vouros3Ζαχαροπλαστεία Βούρος. Από το 1918”. Μια επιγραφή, μια επιχείρηση, ένας αιώνας ιστορία, τέσσερις γενεές ανθρώπων που διαδέχεται αδιάκοπα η μια την άλλη. Τα σημάδια της στο πέρασμα του χρόνου ανεξίτηλα, για να αφηγούνται την ιστορία της οι μεγαλύτεροι στους νεότερους, ώστε το παρελθόν να συνεχίσει να δείχνει το δρόμο. Πόσο μάλλον όταν τα προηγούμενα χρόνια μπήκαν γερά θεμέλια για να υφίσταται ακόμη και σήμερα μια υγιής και οργανωμένη οικονομική δραστηριότητα, δίνοντας δουλειά σε πολλούς ανθρώπους, βάζοντας ταυτόχρονα πλώρη για το μέλλον.

Μαθαίνοντας την τέχνη δίπλα στους Μικρασιάτες της Οδησσού

Πολυκύμαντη και περιπετειώδης η πορεία του ιδρυτή και των απογόνων του που πήραν στη συνέχεια τη σκυτάλη της επιχείρησης στο νησί. Πιάνουμε τον μίτο της Αριάδνης στα μέσα του 19ου αιώνα όταν η πειρατεία στα νησιά έφερε από την Σάμο στην Κάλυμνο τον Νομικό Βούρο ο οποίος για να ζήσει την οικογένειά του μπαρκάρει σ’ ένα σπογγαλιευτικό ως απλό πλήρωμα. Του καπετάνιου του πεθαίνουν σ΄εκείνο το ταξίδι 18 δύτες (είχε ανακαλυφθεί το σκάφανδρο και θέριζε ζωές). Τότε παίρνει την απόφαση να βουτήξει και ο Νομικός, για να βοηθήσει τον απελπισμένο κυβερνήτη. Και πνίγεται.

Τα τέσσερα ορφανά παιδιά του, ηλικίας 7 έως 11 χρόνων, φεύγουν αμέσως μετά για τη Ρωσία και συγκεκριμένα την Οδησσό, υπό την προστασία της οικογένειας Κυράνη που δραστηριοποιούνταν επαγγελματικά στην μακρινή χώρα. Ο Μιχάλης Βούρος 10 χρονών παιδάκι δουλεύει αρχικά στη βιοτεχνία με παντόφλες του Κυράνη και τρία χρόνια μετά πιάνει δουλειά σε ένα ζαχαροπλαστείο. Οι Μικρασιάτες, Κωνσταντινοπολίτες και Σμυρνιοί ζαχαροπλάστες, έκαναν τότε στην Οδησσό χρυσές δουλειές και δίπλα τους μαθήτευσε το μικρό Καλυμνάκι. Εκεί έμαθε να φτιάχνει το λουκούμι, τα γλυκά του ταψιού, το κοπεγχάγη, τις βάφλες και σε λίγο καιρό ανοίγει το δικό του μικρό εργαστήρι.

Γλυκαίνοντας καθημερινά κόσμο και κοσμάκι

vouros-1

Ο Ιδρυτής Μιχ. Βούρος με μαθητευόμενους ζαχαροπλάστες

Ήταν το 1918 όταν παίρνει την απόφαση να επιστρέψει στα πάτρια εδάφη. Το πρώτο ζαχαροπλαστείο στην Κάλυμνο είναι γεγονός. Ανοίγει στις Πατήθριες και γλυκαίνει καθημερινά κόσμο και κοσμάκι. Με τα γλυκά του (γαλακτομπούρεκο, κοπεγχάγη, ραβανί, μπακλαβά) εθίζει τους καλύμνικους ουρανίσκους σε εκλεπτισμένες γεύσεις.  Όλα τα καφενεία του νησιού προμηθεύονται από το μαγαζί του το λουκούμι και τον κουραμπιέ που σερβίρουν στους πελάτες τους με τον καφέ τους. Οι γωνίες που έμεναν από τον τεμαχισμό του λουκουμιού-ώστε να είναι όλα τα κομμάτια ομοιόμορφα-μοιράζονταν σε μικρούς και μεγάλους που καθημερινά περνούσαν έξω από το ζαχαροπλαστείο, περιμένοντας τον μαστρο-Μιχάλη να τους δει και να τους φωνάξει για το γνωστό κέρασμα. Δύσκολα και φτωχά χρόνια και το χέρι που προσφέρει δεν ξεχνιέται. Ακόμη τον θυμούνται οι παλαιότεροι και συγχωρνάνε τα πεθαμένα του.

