Γράφει ο Γιάννης Θ. Πατέλλης

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Το Zug (Τσουκ) που μας φιλοξενεί είναι μια σχετικά μικρή πόλη της γερμανόφωνης Ελβετίας, τοποθετημένη στη μέση της διαδρομής Ζυρίχης-Λουκέρνης. Με τη γραφική λίμνη του, τους ρομαντικούς κατάφυτους δρόμους, είτε αυτοί τη διασχίζουν εσωτερικά, είτε παραλίμνια, τα κλασσικά σπίτια με τις οξυγώνιες στέγες, πλάι σε μικρούς ουρανοξύστες των διεθνών εταιρειών της οικονομικής ισχύος, φαίνεται να αποτυπώνει τη σημερινή ελβετική πολεοδομική πραγματικότητα: Τη σύνθεση της παραδοσιακής με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, σε ένα μίγμα αρμονικής, πράγματι, συνύπαρξης.  

Θα μπορούσε κανείς να το διασχίσει σε λίγες ώρες, να τραβήξει μερικές φωτογραφίες του γραφικού τοπίου και να αποχωρήσει για αλλού. Όμως το Τσουκ έχει μια εσωτερική συνοχή που σε κατακτά σιγά-σιγά. Η ζωή του, οι άνθρωποί του, σου δίνουν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για παρατήρηση, συγκρίσεις και αναστοχασμό.

Κύριο μέσο μετακίνησης είναι το ποδήλατο, σε δίκτυο ποδηλατοδρόμων  παράλληλο με τους αυτοκινητόδρομους. Οι επιβάτες του ποδηλάτου, κάθε ηλικίας και φύλου, από μικρούς μαθητές του Δημοτικού μέχρι και την προχωρημένη τρίτη ηλικία, συνδυάζουν την οικονομική και οικολογική μετακίνηση με την άσκηση. Αργά το απόγευμα και τις πρώτες νυκτερινές ώρες, πολλοί διασχίζουν τους ποδηλατοδρόμους φορτωμένοι στην πλάτη τη θήκη κάποιου μουσικού οργάνου. Υπόμνηση στον περαστικό πως βρίσκεται στην Κεντρική Ευρώπη της μεγάλης μουσικής παράδοσης. Μια παράδοση που, ξεκινώντας από το μεσαίωνα, καλά κρατεί σε κάθε μικρό και μεγάλο τόπο, με  μικρές και μεγάλες ορχήστρες, μουσικές μπάντες, πολλές εκδηλώσεις σε ανοικτές πλατείες και κλειστές αίθουσες.

Στο δρόμο, στα μαγαζιά, στα καφέ και τα μπιστρό, οι άνθρωποι κυκλοφορούν ή κάθονται ντυμένοι με τα σπορ ρούχα του καιρού. Είναι φανερή η τάση της απλότητας και της πρακτικότητας, χωρίς προσπάθεια επίδειξης πλούτου ή υπεροχής, χωρίς κανένα κοινωνικό άγχος να «δηλωθεί» η παρουσία τους. Οι ώριμες γυναίκες ξεχωρίζουν με πρόσωπα «κανονικά», όχι απεριποίητα, αλλά και χωρίς τη νεύρωση των ποικίλων παρεμβάσεων για την αντιστροφή του χρόνου.

Καθώς τα σπίτια και τα διαμερίσματα των πολυκατοικιών είναι «διάφανα», οι μεγάλες τζαμαρίες ακάλυπτες, εύκολα το βλέμμα γλιστράει στο εσωτερικό τους. Το καθιστικό με απλή επίπλωση, επίμηκες τραπέζι, πολυθρόνες και καρέκλες, αντανακλά την ηρεμία των ενοίκων του. Οι κινήσεις γίνονται χωρίς ίχνος έντασης. Γύρω από το τραπέζι διαβάζουν εφημερίδες, συζητούν, γράφουν στο κομπιούτερ, σαν να μην υπάρχουν τηλεοράσεις. Τουλάχιστον δεν έχω καμιά εικόνα οικογένειας μπροστά στο δέκτη να τρώει ή να παρακολουθεί παραδομένη σε άλλο κόσμο.

Ασφαλώς στην Ελβετία η ζωή δεν είναι τόσο ειδυλλιακή, όπως τα τοπία της, οι γραφικές λίμνες, οι αλέες στους κεντρικούς δρόμους των πόλεων, τα παρτέρια με τις πολύχρωμες τουλίπες σε καλαίσθητους σχηματισμούς. Φαντάζει πληκτική, σιωπηλή,  δύσκολη στις συνθήκες εργασίας, ιδιαίτερα για μας τους νότιους, με τον γερμανικό κώδικα πειθαρχίας και αυστηρότητας να κυριαρχεί. Έναν κώδικα, που δίνει έμφαση στη σκληρή δουλειά, τη συστηματική αποταμίευση, την τραπεζική κυριαρχία.

Η ζωή στην Ελβετία ακολουθεί ένα μοντέλο που αμφισβητήθηκε έντονα από εμάς τους μεσόγειους. Κυριαρχείται από τη λεγόμενη «προτεσταντική ηθική», παρά την παραδοσιακή παρουσία, στην Κεντρική τουλάχιστον Ελβετία, της Καθολικής Εκκλησίας. Το απαντάς σε κάθε βήμα σου, το βρίσκεις παντού μπροστά σου. Έχει διαμορφώσει τρόπους και αντιλήψεις επιδίωξης της οικονομικής ισχύος με τη σκληρή εργασία και τη συστηματική προσπάθεια πρόβλεψης των επιπτώσεων από τη μελλοντική εξέλιξη της παγκόσμιας οικονομίας.

Το ήρεμο πλήθος που πηγαινοέρχεται σιωπηλό, βαδίζοντας στο συγκεκριμένο σκοπό του, σου υποβάλλει την αίσθηση της ισοζυγισμένης ισορροπίας ανάμεσα στην επιθυμία και την πραγματικότητα. Τίποτα δεν είναι αφημένο στην τύχη του. Η ζωή στην Ελβετία ένα πράγμα μόνο δεν είναι : εκτός μέτρου.

Ελβετία, Μάιος 2015.      

ioannispatellis@hotmail.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s