vouvalisΓράφει ο Μιχαήλ Ι. Κουτελλάς*

Ιστορική για την Κάλυμνο ημέρα η Τετάρτη 5 Δεκεμβρίου 2018, η οποία θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη όλου του καλυμνιακού λαού. Ημέρα υπερηφάνειας, χαράς και αγαλλίασης, καθώς στον ανακαινισμένο και άρτια εξοπλισμένο χώρο του Βουβάλειου Παρθεναγωγείου στην Πόθια έγιναν τα δεύτερα στην ιστορία του κτιρίου πανηγυρικά εγκαίνια, από τον ίδιο τον πρωθυπουργό της Ελλάδας κ. Αλέξη Τσίπρα και τον δήμαρχο κ. Ιωάννη Γαλουζή, με την παρουσία υπουργών και βουλευτών της Ελληνικής Κυβέρνησης, των τοπικών πολιτικών και εκκλησιαστικών αρχών του νησιού και πλήθος κόσμου που έσπευσε να δώσει το παρόν στη σπουδαία αυτή ημέρα. Έτσι, αναβαθμισμένο πλέον σε Ακαδημία του Εμπορικού Ναυτικού, το ιστορικό κτίριο που ο Νικόλαος Βουβάλης με καθολική προσωπική δαπάνη του κατασκεύασε και παραχώρησε στον λαό της Καλύμνου την Πρωτοχρονιά του 1912, συνεχίζει την υπερεκατοντάχρονη εκπαιδευτική πορεία και προσφορά του ως διδακτήριο, στο οποίο φοιτούν πλέον μελλοντικοί πλοίαρχοι του Εμπορικού Ναυτικού.

Να θυμηθούμε επίσης ότι με αφορμή τη συμπλήρωση εκατονταετηρίδας από τον θάνατο του Νικολάου Βουβάλη, το Δημοτικό Συμβούλιο της Καλύμνου, κατόπιν εισήγησης του Αναγνωστηρίου Καλύμνου «Αι Μούσαι», έλαβε την υπ’ αριθ. 145/2018 Απόφαση και ανακήρυξε το 2018 «Έτος Νικολάου Βουβάλη». Ακολούθησαν προς τιμήν του Μεγάλου Ευεργέτη διήμερες επετειακές εκδηλώσεις, το σαββατοκύριακο 11 και 12 Αυγούστου 2018. Την επιμέλεια αυτών είχε το Αναγνωστήριο Καλύμνου «Αι Μούσαι», με συνδιοργανωτές τον Δήμο Καλυμνίων, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, το «Ίδρυμα Αικατερίνης Νικολάου Βουβάλη» και την «Ένωση Καλυμνίων Αττικής».

Και μέχρι εδώ όλα καλά, ίσως και παραπάνω από καλά. Ξεχάσαμε όμως το πιο απλό και αυτονόητο για τον Μεγάλο Ευεργέτη του τόπου μας, την ελάχιστη ανταπόδοση προς την προσωπικότητα και τη μεγάλη ψυχή του, την τέλεση του ετήσιου καθιερωμένου μνημόσυνου στη μνήμη αυτού και της συζύγου του που θεσμοθετήθηκε με την υπ’ αριθ. 47/2012 Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου να γίνεται στις αρχές Νοεμβρίου εκάστου έτους, ως ελάχιστη αναγνώριση της τεράστιας προσφοράς τους στην κοινωνία της Καλύμνου. Φέτος μάλιστα που συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από τον θάνατο του Νικολάου Βουβάλη, το ετήσιο μνημόσυνο θα έπρεπε να έχει πιο πανηγυρικό και πιο λαμπρό χαρακτήρα από κάθε άλλη φορά. Αντί αυτού όμως απόλυτη σιωπή με πολλά ερωτηματικά.

Αλήθεια τι έγινε; Ξεχάσαμε τόσο γρήγορα; Θα μου πείτε δεν είναι δα και η πρώτη φορά! Κι άλλες φορές στο παρελθόν ελήφθησαν διάφορες τιμητικές αποφάσεις υπέρ του Νικολάου Βουβάλη, αλλά τελικά παρέμειναν μόνο στα χαρτιά, όπως να αναρτηθεί εντός του Παρθεναγωγείου ψήφισμα του Δήμου Καλυμνίων που να αναφέρεται στη μεγάλη ευεργεσία, να ονομαστεί ο δρόμος έμπροσθεν του Παρθεναγωγείου «Οδός Νικολάου Βουβάλη», να τοποθετηθεί στο παλαιό διδακτήριο του Γυμνασίου Χώρας (Βουβάλειος Δημοτική Σχολή Αρρένων) αναμνηστική ενεπίγραφη πλάκα στην οποία να αναγράφεται η προσφορά του σχολικού κτιρίου στο όνομα της μητέρας του Μαρίας Βουβάλη, να ανεγερθεί ανδριάντας του Νικολάου Βουβάλη στην Πόθια και να οριστεί ημέρα επετείου Τοπικής Εορτής προς τιμήν του Μεγάλου Ευεργέτη.

Περίμενα επίσης ότι κάπου εκεί, ανάμεσα στα όσα ελέχθησαν στα εγκαίνια του Παρθεναγωγείου και στα έργα που εξηγγέλθησαν θα γινόταν κάποιος λόγος και για την απεμπλοκή του έργου της συντήρησης και αποκατάστασης του Αρχοντικού Βουβάλη, της οικίας δηλαδή του Νικολάου και της Αικατερίνης Βουβάλη στην Πόθια, έργο που θα αποτελέσει το καλύτερο μνημόσυνο για τον Μεγάλο Ευεργέτη του τόπου μας. Καμία όμως αναφορά δεν έγινε επ’ αυτού.

