moyseio Balsamidi-1“Μουσείο Σταύρου Βαλσαμίδη, Θαλασσίων Ευρημάτων”. Σ’ αυτή την αυθαίρετη αλλαγή (“Μουσείο Θαλασσίων Ευρημάτων Σταύρου Βαλσαμίδη” είναι η επίσημη ονομασία του) οδηγήθηκα μετά την ξενάγηση στο εσωτερικό του και έχοντας ακούσει τόσα και τόσα για τον ιδρυτή του από τον γιο του Γιάννη, που πλέον με αυτή τη σειρά εντυπώθηκε στο μυαλό μου. Άλλωστε αν δεν ήταν ο πατέρας του, αυτή η συλλογή των 17.000 μοναδικών ευρημάτων που εκτίθενται στον γνωστό χώρο στα Βλυχάδια, δεν θα υπήρχε.

Ένας χώρος για τον οποίο έχουν γίνει πολλά αφιερώματα σε ελληνικά αλλά και ξένα ΜΜΕ, πολλά γυρίσματα, έχουν φωτογραφηθεί όλα του τα εκθέματα και τον έχουν επισκεφθεί άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο. Ένας χώρος που βασικό και πρωταρχικό μέλημα του ιδρυτή του ήταν (και συνεχίζει να είναι από την διάδοχη κατάσταση), η προβολή της Καλύμνου, ή καλύτερα η απόδοση τιμής στον σκληρό αγώνα των Καλύμνιων σφουγγαράδων για επιβίωση των ίδιων και των οικογενειών τους.

Το μουσείο είναι ο ιδρυτής του

stavrosvalsamidis

Ο ιδρυτής του μουσείου Σταύρος Βαλσαμίδης

Τον Σταύρο Βαλσαμίδη δεν πρόλαβα να τον γνωρίσω. Έφυγε πέρυσι το καλοκαίρι από τη ζωή σε ηλικία 65 χρόνων, κάνοντας την τελευταία του βουτιά όντας αυτοδύτης για 48 χρόνια σε όλες τις θάλασσες της γης.  Με τον γιο του Γιάννη- που συνεχίζει σήμερα το έργο του πατέρα του κάνοντας παράλληλα σπουδές στο Ιστορικό Αρχαιολογικό- περιηγηθήκαμε σε όλες τις αίθουσες του μουσείου, παρέχοντάς μου ένα σωρό πληροφορίες για κάθε τι που υπάρχει εκεί μέσα και αποτελεί εύρημα του πατέρα του στις θάλασσες και στους ωκεανούς στους οποίους καταδύθηκε.

Με παρότρυνε όμως να παρακολουθήσω ένα ημίωρο βίντεο που υπάρχει στο διαδίκτυο με τον Σταύρο Βαλσαμίδη να ξεναγεί στο μουσείο τον δημοσιογράφο Ιωσήφ Παπαδόπουλο, πριν από ένα χρόνο περίπου. Βλέποντάς το κατανόησα τα όσα ο Γιάννης μου είχε πει νωρίτερα για το πρότυπο της ζωής του, για το ίνδαλμά του. Κατανόησα επίσης και τη δική του απέραντη αγάπη για την Κάλυμνο και τους κατοίκους της.
Είδα στο πρόσωπο του αείμνηστου Σταύρου Βαλσαμίδη έναν άνθρωπο ειλικρινή λάτρη της γενέθλιας γης του, με επιχειρήματα που πραγματικά αφοπλίζουν και τον πιο δύσπιστο συνομιλητή.

Ταυτίζει τους Καλύμνιους με τους Σπαρτιάτες αφού οι πρώτοι συνήθιζαν να λένε κάτι αντίστοιχο με το «Ή ταν ή επί τας» και αναφέρεται στο «Ή σφουγγάρι ή τομάρι».
Εκτός από την σφοδρή του επιθυμία και το χρέος που ένιωθε από παιδί να αποτίσει φόρο τιμής στην ράτσα από την οποία έλκει την καταγωγή του, ήθελε να προσθέσει κάτι σ’ αυτόν τον αδικημένο, όπως τον χαρακτήριζε, τόπο σύμφωνα πάντα με τις δικές του δυνάμεις. Γιατί «η Κως έχει τον Ιπποκράτη, η Ρόδος το Κάστρο των Ιπποτών, η Πάτμος την Ιερά Μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, η Κάλυμνος είναι μόνο ένας βράχος. Έχει να επιδείξει όμως την πλούσια ναυτική της ιστορία». Και υπογράμμιζε την αναγνώριση που οφείλουν οι επίγονοι στους Καλύμνιους σφουγγαράδες τονίζοντας πως δεν υπάρχει θάλασσα που να μην έχει βρέξει τα πόδια του Καλύμνιος, ούτε ακτή που να μην έχει δεχτεί στα σπλάχνα της τη σορό Καλύμνιου.

Η αγάπη και η εξάρτηση του ανθρώπου αυτού από τη θάλασσα, διαφαίνεται από τις δηλώσεις που κατά καιρούς είχε κάνει, αλλά και από την επιμονή του να καταδύεται μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής του, όντας χτυπημένος από τον καρκίνο και έχοντας κάνει δυο μπαι πας: «Μόνο την Μεγάλη Παρασκευή και την Κυριακή του Πάσχα δεν καταδύομαι» είχε πει και πρόσθετε: «Όταν επέστρεψα στο νησί, μετά από τις 75 ακτινοβολίες που μου έκαναν στον Άγιο Σάββα, πήρα τις μπουκάλες μου και καταδύθηκα. Έλα τώρα εδώ κάτω να με βρεις, αν μπορείς, είπα στον καρκίνο!».
Δικαίως λοιπόν το γνωστό αγγλικό περιοδικό “Diver” τον είχε ονομάσει “pocket Poseidon” (Ποσειδώνα τσέπης), αφού, όπως ο ίδιος συνήθιζε να λέει χαριτολογώντας, είχε περισσότερες ώρες στη θάλασσα παρά στην ξηρά.

