DSC_1167s

Στα Βλυχάδια

«Φωτιά πήρε» απόψε η Κάλυμνος απ’ άκρη σ’ άκρη, αφού το έθιμο με τους φανούς του Αϊ Γιάννη του Κλήδονα αναβίωσε και φέτος σε όλο του το μεγαλείο στο νησί. Γιορτή της νεολαίας θα την χαρακτηρίζαμε εμείς, με τα παιδιά και κυρίως τους εφήβους να είναι οι πρωταγωνιστές της βραδιάς, δεδομένου ότι θέλει τόλμη και… νιάτα για να περάσεις μέσα από τις φλόγες. Φλόγες που έκαναν τη νύχτα μέρα στα Βλυχάδια, στο Καντούνι, στον Βαθύ, στον Μελιτσάχα, στην Τέλενδο κ.α.
Παραμονή του Αϊ Γιαννιού και βρεθήκαμε στα Βλυχάδια όπου από νωρίς το απόγευμα είχε αρχίσει να δημιουργείται το αδιαχώρητο στους δρόμους που οδηγούσαν στην παραλία. Μόλις άρχισε να σουρουπώνει οι φωτιές άναψαν για να στηθεί ένας ξέφρενος χορός αλμάτων με βρεγμένα νεανικά κορμιά, αγοριών και κοριτσιών και θεατές άνθρωπους κάθε ηλικίας: από μωρά στα καρότσια μέχρι ηλικιωμένους υποβασταζόμενους. Οι φανοί του Αϊ Γιάννη ασκούν την ίδια έλξη σε μικρούς και μεγάλους.
Η διαδρομή πάνω από τις φλόγες κατέληγε στην θάλασσα για να δροσιστούν οι τολμηροί αναβιωτές του εθίμου και να επαναλάβουν το παιχνίδι με τη φωτιά.
Όταν τα προσανάμματα τελείωσαν και οι φωτιές έσβησαν, ο κόσμος μετακινήθηκε στις δύο παραλίες της περιοχής και στα γύρω καταστήματα, όπου παρέμειναν μέχρι αργά τη νύχτα…
Το έθιμο
Στο λεξικό ο κλήδονας αναφέρεται ως λαϊκό έθιμο που επιβιώνει από την αρχαιότητα και τελείται στις 23 Ιουνίου (παραμονή της εορτής του γενέσιου του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και κοντά στο θερινό ηλιοστάσιο). Η λέξη «κλήδων» αναφέρεται από πολύ παλιά στον Όμηρο και σημαίνει το προμήνυμα, τον ήχο που σε προειδοποιεί για κάτι, σημαίνει προφητεία, μαντεία.
Σύμφωνα λοιπόν με το έθιμο τα αγόρια της γειτονιάς ανάβουνε τρεις μεγάλες φωτιές στη σειρά, μόλις αρχίσει να σουρουπώνει. Για προσανάμματα χρησιμοποιούν τα μαγιάτικα στεφάνια που φέρνουν οι κοπέλες. Το πέρασμα πάνω από τη φωτιά, σήμαινε ότι ξόρκιζαν το κακό, τις ευδαιμονίες και εύχονταν για να είναι γεροί και υγιείς και έπρεπε να πηδήσουν τρεις φορές. Το πέρασμα πάνω από τη φωτιά θα τους χάριζε υγεία και ευτυχία, καθώς η φωτιά είχε καθαρτική δύναμη.
Παλαιότερα στην Κάλυμνο, τα παιδιά και όχι μόνο, πηδώντας πάνω από τη φωτιά αναφωνούσαν «τ’ Αϊ Γιαννιού τ’ ατσάλι- της γριάς το ποντικάλι» Λέγεται πως το «ατσάλι» ήταν μιά πέτρα που τα παιδιά έβαζαν από πριν στη φωτιά και την επόμενη μέρα την πέταγαν τρεις φορές στη θάλασσα, βουτώντας και ανασύροντάς την ισάριθμες φορές. Όσο πιό μαυρισμένο ήταν το «ατσάλι» – τόσο πιό «ηλιοψημένα» και γερά ήταν και τα παιδιά!
Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, μόλις τελείωνε το έθιμο του κλήδονα με τα πρωτομαγιάτικα στεφάνια, οι κοπέλες ελεύθερες και ανύπαντρες πήγαιναν έπαιρναν νερό από το πηγάδι και το τοποθετούσαν μέσα σε ένα χάλκινο δοχείο σε ένα συγκεκριμένο σπίτι. Αυτό ήταν το έθιμο του αμίλητου νερού. Την ονομασία του την πήρε διότι κατά τη μεταφορά του νερού τα κορίτσια δεν έπρεπε να μιλήσουν μέχρι να φτάσουν σπίτι, παρά τα πειράγματα των αγοριών. Όποια μιλούσε, έχυνε το νερό και έπρεπε να γυρίσει να το ξαναγεμίσει. Όταν τοποθετούσε το νερό στο δοχείο η κάθε κοπέλα, έβαζε και μια μικρή ανθοδέσμη για να αναγνωρίζει ότι είναι η δική της και μετά επέστρεφε σπίτι της. Λέγεται πως εκείνο το βράδυ έβλεπαν στο όνειρο τους, τον μελλοντικό αγαπημένο τους…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s