Από τις Πατήθριες στην πλατεία

Ο γιός του Νομικός (Μικές) στέκεται δίπλα του, μαθαίνει τη δουλειά και ο πατέρας περιμένει να έρθει η ώρα που θα παραδώσει τη σκυτάλη. Ιταλοκρατία τότε στην Κάλυμνο, ο γιος αρνείται να δηλώσει υπακοή στους κατακτητές και φεύγει για να καταταγεί στο Σύνταγμα Δωδεκανήσιων Εθελοντών. Αφού νοσηλεύεται τραυματισμένος, στην πορεία συλλαμβάνεται από παρεξήγηση ως ύποπτος ενός σαμπτάζ, βασανίζεται και σώζεται από το εκτελεστικό απόσπασμα. Επιστρέφει στο νησί και αναλαμβάνει δράση στο ζαχαροπλαστείο του πατέρα του. Μετά από 46 χρόνια γίνεται αλλαγή επαγγελματικής στέγης και το ζαχαροπλαστείο λειτουργεί πλέον στην πλατεία με τις καφετέριες, αρχικά στο σημερινό καφεκοπτείο του «Νίνη» και στη συνέχεια στο οίκημα που στεγάζει την καφετέρια “εντελβάις”. Κοντά του τα δυο του αγόρια ο Μιχάλης και ο Παναγιώτης, αλλά και τα δυο κορίτσια η Κατερίνα και η Ελένη που απασχολούνται στις πωλήσεις προκαλώντας ποικίλα σχόλια την εποχή εκείνη (δεκαετία του ’60), αφού ήταν οι πρώτες εργαζόμενες γυναίκες στην Κάλυμνο.

Ο Μιχάλης είναι ο νέος μάστορας στην επιχείρηση, δεδομένου ότι ακολουθούσε κατά πόδας τον παππού και “έκλεβε” τα μυστικά της τέχνης του, αλλά και της επικοινωνίας του με τους πελάτες. Θυμάται ακόμη που μικρό παιδάκι 11 χρόνων, καθόταν έξω από το μαγαζί στις Πατήθριες και μόλις έβλεπε από μακριά τον πελάτη να έρχεται, έτρεχε να του ετοιμάσει την παραγγελία αφήνοντάς τον άναυδο με την εξυπνάδα και την σβελτάδα του. Τον καιρό εκείνο οι πελάτες ήταν σταθεροί και καθημερινοί και δη οι ιδιοκτήτες των καφενείων. Ο πιτσιρικάς Μιχάλης ήξερε το λουκούμι που επέλεγε ο καθένας για τους πελάτες του (τριανταφυλλο, μαστίχα, περγαμόντο) αλλά και το μέγεθος του γλυκίσματος (30άρι, 24άρι).

Ο Μιχάλης στην παρασκευή και ο Παναγιώτης στην πώληση.

Αυτοεξόριστοι στην Βοστώνη

Μεσολαβεί η δικτατορία και το ζαχαροπλαστείο του Βούρου είναι εκείνα τα πέτρινα χρόνια, κάτι σαν το ιστορικό  Ζόναρ’ς (Zonar’s) που λειτουργεί στο κέντρο της Αθήνας, συγκεντρώνοντας κυρίως φοιτητές και αποτελώντας κομμάτι της καθημερινότητας στο λιμάνι του νησιού.

