PB160001.JPG“Οι Καλύμνιοι γιατροί, γενικοί και ειδικευμένοι, βρίσκονται σε πολλά νησιά του Αιγαίου και το γεγονός ότι είναι κάποιος Καλύμνιος γιατρός, είναι από μόνο του ένα προσόν”. Η φράση αυτή του Άγγλου Στρατιωτικού Διοικητή της Δωδεκανήσου A.S. Parker το 1946, που υπάρχει (αντί για αφιέρωση) στις πρώτες σελίδες του νεοκυκλοφόρητου βιβλίου του κ. Γιάννη Θ. Πατέλλη με τίτλο “Η Υγεία στην Κάλυμνο από τα μέσα του 19ου αιώνα μέχρι την Απελευθέρωση”, είναι ενδεικτική της αναγνώρισης και της εκτίμησης που απολάμβανε ο ιατρικός κόσμος του νησιού.

Η μεγάλη δε παραγωγή Καλυμνίων γιατρών, σε σχέση με τον πληθυσμό του τόπου- εξου και το σλόγκαν “Η Κάλυμνος των γιατρών”- ήταν ένας από τους λόγους που ώθησαν τον συγγραφέα στην ενασχόλησή του με το συγκεκριμένο θέμα, το οποίο στην πορεία της ιστορικής του έρευνας το διεύρυνε εξετάζοντας όλες τις παραμέτρους τις σχετικές με την υγεία: ιατρική και φαρμακευτική περίθαλψη, μαίες, επιδημίες και ενδημικά νοσήματα, δημόσια υγεία, κοινωνική ασφάλιση, νοσηλευτικά ιδρύματα, ιαματικά λουτρά, κοιμητήρια κλπ. Και όλα αυτά σε χρονικό διάστημα ενός περίπου αιώνα.

Το βιβλίο (θα παρουσιαστεί το ερχόμενο Σάββατο, 19 Νοεμβρίου, στις 6.30 το απόγευμα στο Πνευματικό Κέντρο) αποτελεί την 41η έκδοση του Αναγνωστηρίου Καλύμνου “Αι Μούσαι” με την ευγενική χορηγία των ξενοδοχείων “Έλενα” της οικογένειας Γ. Ντόβελλου.

Είναι κυρίως ιστορικό βιβλίο

Πως αποφάσισε όμως ο κ. Πατέλλης να ασχοληθεί με το συγκεκριμένο θέμα δεδομένου ότι ο ίδιος δεν είναι γιατρός;

“Η εργασία μου αυτή έχει τη μικρή της ιστορία. Στο Ι’ Πανδωδεκανησιακό Συμπόσιο της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου που έλαβε χώρα στην Κω, στον τόπο όπου έδρασε ο πατέρας της ιατρικής επιστήμης Ιπποκράτης, συμμετείχα με μια ανακοίνωση η οποία είχε τον τίτλο “Η υγεία στην Κάλυμνο την εποχή της Δημογεροντίας”. Στη συνέχεια ως μέλος της επιτροπής με σκοπό την καλύτερη οργάνωση του Αρχείου της Δημογεροντίας μου δόθηκε η ευκαιρία να έλθω σε πληρέστερη επαφή με το πλούσιο αρχειακό υλικό, ιδιαίτερα το σχετικό με την υγεία. Αποφάσισα τότε να επεκτείνω και να εμπλουτίσω την παραπάνω σύντομη ανακοίνωσή μου και με την αποφασιστική βοήθεια του κ. Κυριάκου Χατζηδάκη διέτρεξα όλους τους κώδικες (δηλαδή τα βιβλία) της Δημογεροντίας σε θέματα υγείας. Από εκεί άντλησα και τα ονόματα των ιατρών του περασμένου αιώνα.

Επί πλέον ζήτησα προφορικές μαρτυρίες ανθρώπων ηλικιωμένων που κάτι ήξεραν, να με διαφωτίσουν κυρίως την περίοδο της Ιταλοκρατίας που πρόλαβαν να ζήσουν μικροί ή έφηβοι.

