Poygoynia-1Η πανδημία και τα επακόλουθά της έφεραν εσπευσμένα από την Αμερική πίσω στην Κάλυμνο την φιλόλογο του 1ου Λυκείου Καλύμνου Ειρήνη Πουγούνια, η οποία είχε επιλεγεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα υποτροφιών (Διακεκριμένων Βραβείων Διδασκαλίας) του ιδρύματος Fulbright μαζί με 47 εκπαιδευτικούς από χώρες των τεσσάρων ηπείρων (ΕΔΩ).

Παρόλα αυτά όμως είχε την ευκαιρία, για δύο και πλέον μήνες, να παρακολουθήσει τον τρόπο λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος της πολιτείας που τη φιλοξενούσε, όπως επίσης και να φέρει σε επαφή συναδέλφους, μαθητές και φοιτητές με τον ελληνικό τρόπο διδασκαλίας και την ελληνική κουλτούρα, προωθώντας έτσι την διαπολιτισμική επικοινωνία των εκπαιδευτικών κοινοτήτων.

Είναι συγκλονιστικές οι εμπειρίες που μοιράζεται μαζί μας για τις συνθήκες ζωής στις ΗΠΑ, για τον τρόπο λειτουργίας των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, αλλά και για τον δικό της στόχο -που τελικά πραγματώθηκε- εφαρμόζοντας περισσότερο μαθητοκεντρικές μορφές διδασκαλίας και μάθησης.

Στη συνέντευξή της στο “Kalymnosola” μιλά επίσης και για τον εντυπωσιακά μεγάλο αριθμό παιδιών που βρίσκονται στα όρια της φτώχειας, για τις κοινωνικές ανισότητες που αφορούν κυρίως στους Αφροαμερικανούς και στους Λατίνους, για τον τυποποιημένο και διεκπεραιωτικό τρόπο μαθήματος και για την έλλειψη προσωπικής επαφής των εκπαιδευτικών με τους μαθητές. «Ένοιωθα πως βρισκόμουν σε μια φάμπρικα όπου περνούν τα προϊόντα μπροστά από τους εργαζόμενους και εκείνοι εκτελούν τις ίδιες μηχανικές κινήσεις».

Μια εμπειρία ζωής εκ των έσω που φωτίζει κάποιους από τους λόγους που έχουν βάλει φωτιά σήμερα στην Αμερική.

foto-6

Κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας (δεν επιτρέπεται να φωτογραφίζουμε τους μαθητές)

Η συνέντευξη

-Πόσο καιρό ήταν προγραμματισμένο να παραμείνεις Αμερική και πόσο τελικά έμεινες; Σας υποχρέωσαν να εγκαταλείψετε τη χώρα ή είχατε επιλογή να μείνετε αν το επιθυμούσατε;

To πρόγραμμα ξεκίνησε στις 7 Ιανουαρίου και θα επιστρέφαμε στις 15 Μαίου. Τελικά γύρισα στην Κάλυμνο στις 22 Μαρτίου. Ως και τις 15 Μαρτίου όλα κινούνταν ομαλά στην Αμερική, μου έλεγαν στο τηλέφωνο ότι είχαν κλείσει τα σχολεία στην Ελλάδα αλλά ποτέ δεν φανταζόμασταν ότι μέσα σε μια μέρα θα άλλαζαν όλα. Στις 16 Μαρτίου επικοινώνησε μαζί μας το Αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών (το πρόγραμμα τελεί υπό τη αιγίδα του) και μας συνέστησε να επιστρέψουμε στην πατρίδα μας. Είχαμε περιθώριο 2 μέρες να απαντήσουμε ώστε να φρόντιζαν για τον επαναπατρισμό μας. Μας έκαναν σαφές ότι είχαμε την επιλογή να μείνουμε αν θέλαμε. Πολλοί από εμάς σκεφτήκαμε πως, αφού το πρόγραμμα θα συνέχιζε εν μέρει διαδικτυακά, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια ήταν κλειστά και θα μπορούσαμε να ολοκληρώσουμε το πρόγραμμα από την πατρίδα μας, είναι πιο συνετό να επιστρέψουμε γιατί δεν ξέραμε πόσο θα διαρκούσε όλο αυτό. Όσοι αποφάσισαν να παραμείνουν, έχουν εγκλωβιστεί στην Αμερική και δεν ξέρουν πότε θα επιστρέψουν. Πρόκειται για τους συναδέλφους από την Ινδία και από χώρες της Αφρικής. Ευτυχώς, συνεχίζεται να τους παρέχεται στέγαση, μια μικρή ημερήσια αποζημίωση και ψυχολογική υποστήριξη.