O Ρόμπερτ Λαξ

O Ρόμπερτ Λαξ

Οι παρακολουθήσεις από τις αστυνομικές αρχές στο νεανικό στέκι της Καλύμνου ήταν καθημερινές και επί 24ωρου βάσεως. Ήταν και η κολλητή παρέα του Μιχάλη με τον ελληνολάτρη Αμερικανό ποιητή και φιλόσοφο Ρόμπερτ Λάξ, που τότε ζούσε ως ερημίτης στο νησί και η κατάσταση άρχισε να γίνεται αφόρητη για τα δυο αγόρια της οικογένειας. Πρώτος φεύγει ο Παναγιώτης και τραβά για Αυστραλία. Λίγο μετά το 1972 αναχωρεί για την Αμερική η υπόλοιπη οικογένεια. Το ζαχαροπλαστείο στο κέντρο και το εργαστήρι στα Βασιλικά το παίρνει ένας ξάδελφος και κλείνει ένα χρόνο μετά.

Αγώνας για επιβίωση και καθιέρωση

Πέντε χρόνια δουλεύει η οικογένεια (στο μεταξύ είχε πάει Αμερική και ο Παναγιώτης) σε εστιατόριο που σερβίρει και γλυκά, σε ελληνική παροικία της Βοστώνης, για να ανοίξει αμέσως μετά τέσσερα δικά της ζαχαροπλαστεία σε κεντρικά σημεία της πόλης, τα επονομαζόμενα Vouros Pastry  αποκτώντας κι εκεί φανατικούς πελάτες. Ένα από αυτά λειτουργεί απέναντι από το πανεπιστήμιο του Cambridge και γίνεται φοιτητικό στέκι. Με συμφωνία μάλιστα που κάνει η οικογένεια με έναν από τους φοιτητές που είχε ταλέντο στη ζωγραφική (δωρεάν γλυκό και καφέ κάθε μέρα για ένα μήνα) το μαγαζί αποκτά στην πρόσοψή του την όμορφη Κάλυμνο!

arthro1

Δημοσίευμα τον Δεκέμβριο του 1979

Η αναγνώριση δεν άργησε κι εκεί να έρθει με τον τοπικό Τύπο να αναφέρεται με εγκωμιαστικά σχόλια στην ελληνική οικογένεια Βούρου και στην απαράμιλλη τεχνική της στη ζαχαροπλαστική!

Αν και οι επαγγελματικές προοπτικές για την οικογένεια διαγράφονταν λαμπρές στην Αμερική, είχαν όλοι τους αφήσει την ψυχή τους στην μικρή πατρίδα. Και μετά από απουσία δεκατεσσάρων χρόνων από την Κάλυμνο επιστρέφουν (1986) και αρχίζουν να ασχολούνται με αυτό που ήξεραν να κάνουν καλά: τη ζαχαροπλαστική.

Ο Μιχάλης Βούρος θυμάται τις πρώτες μέρες που λειτούργησε εκ νέου το ζαχαροπλαστείο στα Βασιλικά και τον κόσμο που έκανε ουρά για να ξαναγευτεί αγαπημένα γλυκά που μόνο η οικογένειά του ήξερε να παρασκευάζει. Αργότερα ανοίγει υποκατάστημα στον Άγιο Στέφανο και ένα τρίτο στην γειτονική Κώ.

Η είσοδος της τέταρτης γενεάς

Σήμερα στην επιχείρηση κυλά νέο αίμα. Τα παιδιά του Παναγιώτη και του Μιχάλη, οι δυο Μικέδες, έχουν μπει δυναμικά στη δουλειά βάζοντας τη δική τους σφραγίδα στην παρασκευή των γλυκών, αλλά και στον τρόπο διάθεσης και διοχέτευσής τους στην αγορά. Οι δυο νέοι ζαχαροπλάστες εμφανίζονται επιλεκτικοί στη χρησιμοποίηση των πρώτων υλών για την παρασκευή των προϊόντων τους και αυστηροί με κάθε κανόνα υγιεινής,  με τους πελάτες τους να φεύγουν από το ζαχαροπλαστείο τους παίρνοντας μαζί τους μια γλυκιά γεύση παράδοσης και σύγχρονης ζαχαροπλαστικής.

