2Γράφει ο Ιωάννης Γ. Ασπροποταμίτης*

Με την ευκαιρία της επισκέψεώς μου στο ιστορικό Γαλαξείδι, το τριήμερο 6 – 8 Μαΐου 2016, εκπροσωπώντας το Ναυτικό Μουσείο Καλύμνου στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ναυτικών Μουσείων, που διοργανώθηκε από το Ναυτικό και Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου υπό την αιγίδα του Δήμου Δελφών, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω την ομιλία του Γαλαξειδιώτικης καταγωγής Κου Ευθύμιου Μητρόπουλου, Επίτιμου Γενικού Γραμματέα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) στον οποίο εξάντλησε δύο θητείες, σήμερα δε Πρόεδρο του ΔΣ του Ιδρύματος «Μαρία Τσάκος».

Μέσα από το πλούσιο βιογραφικό του θέλω να καταγράψω πως κατά την διάρκεια της θητείας του στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, σημειώθηκε ουσιαστική και διαρκής μείωση στην απώλεια ανθρώπινων ζωών στην θάλασσα και στην μόλυνση των θαλασσών από τα πλοία, αποτέλεσμα για το οποίο τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις. Ενδεικτικό της προσωπικής του προσφοράς στον τομέα αυτό, είναι η ανέγερση Διεθνούς Μνημείου αφιερωμένου στην Γυναίκα του Ναυτικού, το οποίο στήθηκε στην είσοδο του λιμανιού του Γαλαξειδίου.

ee

Μέσω ενός όμορφα διαμορφωμένου παραλιακού δρόμο που οδηγεί στην Πέρα Πάντα του λιμανιού, με τη θέα της πόλης να δεσπόζει απέναντι καθώς καθρεπτίζεται στα νερά του λιμανιού, στη θέση Κεντρί, συναντήσαμε το όμορφο άγαλμα της «Γυναίκας του Ναυτικού». Στην ομιλία του Κου Μητρόπουλου, που έλαβε χώρα δίπλα στο μνημείο, παρουσίασε στους συνέδρους το ιστορικό της ανέγερσης του μνημείου. Μεταξύ άλλων, ανέφερε την εξής διαπίστωση: «Κάθε Ναυτική Πολιτεία για να διατηρήσει και αναδείξει διαχρονικά τη ναυτική της ιστορία και παράδοση απαιτείται να έχει τα εξής: Μια εκκλησία του Αγίου Νικολάου, ένα Ναυτικό Μουσείο και ένα Ναυτικό Μνημείο». Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, είχαμε την ευκαιρία να επισκεφθούμε και να ξεναγηθούμε και στα τρία από αυτά.

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Νικολάου Γαλαξειδίου: Είναι ο πολιούχος της κωμόπολης όπως σε πολλές ναυτικές πολιτείες. Ο ναός είναι βυζαντινού ρυθμού με δυο καμπαναριά και τρούλο και το χτίσιμό του τελείωσε το 1902. Το τέμπλο του ναού εικάζεται ότι είναι έργο του φημισμένου Μετσοβίτη Αναστάσιου και είναι ένα αριστούργημα ξυλογλυπτικής με ανάγλυφη την Παλαιά και Καινή Διαθήκη.

Το Ναυτικό & Ιστορικό Μουσείο Γαλαξειδίου: Στεγάζεται σε κτίριο που κτίστηκε το 1868-1870 από τον δήμαρχο Δεδούση Ε. Χαρδαβέλλα και χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως Δημαρχείο. Η ιδέα της δημιουργίας τοπικής συλλογής αντικειμένων σχετικών με την ιστορία του Γαλαξειδίου γεννήθηκε το 1928 από τον γιατρό Ευθύμιο Κ. Βλάμη, ο οποίος διετέλεσε Δήμαρχος και Κοινοτάρχης Γαλαξειδίου. Στα σπουδαιότερα εκθέματα της συλλογής που φιλοξενεί το Μουσείο περιλαμβάνονται σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, το χειρόγραφο «Χρονικό του Γαλαξειδίου», ακρόπρωρα καραβιών, εργαλεία ναυπηγικής, όργανα ναυσιπλοΐας, ναυτιλιακά έγγραφα, πινακοθήκη με συλλογή ζωγραφικών πινάκων ιστιοφόρων και ντόπιων καλλιτεχνών, συλλογή ναυτικών γραμματοσήμων κ.ά. Το 2000, το ίδρυμα «Σταύρος Σ. Νιάρχος», χάρη στο ενδιαφέρον του καθηγητή Νικ. Β. Καρατζά, πραγματοποίησε σημαντική χορηγία για τη συντήρηση εκθεμάτων και τη ριζική αποκατάσταση και ανακαίνιση του διατηρητέου κτιρίου του Μουσείου.

