστες (λένε οι αρμοδιότεροι), νέα παιδιά-σε σύνολο πληθυσμού περίπου 12.000, όπου  περίπου 4.000  είναι νέοι, με άλλα λόγια 2.000 χρήστες από 4.000 νέους σημαίνει  50 % των νέων Καλύμνιων είναι χρήστες. ( μόνο στο…… Αφγανιστάν ακούμε για τέτοια ποσοστά!). Καμιά σοβαρή κουβέντα δεν ακούσαμε γι αυτό το πρόβλημα,  που είναι ΤΟ  πρόβλημα ζωής για το  νησί και το μέλλον του, ούτε βέβαια ακούσαμε κάτι για τη συνακόλουθη και επίκαιρη  νεανική παραβατικότητα, τις διαρρήξεις, τις κλοπές,   τους εκβιασμούς,  τους τραυματισμούς, τους εμπρησμούς   κ.λ.π.

Και για τις παλιές Δημοτικές  παρατάξεις, οι οποίες είδαν από παλιά και ανατινάξεις αυτοκινήτων, και δολιοφθορές περιουσιών και απειλές ζωής από γράμματα ή τηλεφωνήματα, με «το δυναμίτη» να κυκλοφορεί στα χέρια ακόμη και παιδιών ( …είναι και υπερήφανο έθιμο, το οποίο διαφημίζουμε ως δείγμα  …..λεβεντιάς ) καταλαβαίνουμε  ότι ίσως   έχει … φοβηθεί η ψυχή τους και δεν πλησιάζουν καν, στην…  « τρύπα με το φίδι»! Αφήνουν άλλους να το βγάλουν… Αλλά και οι νέες παρατάξεις; Κι αυτές μόνο με τον ΧΥΤΑ, την Καθαριότητα, τους Διορισμούς, τους Θορύβους, τα Λεωφορεία και τα  άλλα γνωστά , όλα συνηθισμένα  και  εξαγγελλόμενα και πολυσυζητημένα  σε ΚΑΘΕ μα ΚΑΘΕ προεκλογική περίοδο….

Τα σοβαρά μας προβλήματα  δεν προέκυψαν βέβαια  από την πρόσφατη οικονομική κρίση. Υπέβοσκαν  τα αδιέξοδα και προϋπήρχαν τα κοινωνικά «περιστατικά», εδώ και αρκετές δεκαετίες, τα οποία  έδειχναν προς τα πού «βαδίζουμε», απλώς κανείς δεν έκανε τίποτα. Και δυστυχώς ούτε τώρα που είναι φανερό στον καθένα το που βρισκόμαστε, ούτε τώρα κάνει κάποιος κάτι. Και ποιος πράγματι να κάνει κάτι;

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση και των δύο βαθμών, εδώ και δεκαετίες, συνεχίζει  την ίδια πάντα πλεύση. Από την πρώτη μέχρι την τελευταία μέρα της θητείας της, αγωνιά για την επανεκλογή της και   ασχολείται :  1ο.  με το πελατειακό  πολιτικό σύστημα, 2ο.  να αποκρούει τις  ατελείωτες επιθέσεις της «πληγωμένης»  αντιπολίτευσης, 3ο. να συμπληρώνει την υπαλληλική απροθυμία ή ανεπάρκεια του προσωπικού και 4ο. να τρέχει πίσω από την   καθημερινότητα ώστε να προφθάσει όσες μπορέσει  περισσότερες προθεσμίες για  προγράμματα  και ευκαιρίες που χάνονται. Για άλλα θέματα ….που να προφθάσει…

Τα  λειτουργούντα μέσα ενημέρωσης έντυπα ή ηλεκτρονικά, μέσα στο ίδιο ακριβώς παιχνίδι,  δεν αγγίζουν «τα κάστανα απ’ τη φωτιά». Προτιμούν τα ήπια θεματάκια με τις διαπαραταξιακές ή ενδοπαραταξιακές κόντρες και τις μικροεπιδιώξεις των λειτουργών στα αντίστοιχα Μέσα… πότε-πότε και με καμιά μήνυση για λίγη αδρεναλίνη παραπάνω και….  από κοινωνική αγωνία και ευθύνη … την μεταθέτουμε για αργότερα!

Οι τοπικές επιτροπές των κεντρικών πολιτικών κομμάτων, συμπράττουν στην απαξία του γενικότερου πολιτικού  συστήματος και «λάμπουν δια της απουσίας των ή της γραφικής παρουσίας των».