Άλλωστε ο παππούς Νομικός (Μικές) είχε βάλει σκοπό η επιχείρηση να συνεχίσει σε οικογενειακά χέρια και από μικρά παιδάκια έκανε στα εγγόνια του συστηματική… προπαγάνδα. Ο Μικές του Μιχάλη θυμάται πως κι όταν ακόμη βρίσκονταν στην παραλία, ο παππούς σχημάτιζε στην άμμο τούρτες και τον έβαζε μετά να τις διακοσμεί. Τον προετοίμαζε για την διαδοχή!

Και τα δυο ξαδέρφια το κατέχουν το αντικείμενο και το έχουν σπουδάσει. Ο γιος του Μιχάλη στη Σχολή Τουριστικών Επαγγελμάτων Ρόδου κάνοντας στη συνέχεια την πρακτική του στις κουζίνες πεντάστερων ξενοδοχείων της Ρόδου και της Κω. Ο άλλος Μικές, ο μικρότερος, του Παναγιώτη παρακολούθησε το ΙΕΚ Le Monde στην Αθήνα. Τις γνώσεις που αποκόμισαν στις σχολές τους και κυρίως την εμπειρία τους από την δουλειά στην οικογενειακή επιχείρηση, τις μοιράζονται με τους μαθητές τους τα τελευταία δύο χρόνια στο Εκπαιδευτικό Κέντρο Στάμου Γιαννικουρή που λειτουργεί στην Κάλυμνο, διδάσκοντας στον τομέα της εστίασης.

Και δεν είναι μόνο αυτά τα δυο παιδιά που απασχολούνται στην επιχείρηση. Λίγο πολύ όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν κάνει και εξακολουθούν να κάνουν μεροκάματα στο ζαχαροπλαστείο και στο εργαστήρι, παράλληλα με τις σπουδές τους οι περισσότεροι. Άλλωστε το μέλλον των ζαχαροπλαστείων διαγράφεται ευοίωνο και σε τέτοιες δύσκολες εποχές το να έχεις να στηριχτείς κάπου και δη στην οικογενειακή σου επιχείρηση, αν μη τι άλλο σου παρέχει μια ασφάλεια.

Ο άλλος ξάδελφος διαπρέπει στην Αυστραλία

Ο Γιώργος Διακομιχάλης γιος της Καλλιόπης Βούρου, έχει χτίσει μια αξιοζήλευτη καριέρα στην Αδελαϊδα της Αυστραλίας στο χώρο της εστίασης επίσης. Έχει διακριθεί πολλές φορές ως σεφ για τις δημιουργίες του, έχει γυρίσει πολλά μέρη του κόσμου κάνοντας γνωστή την ελληνική κουζίνα και τα καλοκαίρια συνοδεύει γκρουπ Αυστραλών τουριστών στην Κάλυμνο στο πλαίσιο προώθησης μιας μορφής γαστρονομικού τουρισμού στην ιδιαίτερη πατρίδα της μητέρας του.

Οι  γεύσεις που δοκιμάζουν οι τουρίστες, τα γλέντια στα οποία συμμετέχουν με φόντο το μπλε της θάλασσας και του ουρανού, τους μένουν πραγματικά αξέχαστες. Και οι δηλώσεις συμμετοχής για το ταξίδι της επόμενης χρονιάς κλείνονται άμα τη επιστροφή του στην Αυστραλία.

 

“Πάρε με να τρώεις ραβανί

Να τρως και Κοπεγχάγη

Να σου φορέσω Τσάρλεστον

Και να ’σαι όλο χάρη”

Με το τετράστιχο αυτό εξέφρασε τα αισθήματά του στην κοπέλα που αγάπησε ο πρώτος Μιχάλης Βούρος, σύμφωνα με το βιβλίο «Η Κάλυμνος του νόστου και της καρδιάς μας» των Νικητάδαινα Ι. Ρεϊση και Καλλιόπη Ι. Μαύρου.

One response »

  1. Ο/Η eleni λέει:

    Μπράβο σας! Πολυ ωραιο το άρθρο σας και σας ευχαριστουν πολυ θειος και μπαμπας. Πλεξατε την ιστορία της οικογένειας ΒΟΥΡΟΥ πολυ περίτεχνα και την αποδωσατε πολυ ωραία. Συγχαρητήρια για την αριστοτεχνικη δουλεια σας να ενημερώνεται τα της Καλύμνου νεα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s