Η έρευνα- η οποία κράτησε τέσσερα χρόνια- κινείται κυρίως σε ιστορικό επίπεδο, που νομίζω ότι ενδιαφέρει τον πολύ κόσμο, με ελάχιστα στοιχεία ιατρικής επιστήμης, που θα ενδιέφερε περισσότερο λίγους, κυρίως ιατρούς. Είναι δηλαδή ιστορία περισσότερο και εγώ, όπως ίσως ξέρετε, γράφω ιστορικά άρθρα. Απλά σε ώρες ανάπαυλας γράφω και κανένα….χρονογράφημα. Έτσι για …ξεκούραση.

Είναι κυρίως ιστορικό βιβλίο. Άλλωστε όπως θα δείτε αγκαλιάζει και εξετάζει όλες τις παραμέτρους τις σχετικές με την υγεία : Ιατρική περίθαλψη, Φαρμακευτική περίθαλψη, Μαίες, Επιδημίες και ενδημικά νοσήματα, Δημόσια υγεία, Κοινωνική ασφάλιση, Νοσηλευτικά ιδρύματα, Ιαματικά λουτρά, Κοιμητήρια κλπ,. πάντα όμως με το βλέμμα του ιστορικού”.

Δεν υπήρχε μέρος του κόσμου που να μην εύρισκες Καλύμνιο γιατρό

“Κύριο κίνητρο συγγραφής αυτού του βιβλίου ήταν βασικά η μεγάλη παραγωγή Καλυμνίων ιατρών, σε σχέση με τον πληθυσμό του νησιού, και εξ αυτού του λόγου το γνωστό σλόγκαν «Η Κάλυμνος των ιατρών». Δεν υπήρχε μέρος της Ελλάδος ή θα έλεγα …του κόσμου που να μην εύρισκες Καλύμνιο γιατρό. Για την Κάλυμνο των ιατρών δεν έχει γραφεί μέχρι τώρα σχεδόν τίποτα. Αποφάσισα να γράψω εγώ, όντας …μη ιατρός.

Στο βιβλίο μου γίνεται αναφορά στους λόγους στροφής των Καλυμνίων στην ιατρική: “Η καλυμνιακή κοινωνία έγκαιρα αναζήτησε διέξοδο επαγγελματικής προοπτικής για την εκάστοτε νέα γενιά, στα γράμματα και τις σπουδές. Η λαϊκή ρύση “για σφουγγάρι, για φελλάι” αντικατροπτρίζει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη δραματική αναζήτηση μιας καλύτερης τύχης για τα νιάτα του νησιού, τα οποία θυσιάζονταν κυριολεκτικά μέσα στα αδυσώπητα γρανάζια του “Μινώταυρου της μηχανής”, όπως χαρακτηριζόταν το “φθοροποιό” σκάφανδρο”.

Δεν εντυπωσιάζει το γεγονός ότι ο Άγγλος Στρατιωτικός Διοικητής της Δωδεκανήσου το 1946 (περίοδος Αγγλικής κατοχής πριν την Ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου) γράφει αυτά που έχω, αντί για αφιέρωση, στις πρώτες σελίδες του βιβλίου, αμέσως μετά τον τίτλο; « Οι Καλύμνιοι γιατροί απλοί και ειδικευμένοι βρίσκονται σε πολλά νησιά του Αιγαίου και το γεγονός ότι είναι κάποιος Καλύμνιος γιατρός είναι από μόνο του ένα προσόν»!

Υψηλή ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και κοινωνική πρόνοια

“Ένας ακόμη λόγος που με έκανε να ασχοληθώ με το συγκεκριμένο θέμα, αναφέρεται επίσης στο βιβλίο. Στα μέσα του περασμένου αιώνα, με το νησί υπό Οθωμανική και αργότερα υπό Ιταλική κατοχή, η Δημαρχία της Καλύμνου φροντίζει ώστε ο κάθε ανήμπορος οικονομικά πολίτης να διαλέγει ελεύθερα τον ιατρό της προτιμήσεώς του, για να τον θεραπεύει. Όπως και αυτός που έχει χρήματα να πληρώσει τον ιατρό του. Μόνο που τον ιατρό που επιλέγει ο φτωχός θα τον πληρώνει η Δημαρχία. Δηλαδή πλήρης ισότητα μπροστά στην ασθένεια, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση του κάθε πολίτη.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον τομέα της Κοινωνικής Πρόνοιας. Με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, για παράδειγμα, η Δημαρχία θα πληρώνει τροφό για έκθετο βρέφος μέχρι να βρεθεί οικογένεια να το υιοθετήσει!