Η Μητρόπολη μας  και οι παπάδες, δίνουν μεσημεριανό σε κάμποσες οικογένειες πρεζονιών, και ίσως λίγα  ευρώ στην αντίστοιχη ζητιανιά. Κατά τα άλλα, τα «παγκάρια» να δουλεύουν σωστά, και για το μέλλον του νησιού,  ευλογίες και προσευχές,  για να παρέμβει και  να τα φτιάξει ο Άγιος Θεός !!

Οι πνευματικοί μας άνθρωποι με τα σωματεία τους, τα ιδρύματα τους,  και τις πολιτιστικές τους ομάδες και τους συλλόγους,  ασχολούνται….. με το ΧΡΕΟΣ τους στο  επίκαιρο πολιτιστικό προϊόν, με «στραμμένη προσοχή»  γενικώς και αορίστως …. στο μέλλον της νεολαίας, οπότε δεν τους μένει χρόνος για να καταπιαστούν σοβαρά με την κοντινή  κοινωνική φρίκη και το δράμα  στο  νησί  τους.

Οι άνθρωποι του αθλητισμού, κατάφεραν γήπεδα για ποδόσφαιρο, για μπάσκετ, γυμναστήρια, κολυμβητήρια, γήπεδα για τένις…..  και μάλιστα με το επιχείρημα να τραβήξουν τα παιδιά…… από τα ναρκωτικά ! Τόσα εκατομμύρια σε τόσες εγκαταστάσεις και…. τελικά έχουμε το πιο ψηλό ποσοστό χρηστών σε όλη την Ελλάδα! Να ένα ΜΥΣΤΗΡΙΟ !!! Ακόμα και παγοδρόμια να φτιαχτούν, μόνες τους αυτές οι υποδομές απλώς με το να υπάρχουν,  δεν πιστεύω πως κάνουν κάτι σοβαρό , ούτε καν ακουμπάνε   …τη μάστιγα !  Το κυρίαρχο πνεύμα των σημερινών αθλουμένων, απέχει  πολύ από το «νους υγιής…»  των αρχαίων και δεν εμπνέει ούτε προσελκύει τα παιδιά που θα το είχαν ανάγκη.

Η αστυνομία είναι ένα ΣΟΒΑΡΟ  ερώτημα του τι πραγματικά κάνει. Αρκείται  άραγε, στο επιχείρημα ότι υπάρχει ελλιπής στελέχωση, ( που μάλλον  έχει δίκιο); Αλλά αναρωτιέμαι, με την υπάρχουσα στελέχωση, εξαντλείται, το αναλογούν στη διαθέσιμη δύναμη τους,  χρέος (κατά τη συνείδηση και τη νομιμότητα ) έναντι των πολιτών αυτού του νησιού;

Οι δικηγόροι μας, υποστηρίζουν με πάθος ( και ….με το αζημίωτο) τον κάθε πελάτη τους αφού ο νομικός μας πολιτισμός αφήνει τα περιθώρια  και οι συνήγοροι τα αξιοποιούν άριστα καταφέρνοντας οι ένοχοι να μπαινοβγαίνουν από τη φυλακή, κι έτσι να μη διαταράσσεται σοβαρά το όλο κύκλωμα.

Η μικροαστική μας  τάξη, οι  υπάλληλοι, οι μικροεπαγγελματίες, (πάντοτε ΟΛΟΙ αδικημένοι από τη ζωή), με κύριο ενδιαφέρον το ατομικό όφελος, εκτονώνονταν στα καφενεία, βρίζοντας γενικώς το κράτος των παρανομιών και  τους πολιτικούς…   (Βέβαια με πολύ άνεση επιδιώκουν  και κάποιο πρόσθετο  απογευματινό αφορολόγητο έσοδο, αλλά…. την παρανομία την καυτηριάζουν μόνο για «τους άλλους») . Όλοι αυτοί συγκροτούν  ένα ισχυρό κοινωνικό πλαίσιο  με ουσιαστική αδιαφορία, για θέματα πέρα από την αυλή τους.. Τώρα μάλιστα, με το «πιασάρικο» αντιμνημονιακό μένος, αισθάνονται ότι έχουν και «ηθικό πλεονέκτημα» για φωνασκίες σαν παπαγαλάκια του λαϊκισμού της τηλεόρασης, και εξαντλούνται, στο μισθό τους, κ.λ.π.,   ….οπότε που καιρός να ασχοληθούν και με  ζητήματα άλλων στη διπλανή τους πόρτα… που όμως σίγουρα ακουμπάει το μέλλον των παιδιών τους ή των εγγονιών τους…

