thumbnail_Μελτέμι στο ΑιγαίοΓράφει ο Γιάννης Θ. Πατέλλης

Στα μέσα ενημέρωσης το μετεωρολογικό δελτίο, «ο καιρός», έχει κυρίαρχη θέση στην τρέχουσα καθημερινή ειδησεογραφία. Και δεν είναι τυχαίο. Κανένας άλλος παράγοντας δεν διαμορφώνει το ρυθμό της ζωή μας, σε καθημερινή βάση, όσο ο καιρός.     Γενικότερα, το χειμώνα μας επηρεάζουν το κρύο και τα χιόνια, την άνοιξη οι όψιμοι παγετοί, η γύρη των φυτών που διασκορπίζεται στην ατμόσφαιρα και ο πυρετός της «άνοιξης», το φθινόπωρο οι πλημμύρες και η υγρασία και το καλοκαίρι έχουμε τους καύσωνες και τα μελτέμια.

Με το έμπα του φετινού καλοκαιριού, παρέα με τους «φανούς του Άη-Γιάννη»,  αναγγέλθηκε και ο πρώτος  μίνι καύσωνας. Για να προϋπαντήσουμε όμως «το καλοκαίρι του Αιγαίου», περιμένουμε και το πρώτο μελτέμι να μας δροσίσει  ή να μας ταλαιπωρήσει και λίγο, αν είναι κάπως ζωηρό.

Τα μελτέμια είναι δεμένα με τη ζωή του αιγαιοπελαγίτη Έλληνα, αφού η παρουσία τους ξεκινάει από την αρχή της ιστορίας της χώρας μας. Η κανονικότητά τους στην εμφάνιση κάθε μεσοκαλόκαιρο αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Ησίοδο (8ος αιώνας π.Χ.), με την ονομασία «ετησίες». Αργότερα ο Αριστοτέλης  και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς, μελέτησαν και περιέγραψαν το φαινόμενο των «ετησίων ανέμων» του καλοκαιριού. Ποιος ξέρει όμως για πόσες χιλιάδες χρόνια, πριν την αναφορά του Ησίοδου, φυσούσαν με τον ίδιο ρυθμό χωρίς να έχουμε γραπτές πληροφορίες! Άλλωστε η εμμονή τους να εμφανίζονται συνεχώς για παραπάνω από 2.500 καλοκαίρια δείχνει όχι μόνο τη σταθερότητα του κλίματος της περιοχής, αλλά και τη διαπιστωμένη παρουσία του ελληνισμού, από την έσχατη αρχαιότητα, στη θάλασσα του Αιγαίου.

Τον μεσαίωνα,  μετά την κυριαρχία των Οθωμανών στο Αιγαίο, επικράτησε η ονομασία «μελτέμια». Η μεγάλη τους ένταση προκαλεί πολλές φορές, ιδιαίτερα τις μεσημβρινές ώρες, έντονο κυματισμό και γι’ αυτό το Αιγαίο αποκλήθηκε και «άσπρη θάλασσα».

Τα μελτέμια δημιουργούνται λόγω συνδυασμού του θερμικού χαμηλού των Ινδιών ( μουσωνικό χαμηλό), που επεκτείνεται μέχρι την μέση Ανατολή και την Κύπρο, με τον αντικυκλώνα των Αζόρων (των υψηλών πιέσεων του Ατλαντικού), όταν επεκτείνεται μέχρι την κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια. Τη νύχτα το μελτέμι εξασθενεί, λόγω της θερμοκρασίας που πέφτει σημαντικά στη Μ. Ανατολή. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μικραίνει η διαφορά πιέσεων μεταξύ του αντικυκλώνα των Βαλκανίων και του χαμηλού της Ανατολής και να μειώνεται η ένταση του ανέμου.

Γιατί τώρα κάποια καλοκαίρια η συχνότητα των μελτεμιών είναι μεγάλη και σε άλλα μικρότερη; Το κλειδί της απάντησης σε αυτό το ερώτημα βρίσκεται στις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στην Ευρώπη. Αν για παράδειγμα βλέπουμε, στις ειδήσεις το καλοκαίρι, ισχυρές βροχές και πλημύρες να επηρεάζουν την Κεντρική Ευρώπη και τα Βορειοδυτικά Βαλκάνια, αυτό σημαίνει ότι από αυτές τις περιοχές διέρχονται χαμηλά τα οποία εξασθενούν τον συνδυασμό που προαναφέραμε. Το αποτέλεσμα είναι να μην έχουμε μελτέμια.  Αν όμως οι καιρικές συνθήκες είναι πολύ καλές σε αυτές τις περιοχές, αυτό σημαίνει ότι ο αντικυκλώνας των Αζόρων έχει επεκταθεί μέσα στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα να ευνοείται η έλευση ισχυρών και συχνών μελτεμιών.

Ούτως ή άλλως δηλαδή, για μια ακόμα φορά, από την Κεντρική Ευρώπη εξαρτάται η χώρα μας, ο καιρός της, οι πιέσεις που δέχεται, τα μελτέμια της και οι τύχες της. Στο πιθανό ερώτημα δε, αν ο  κύριος Σόιμπλε… έχει επαρκείς γνώσεις μετεωρολογίας, μάλλον η απάντηση είναι καταφατική.

Καλό καλοκαίρι λοιπόν με ευχές για πολλές βροχές στη Γερμανία, λιγότερες… πιέσεις στη χώρα μας και ήπια μελτέμια στο Αιγαίο.

Κάλυμνος, Ιούλιος 2017.           

ioannispatellis@hotmail.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s