Σήμερα, ένα αιώνα μετά, όποιος έχει χρήματα ζει, ο οικονομικά ανήμπορος ασθενής είναι αφημένος στην τύχη του”.

Ένα ακόμη λιθαράκι στο ιστορικό οικοδόμημα του τόπου

“Μια τέτοια ιστορική έρευνα, με ορίζοντα περίπου ένα αιώνα, για ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, όπως είναι το θέμα της υγείας, είναι φυσικό να έχει πολλά στοιχεία που με εντυπωσίασαν και με έκαναν να νιώθω πως δεν πήγαινε χαμένος ο χρόνος και ο μόχθος. Με τις ταπεινές μου δυνάμεις προσπάθησα να προσθέσω ένα μικρό λιθαράκι στο ιστορικό οικοδόμημα του τόπου μου. Και μάλιστα για ένα θέμα για το οποίο ελάχιστα έχουν γραφεί μέχρι τώρα”.

Βιογραφικό σημείωμα

untitled-1Ο Γιάννης Θ. Πατέλλης γεννήθηκε στην Κάλυμνο το 1938 από γονείς εκπαιδευτικούς : Το μαθηματικό Θεόφιλο Πατέλλη και την Αρσακειάδα δασκάλα Νίκη Ιωάννου Ορφανού.

Τελείωσε το Νικηφόρειο Γυμνάσιο Καλύμνου, φοίτησε για ένα χρονικό διάστημα στη Μαθηματική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και αποφοίτησε από την Τηλεπικοινωνιακή Σχολή ΟΤΕ το 1965. Διορίστηκε στον ΟΤΕ Καλύμνου από τον οποίο συνταξιοδοτήθηκε το 1996 από τη θέση του διευθυντή του.

Ιδρυτικό μέλος του ιστορικού πνευματικού ιδρύματος της Δωδεκανήσου Αναγνωστήριο Καλύμνου «Αι Μούσαι», από την Τρίτη επανασύσταση του (1978), συμμετείχε σε όλα τα Διοικητικά του Συμβούλια από διάφορες θέσεις. Από το 1997 έως το 2010 το υπηρέτησε ως πρόεδρός του οπότε και αποχώρησε με τον τίτλο του επιτίμου προέδρου.

Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ως προέδρου, το Αναγνωστήριο εξέδωσε 7 τόμους της περιοδικής έκδοσης του «Καλυμνιακά Χρονικά» από τον 12ο έως τον 18ο , διοργάνωσε πολλές εκδηλώσεις στην Κάλυμνο, Ρόδο, Αθήνα και Θεσσαλονίκη και συνεργάστηκε στενά με τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου και τον Οργανισμό Πολιτιστικής Ανάπτυξης της Νομαρχίας Δωδεκανήσου. Ο Γιάννης Θ. Πατέλλης γράφει ιστορικά άρθρα στα Καλυμνιακά Χρονικά, συμμετείχε στα περισσότερα Πανδωδεκανησιακά Συμπόσια της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου, ενώ αρκετές από τις ανακοινώσεις του είναι δημοσιευμένες στην περιοδική έκδοση «Δωδεκανησιακά Χρονικά» της Στέγης.

Από το 2000 μέχρι το 2012, έγραφε χρονογραφήματα στη μηνιαία εφημερίδα «Αργώ της Καλύμνου» και τα τελευταία χρόνια συνεχίζει στην μηνιαία εφημερίδα «Καλυμνιακή» και τον ηλεκτρονικό τύπο.

Μερικά από αυτά έχουν συγκεντρωθεί και εκδοθεί σε τρία βιβλία : «Ένα βλέμμα» εκδόσεις Όμβρος- Αθήνα 2003, «Αποτυπώματα» εκδόσεις Όμβρος- Αθήνα 2005 και «Στον τοίχο» Εκδόσεις Γ. Δροσάκης -Κάλυμνος 2010.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

 

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s