Τα σχολεία και οι δάσκαλοι αφιερωμένοι κι απομονωμένοι …  «στο εκπαιδευτικό λειτούργημα» αντιμετωπίζουν τα πιο πολλά σοβαρότατα  ζητήματα των νέων παιδιών, σαν τη στρουθοκάμηλο!! Εφαρμόζουν τις εγκυκλίους και τις οδηγίες με την πιο ευθυνόφοβη υπαλληλική προσαρμογή. Αν πρόκειται για καμιά κατάληψη, καμιά απεργία, καμιά  καταδίκη του Καπιταλισμού και του  Ιμπεριαλισμού εκεί επαγρυπνούν οι της Β’ ΕΛΜΕΔ,  παρακολουθούν όλη την τοπική αλλά και την  παγκόσμια επικαιρότητα με αξιοθαύμαστα αντανακλαστικά και είναι έτοιμες ΝΑ ΚΑΤΑΚΕΡΑΥΝΩΣΟΥΝ τους «κακούς» με  εντυπωσιακή……  μαχητικότητα στις ανακοινώσεις !!

Κυρία  Νανάκη ,

Προσμένουμε μόνο από  ανθρώπους με ήθος και συνείδηση που να βλέπουν το ατομικό τους καλό άρρηκτα δεμένο και με το κοινωνικό καλό, να δουλέψουν με επιμονή, από όποια θέση κι αν βρίσκονται και  να κάνουν πρόθυμα, έντιμα και ηθικά τη δουλειά τους, μήπως και ξεφύγει το νησί μας από τη μοιραία πορεία του. Είτε από νέους είτε και από παλιότερους  με  ανοιχτό μυαλό και με καλή διάθεση για αναγκαία καινοτόμα ξεκινήματα.

Αλλά λιγόστεψαν επικίνδυνα  αυτοί οι αναγκαίοι Καλύμνιοι, και μάλιστα, φοβάμαι, πως  οι περισσότεροι από αυτούς, ζουν και εργάζονται εκτός του νησιού, οπότε έρχονται για διακοπές, πικραίνονται και φεύγουν ξανά….

Στον Άγιο Μάμα, στη Λημνιώτισσα, στον Άγιο Βασίλη έχει θαμμένες πολλές καρδιές απλών σφουγγαράδων αλλά και πολλών μορφωμένων που στα δύσκολα χρόνια των πολέμων και της φτώχιας έκαμαν τότε το χρέος τους για το μέλλον αυτού του νησιού. Που είναι σήμερα οι συνεχιστές τους ;

Για κάντε εσείς, ως καινούργια στην Καλυμνιακή δημοσιογραφία, κάποιο πιο βαθύ ρεπορτάζ , για το ΜΕΓΑΛΟ θέμα των Ναρκωτικών. Ξεκινώντας από το Νοσοκομείο μας,  για ρωτήστε για τις  σκηνές βίας και  εξαλλοσύνης, με φωνές, βρισιές, απειλές στους διαδρόμους ενός δημόσιου χώρου. Για ρωτήστε γιατρούς, νοσηλεύτριες, τραυματιοφορείς πόσο  κινδυνεύει η σωματική  τους ακεραιότητα, σε βάρδιες χωρίς καμιά άμεση προστασία και φύλαξη, από τις νυχτερινές «επισκέψεις» χρηστών. Για ρωτήστε για  γιατρούς που φάγανε ξύλο από πρεζόνια (όταν υπήρχε έλλειψη «υλικού» στην  πιάτσα) και κυνηγούσανε έξαλλοι τους γιατρούς μέσα στο   Νοσοκομείο με σύριγγες και ψαλίδια παρμένα από τα «εξωτερικά ιατρεία». Για  ρωτήστε για νέους  γιατρούς  25-26 χρονών που ήρθαν να κάνουν το αγροτικό τους στην Κάλυμνο και τα μάζεψαν κι έφυγαν «μαύρα κι άραχνα» ;

Και μετά επισκεφθείτε κι όλους τους άλλους που πιστεύετε πως πρέπει να έχουν και άποψη και προοπτικές ενεργοποίησης για να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του προβλήματος….

Ίσως καταφέρετε να ρίξετε μια πέτρα σε λιμνάζοντα νερά( ! ) κι ακουστεί το πλατς  δυνατά και εκκωφαντικά, κι ίσως γίνει κάτι !  Το πρόβλημα με τα ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ είναι   «ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ» για την Κάλυμνο. !!!

Κι αν πετύχετε,  τότε ρίξτε κι άλλες τέτοιες πετρούλες…»

Σακελλάρης Κουτούζης

Μαθηματικός-γλύπτης


 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s