Θησαυροί και κρυμμένα θαλάσσια μυστικά

Όταν κάποιος γνωρίζει όλες αυτές τις πληροφορίες για τον ιδρυτή του μουσείου, είναι σίγουρο ότι βλέπει με διαφορετικό μάτι τη συλλογή του και αντιλαμβάνεται την τεράστια αγάπη αυτού του ανθρώπου για ότι έχει σχέση με τη θάλασσα και τα πλάσματά της, αλλά και τους καλά κρυμμένους θησαυρούς της.

Γιατί οι χιλιάδες ώρες κατάδυσης του Σταύρου Βαλσαμίδη στον βυθό είχαν εξερευνητικό χαρακτήρα, έχοντας συνεχώς τα μάτια του ορθάνοιχτα προκειμένου να ανακαλύψει τα μυστικά της, δεδομένου ότι το κάθε αντικείμενο που έβλεπε ήξερε ότι είχε να διηγηθεί μια ιστορία. Και αυτή την ιστορία θέλησε να τη μοιραστεί με όλο τον κόσμο γι’ αυτό και δημιούργησε το μουσείο το 1999.

Όταν περιηγείται κανείς στις αίθουσές του, βλέπει μεγάλες ποικιλίες από σπάνια ψάρια και κοχύλια, οστρακοειδή, κοράλλια και φυσικά όλα τα είδη σφουγγαριών.
Εντυπωσιακό είναι ένα ολόκληρο ναυάγιο αρχαίου εμπορικού πλοίου, γεμάτο αμφορείς και άλλα αντικείμενα, που έφερε ο Σταύρος Βαλσαμίδης στο φως από το βυθό της θάλασσας. Σε ξεχωριστή θέση εκτίθενται αντικείμενα από τη μυστηριώδη βυθισμένη πολιτεία της Τελένδου και αμφορείς διαφόρων εποχών.Μια χελώνα καρέτα – καρέτα γεννάει τα αυγά της. Βαλσαμωμένοι καρχαρίες, ξιφίες σαλαχοειδή, σπάνια είδη αστεριών και άλλων θαλασσινών είναι μερικά από τα εκθέματα που θα δείτε μεταξύ άλλων.

Μέρος του μουσείου είναι αφιερωμένο στο επάγγελμα της σπογγαλιείας και περιλαμβάνει όλα τα εργαλεία και τα σκάφανδρα που χρησιμοποιήθηκαν από τους δύτες από το 1872 μέχρι σήμερα.
Σε μια πτέρυγα εκτίθενται ευρήματα του Α’ και Β παγκοσμίου πολέμου όπως τορπίλες, κομμάτια από αεροπλάνα κτλ. Σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο φυλάσσονται αμφορείς του 6ου, 4ου, 3ου και 2ου π.Χ. αιώνα.
Επίσης υπάρχει μια συλλογή από 2000 περίπου φωτογραφίες σχετικές με την ιστορία και την παράδοση των σφουγγαράδων.

Στην είσοδο του μουσείου υποδέχεται τον επισκέπτη ένα μεγάλο σφουγγάρι, “γράδα” το οποίο ζυγίζει 5 κιλά και 800 γραμμάρια. Στο σφουγγάρι αυτό είχε τοποθετήσει ένα μωρό μηνών πριν από χρόνια για να δείξει ότι ο Καλύμνιος γεννιέται μέσα από το σφουγγάρι και είχε λάβει μέρος με ένα καϊκι, στο καρναβάλι του Μοσχάτου. Το άρμα του είχε θέμα τη ζωή του Καλύμνιου σφουγγαρά και απέσπασε τότε το πρώτο βραβείο, το οποίο αρνήθηκε να το παραλάβει ως ιδιώτης, ώστε να το απονείμουν στον Δήμο Καλυμνίων, προκειμένου να ακουστεί και να προβληθεί ο τόπος του. Ασχέτως βέβαια αν μέχρι το τέλος της ζωής του ένιωθε μεγάλη πικρία για την αδιαφορία και αγνωμοσύνη των τοπικών αρχών για το έργο που με τόση αγάπη δημιούργησε…
Αξιοσημείωτη είναι επίσης η αναπαράσταση της Δωδεκανήσου σε μια μικρή μικρογραφία του Ανατολικού Αιγαίου όπου κάθε βράχος που αντιπροσωπεύει ένα νησί, προέρχεται από πετρώματα του ίδιου νησιού.

Το μουσείο σας περιμένει…
DSC07842Ο Γιάννης Βαλσαμίδης πήρε τη σκυτάλη από τον πατέρα του και συνεχίζει με την ίδια αγάπη το έργο που εκείνος ξεκίνησε εκεί στην παραλία στα Βλυχάδια, περιμένοντας τους επισκέπτες του νησιού έτοιμος να τους ξεναγήσει σε μια από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές συλλογές στην Ευρώπη, προσκαλώντας και προκαλώντας τους να ανακαλύψουν έναν κόσμο που δεν γνωρίζουν.Το τι χάνει κανείς αν δεν τον επισκεφθεί το λέει ο ίδιος με μια του φράση «είναι σαν να πηγαίνεις στην Αθήνα και δεν επισκέπτεσαι την Ακρόπολη»….

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s