IMG_8630Το Διεθνές Ναυτικό Μνημείο αφιερωμένο στη Γυναίκα του Ναυτικού: Το μνημείο, που φιλοτέχνησε ο γλύπτης κ. Κώστας Ανανίδας, αναπαριστά μια γυναίκα, που κρατάει προστατευτικά τα δυο της παιδιά, χαιρετά με το μαντήλι της τη θάλασσα και εύχεται καλό ταξίδι στον ναυτικό άντρα της. Η απλότητα της κίνησης και το γεμάτο ζωή μνημείο αποτυπώνει με τον καλύτερο τρόπο την ένδοξη ναυτική παράδοση του Γαλαξιδιού. Τη σκηνή αυτή ζωντανεύει η Γαλαξειδιώτισσα συγγραφέας Εύα Βλάμη (1915-1974) στο περίφημο βιβλίο της «Γαλαξείδι»: «Οι γυναίκες νιώθουνε την καρδιά τους βαρειά. Ποιος ξέρει…Δυο, ίσως και τρία χρόνια θα κυλήσουνε όσο να γυρίσουν οι δικοί τους. Τόνα καράβι πίσω απ’ τ’ άλλο μπαίνει στη γραμμή. Γραμμή κινάνε κι οι γυναίκες απ’ το μώλο, περνάν τη Ρήχη, φτάνουν στο Κεντρί κι εκεί στέκουνται να κάμουνε τ’ αγνάντια. Η καθεμιά βαστάει αντήλιο με τα χέρια της όσο να βρει το καράβι του δικού της, και μόλις τόβρει, με νοήματα και δάκρυα το ξεπροβοδάει».

Η έμπνευση και πρόταση προς το Δ.Σ. του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO), να επιλεγεί το Γαλαξείδι από όλες τις ναυτικές χώρες του κόσμου να στηθεί τούτο το μνημείο, ανήκει στον τότε Γενικό Γραμματέα του Κο Ευθύμιο Μητρόπουλο. Επελέγη η Ελλάδα για να τιμηθεί «Η απανταχού της Γης Γυναίκα του Ναυτικού».

Τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν στις 20 Σεπτεμβρίου 2008, ημερομηνία που γιορτάζεται κάθε χρόνο ως η Παγκόσμια Ημέρα Ναυτιλίας. Στην τελετή παραβρέθηκαν πολλοί υψηλοί προσκεκλημένοι και πλήθος κόσμου. Ιδιαίτερη σημασία και εξαιρετικό συμβολισμό είχε η παρουσία γυναικών τόσο από ναυτικές περιοχές της χώρας μας (Γαλαξείδι, Ιθάκη, Κάσο, Λευκάδα, Μεσσηνία, Οινούσσες κ.ά.), όσο κι από χώρες του εξωτερικού (Κίνα, Ινδία, Δανία, Νορβηγία, Ιταλία, Τουρκία) οι οποίες και βραβεύτηκαν. Ξεχωριστή τιμή αποδόθηκε σε Νορβηγίδα, η οποία ίσως κατείχε το «ρεκόρ» της πολλαπλής ιδιότητας ως κόρης, συζύγου, μητέρας και γιαγιάς ναυτικού.

Πιστεύω πως, στα χνάρια της Ναυτικής Πολιτείας του Γαλαξειδίου έχουν χρέος να βαδίσουν όσες περιοχές ακολούθησαν τον επικίνδυνο αλλά γοητευτικό δρόμο της θάλασσας για την επιβίωση και την ευημερία των κοινωνιών τους.

Θέλω να ολοκληρώσω το κείμενό μου, μεταφέροντας τα λόγια της Κας Αναγνωστοπούλου – Παλούμπη, Προέδρου της Συντονιστικής Επιτροπής του 10ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Ναυτικών Μουσείων και Προέδρου του Ναυτικού Μουσείου της Ελλάδος, η οποία στην καταληκτική ομιλία της επισήμανε: «Η ναυτικότητα μιας Πολιτείας συμφωνώ πως εξασφαλίζεται διαχρονικά με μια εκκλησία του Αγίου Νικολάου, ένα Ναυτικό Μουσείο και ένα Ναυτικό Μνημείο. Θέλω όμως να προσθέσω πως το βασικότερο συστατικό, που εξασφαλίζει αυτή τη διαχρονικότητα, απέναντι στις δυσκολίες των καιρών, είναι οι άνθρωποι εκείνοι που αγαπούν και αγωνίζονται για τη διατήρηση της ναυτικής μας κληρονομιάς, και ανάμεσα σε αυτούς ανήκουμε όλοι εμείς, οι άνθρωποι των Ναυτικών μας Μουσείων. Χωρίς τους ανθρώπους αυτούς, τίποτα δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί και σε αυτούς ανήκει ένα μεγάλο ευχαριστώ για την προσφορά τους».

4*Ο Ιωάννης Γ. Ασπροποταμίτης είναι Πλοίαρχος Π.Ν. ε.α. με μεταπτυχιακές σπουδές στην ελληνική και τη ναυτική ιστορία, μέλος του Δ.Σ. του Σωματείου «Οι Φίλοι του Ναυτικού Μουσείου Καλύμνου», κατάγεται από τα Δωδεκάνησα και είναι δημότης Καλυμνίων. Από το 2010, συνεργάζεται εθελοντικά ως επιστημονικός σύμβουλος στη διαχείριση της ναυτικής συλλογής του Ναυτικού Μουσείου Καλύμνου.

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s