Ο Νικόλαος Βουβάλης αποτελεί για την Κάλυμνο μοναδική περίπτωση φιλοπάτριδος ανθρώπου, ο οποίος αγάπησε με περισσό πάθος τον γενέθλιο τόπο του και επέδειξε κατά τη διάρκεια της σύντομης ζωής του ένα τεράστιο και ανεκτίμητο κοινωνικό, πατριωτικό και φιλανθρωπικό έργο, το οποίο ούτε και ο ίδιος ο θάνατος δεν κατάφερε να σταματήσει, καθώς ο Μεγάλος Ευεργέτης μας φρόντισε μέσω της Διαθήκης του να συνεχιστεί η κοινωνική προσφορά του ακόμη και μετά τον βιολογικό θάνατό του. Χάρη σε αυτόν η Κάλυμνος απέκτησε το Βουβάλειο Παρθεναγωγείο στην Πόθια, τη Βουβάλειο Δημοτική Σχολή Αρρένων και το Κοινοτικό Νηπιαγωγείο στη Χώρα, το Βουβάλειο Νοσοκομείο, τη Βουβάλειο Ναυτική – Επαγγελματική Σχολή, λιμενικές εγκαταστάσεις και δρόμους.

Κλείνοντας, αντί οποιουδήποτε άλλου σχολίου, παραθέτω αυτούσιο τον επίλογο από μία τιμητική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καλύμνου υπέρ του Νικολάου Βουβάλη, με αφορμή την έναρξη των εργασιών ανέγερσης του Βουβάλειου Νοσοκομείου, και η οποία πρέπει να προβληματίσει και να αφυπνίσει όλους μας:

«Η απόφαση αυτή διαμένη ως δημόσιον κειμήλιον, δεικνύον, ότι ο Λαός της Νήσου Καλύμνου γινώσκει να δεικνύη την ευγνωμοσύνην του προς τους ευεργετούντας και εμπράκτως αυτόν, όπως γένηται εις το μέλλον ορμητήριον ευεργεσίας, εξ ης απορρέουσι τα καλά έργα και η πρόοδος της Ανθρωπότητος προς Δόξαν του Δοτήρος των Αγαθών Κυρίου ημών Ιησού Χριστού» (Τοπική Αρχειακή Συλλογή Δήμου Καλυμνίων, τόμος 14/2012, σελ. 129-131, αριθ. πρωτοκόλλου 50/23-3-1922).

 

* Ο Μιχαήλ Ι. Κουτελλάς είναι αρχαιολόγος – βιογράφος του Νικολάου Βουβάλη

5 responses »

  1. Ο/Η Σ. λέει:

    Σήμερα στην εκδήλωση που έγινε στην ΑΕΝ Καλύμνου συζητήθηκε ότι το μνημόσυνο έχει αποφασιστεί από τον Δήμο και την Μητρόπολη Καλύμνου να τελεστεί την Τρίτη 11 Δεκεμβρίου.

  2. Ο/Η ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ ΘΕΌΦ ΙΛΟΣ λέει:

    Ουσιαστική η παρέμβασή σου Μιχάλη. Η ψυχή του Νικόλαου Βουβάλη θα χαίρεται γιατί και σήμερα, εκατό χρόνια μετά το θάνατό του εξακολουθεί να προσφέρει στον τόπο. Ο Δήμος οφείλει να τελεί το μνημόσυνο του Ευεργέτη του. Θα πρόσθετα στα όσα έγραψες ότι και η ΑΕΝ πρέπει να διατηρήσει την ιστορία τηςεπί έναν και πλέον αιώνα λειτουργίας του κτιρίου ως Παρθεναγωγείου και Δημοτικού Σχολείου.

  3. Ο/Η Γιώργος Κουλιανός λέει:

    Το στοιχείο της πολυδιάστατης οπτικής, της αναγωγής από το επιμέρους στο γενικό, είναι διαχρονικό πρόβλημα της εκάστοτε διαχείρισης στο νησί. Η αντίδραση στις εκάστοτε προκλήσεις είναι σπασμωδική κι έχει περιορισμένο τοπικό και χρονικό ορίζοντα.
    Στην περίπτωσή μας, το εμφανές «πολιτικό άγχος» κυριάρχησε στο πεδίο των κάθε μορφής «αποδόσεων», αφήνοντας κάτι θλιβερά ψίχουλα «Βουβάλειων» ενθυμήσεων…

  4. Ο/Η Φανή Κουτούζη λέει:

    Κύριε Κουτελλά, Θεωρώ την παρέμβασή σας πολύ καίρια,μια οφειλή στον μεγάλο ευεργέτη, χάρη στη γενναιοδωρία του οποίου υπήρξε αυτή η δυνατότητα της ίδρυσης της Α.Ε.Ν.στην Κάλυμνο. Και επειδή, απ’ό,τι αντελήφθηκα, δεν αναδείχθηκε επαρκώς η καταγωγή και η ιστορία του μεγαλοπρεπούς κτηρίου και το πιο εύκολο πράγμα είναι οι άνθρωποι να ξεχνούν ή να παραπληροφορηθούν και να νομίζουν ότι η Κάλυμνος απέκτησε το κτήριο αυτό επί πρωθυπουργίας Τσίπρα, μέσα σε ένα χρόνο,(!) θα έπρεπε-εάν δεν υπάρχει τυπικό εμπόδιο- στην καινούργια πινακίδα του υπουργείου να προηγηθεί η πληροφορία : Βουβάλειον Παρθεναγωγείον 1912. Συμφωνώ και με την λεπτομέρεια που αναφερει ό κ. Τσουκαλάς για την αναγκαία γνώση της ιστορίας του κτηρίου από τους σπουδαστές της Α.Ε.Ν.Καλύμνου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s