-Πως  βίωσες την έναρξη της πανδημίας στην Αμερική; Υπήρξαν φορές που ευχήθηκες να βρισκόσουν στην Ελλάδα; Ένιωσες ανασφαλής; Ήταν κάτι που θα θυμάσαι από αυτή την περίοδο;

Στην Αμερική καθυστέρησαν πολύ να παρθούν μέτρα και αυτά διέφεραν από πολιτεία σε πολιτεία. Συγκεκριμένα τον Φεβρουάριο ακούγαμε ότι είχαν εντοπιστεί κάποια κρούσματα στην Καλιφόρνια και μάλιστα άτομα με ασιατικά χαρακτηριστικά είχαν δεχθεί επίθεση καθώς θεωρούνταν υπεύθυνα για τη μεταφορά του ιού στη χώρα. Κανείς, όμως, δεν μας ενημέρωσε να λάβουμε κάποιες προφυλάξεις. Κυριολεκτικά μέσα σε λίγες μέρες μπήκε στην καθημερινότητά μας ο όρος «κοινωνική αποστασιοποίηση», η μάσκα, τα γάντια, το αντισηπτικό.

-Όσον αφορά στη συμμετοχή σου στο «Πρόγραμμα Διακεκριμένων Βραβείων Διδασκαλίας», χάρη στο οποίο βρέθηκες στην Αμερική, ποιες ήταν ακριβώς οι υποχρεώσεις σου;

Το «Πρόγραμμα διακεκριμένων βραβείων διδασκαλίας» πραγματοποιείται από το ίδρυμα Fulbright σε συνεργασία με το τμήμα εκπαιδευτικών θεμάτων του Αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών. Στόχοι του προγράμματος είναι τα αμερικανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, ειδικά της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, να αποκτήσουν εξωστρέφεια, να δείξουν το εκπαιδευτικό τους σύστημα σε εκπαιδευτικούς από τον υπόλοιπο κόσμο, και, από την άλλη, οι εκπαιδευτικοί, μαθητές και φοιτητές να έλθουν σε επαφή με διαφορετικούς τρόπους διδασκαλίας και με διαφορετικές κουλτούρες. Τη φετινή χρονιά συμμετείχαμε 48 εκπαιδευτικοί από όλο τον κόσμο. Μοιραστήκαμε σε 3 πανεπιστήμια, Syracuse University, Arizona State University, Indiana University of Pennsylvania, με το τελευταίο να είναι το πανεπιστήμιο αναφοράς για εμένα και 15 ακόμα εκπαιδευτικούς από 11 συνολικά χώρες (Μποτσούανα, Ινδία, Ισραήλ, Μαρόκο, Ταϊβάν, Φιλιππίνες, Ινδονησία, Σενεγάλη, Ουγκάντα, Νέα Ζηλανδία, Ελλάδα). Οι υποχρεώσεις μας ήταν οι εξής:

  • Παρακολούθηση του Fulbright σεμιναρίου και του εργαστηρίου πληροφορικής, όπου μας παρουσιάζονταν μέθοδοι διδασκαλίας και ψηφιακά εργαλεία αντίστοιχα.
  • Δύο μέρες την εβδομάδα συμμετοχή σε προπτυχιακό μάθημα της επιλογής μας. Συνεργάστηκα με την καθηγήτρια Emily Wender στο μάθημα για τη διδασκαλία της λογοτεχνίας. Είχαμε στην εποπτεία μας 14 τριτοετείς φοιτητές.
  • 1 μέρα την εβδομάδα παρακολούθηση/συνδιδασκαλία/διδασκαλία στο Λύκειο ΙΑSD της περιοχής Ιντιάνα της Πενσυλβάνια. Για 7 εβδομάδες συνεργάστηκα με την κυρία Julie Steves στο μάθημα της Λογοτεχνίας για τη Γ’ Λυκείου. Ύστερα από τις ανοιξιάτικες διακοπές μας θα συνεχίζαμε στο σχολείο Brashear του Πίτσμπουργκ αλλά δυστυχώς μας πρόλαβε ο ιός και δεν είχαμε την ευκαιρία να βιώσουμε την εμπειρία ενός αστικού σχολείου.
  • Επισκέψεις σε σχολεία άλλων βαθμίδων ή τύπου
  • Εκπόνηση μιας ερευνητικής εργασίας και παρουσίασή της πριν τη λήξη του προγράμματος. Είχα την τύχη να συνεργαστώ με τον καλό συνάδελφο, Kent Lancer Alistre, από τις Φιλιππίνες. Το θέμα της εργασίας αφορούσε τη διδασκαλία της λογοτεχνίας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών ώστε να ενισχυθούν πρωτίστως οι μαθητές με δυσκολία στην ανάγνωση και την κατανόηση κειμένου. Η εργασία μας απέσπασε πολλά θετικά σχόλια γιατί προτείνουμε μια εξατομικευμένη μέθοδο διδασκαλίας η οποία φέρει τα αρχικά των ονομάτων μας (ΚLA-IP) και αντιστοιχεί στους όρους Kindle-Learn-Assess Instructional Plan (:διδακτικό πλάνο για προετοιμασία-μάθηση-αξιολόγηση των μαθητών).

Λόγω των έκτακτων μέτρων για τον κορωνοϊό και της επιστροφής πολλών από εμάς στις πατρίδες μας, το πρόγραμμα περιορίστηκε στη συνέχεια στα σεμινάρια μέσω διαδικτύου, στην εκπόνηση και παρουσίαση της ερευνητικής εργασίας.

foto-7

Παρουσίαση στο Fulbright σεμινάριο

-Ποια ήταν σε γενικές γραμμές η καθημερινότητα σου;

Συνήθως τις καθημερινές ήμασταν απασχολημένοι στο πανεπιστήμιο ή το σχολείο από τις 7.30 ως και τις 3. Στη συνέχεια, είχαμε τον προσωπικό μας χρόνο για μελέτη, άθληση, κοινωνικοποίηση. Τα Σαββατοκύριακα, ο καθένας κανόνιζε το δικό του πρόγραμμα, με τη δυνατότητα επίσκεψης κάποιας άλλης πόλης. Στη διάρκεια των ανοιξιάτικων διακοπών επισκεφθήκαμε τις μεγαλύτερες πόλεις της Ανατολικής Ακτής. Μας δινόταν η ευκαιρία να συμμετέχουμε σε συνέδρια ή να επισκεφθούμε συγκεκριμένα σχολεία της επιλογής μας. Είχα κανονίσει να επισκεφθώ τα ελληνικά σχολεία στο Tarpon Springs τον Απρίλιο αλλά, δυστυχώς, λόγω του ιού ματαιώθηκαν οι επισκέψεις και ακυρώθηκαν όλα τα συνέδρια.

 Ποιες είναι οι βασικές διαφορές που εντόπισες μεταξύ του ελληνικού και του αμερικανικού εκπαιδευτικού συστήματος;

Στο Αμερικανικό Σύνταγμα δεν γίνεται λόγος για την εκπαίδευση. Οπότε, η εκπαίδευση είναι υπόθεση της κάθε πολιτείας και δεν μπορούμε να μιλάμε για ενιαίο εκπαιδευτικό σύστημα.

 -Υπήρχαν πράγματα που σε εντυπωσίασαν και πράγματα που δεν σου άρεσαν στον τρόπο λειτουργίας του εκεί εκπαιδευτικού συστήματος; Τι επέλεξες να κρατήσεις στη μνήμη σου;

Στα σχολεία εντυπωσιάζεσαι από τις κτηριακές εγκαταστάσεις, τον υλικοτεχνικό εξοπλισμό. Σχολιάζαμε χαριτολογώντας με τους περισσότερους συναδέλφους του προγράμματος και λέγαμε χαρακτηριστικά ότι τέτοιες εικόνες δεν θα πετύχουμε να δούμε στα δικά μας σχολειά ούτε σε 100 χρόνια!

Κατά την παραμονή μου ήμουν τυχερή γιατί γνώρισα και συνεργάστηκα με φανταστικούς ανθρώπους, με ωραία ψυχή και ελεύθερο πνεύμα. Αναφέρομαι στους υπευθύνους του προγράμματος, τους αμερικανούς συναδέλφους και τους 15 συναδέλφους από τις υπόλοιπες 10 χώρες. Το δέσιμο μεταξύ μας είναι απίστευτο.

Από την άλλη, είναι αρκετά πράγματα που σου δίνουν γροθιές στο στομάχι:

  • Είναι εντυπωσιακά μεγάλος ο αριθμός των παιδιών που βρίσκονται στα όρια της φτώχειας, 40% στο ΙASD, 70% στο Brashear. Όλα αυτά τα παιδιά έχουν δωρεάν σίτιση στο σχολείο (πρωινό και μεσημεριανό). Είναι φοβερό να γνωρίζεις ότι υπάρχουν παιδιά που θα φάνε στο σχολείο την Παρασκευή και πρέπει να περιμένουν τη Δευτέρα να ξαναφάνε! Θυμάμαι χαρακτηριστικά, όταν ανακοινώθηκε το κλείσιμο των σχολείων στην Πενσυλβάνια, είχε βγει στα κανάλια επιτροπή μαθητών από το Brashear που εξέφραζε την αγωνία της πώς θα σιτίζονται μεγάλη μερίδα των συμμαθητών τους την περίοδο που τα σχολεία θα παρέμεναν κλειστά. Ευτυχώς, πληροφορήθηκα όταν επέστρεψα στην Ελλάδα ότι υπήρξε πρόνοια για όλα αυτά τα παιδιά.
  • Oι κοινωνικές ανισότητες είναι ιδιαίτερα εμφανείς και αφορούν κυρίως τους Αφροαμερικανούς και τους Λατίνους. Η φτώχεια που ανέφερα παραπάνω πλήττει, δυστυχώς, αυτές τις ομάδες. Αρκεί μια βόλτα, για παράδειγμα, στο Newark, μια πόλη απέναντι από τη Νέα Υόρκη (20 λεπτά με το αυτοκίνητο) για να διαπιστώσει κανείς με θλίψη το μεγάλο χάσμα, δύο κόσμοι εκ διαμέτρου αντίθετοι.
  • Στα σχολεία λείπει η προσωπική επαφή των εκπαιδευτικών με τους μαθητές. Το μάθημα γίνεται τυποποιημένα, μέσα σε 39 λεπτά ο εκπαιδευτικός εκτελεί διεκπεραιωτικά το μάθημά του, το οποίο θα επαναλάβει ίδιο και απαράλλαχτο για τουλάχιστον 7 περιόδους σε όλα τα υπόλοιπα τμήματα. Καθόλου χρόνος να παρεκκλίνεις από το μάθημα, να νοιώσει ο μαθητής οικειότητα. Ένοιωθα πως βρισκόμουν σε μια φάμπρικα όπου περνούν τα προϊόντα μπροστά από τους εργαζόμενους και εκείνοι εκτελούν τις ίδιες μηχανικές κινήσεις. Ειλικρινά λυπήθηκα τους συναδέλφους και σε καμιά περίπτωση δεν θα ήθελα να είμαι στη θέση τους. Να σημειώσω ότι στην Αμερική το επάγγελμα του εκπαιδευτικού δεν τυγχάνει ιδιαίτερης εκτίμησης και υπάρχει πρόβλημα στελέχωσης των σχολείων με νέους εκπαιδευτικούς λόγω των συνθηκών εργασίας και των χαμηλών αμοιβών.         
foto-12

Μερικές μέρες πριν αρχίσουμε να φεύγουμε για τις πατρίδες μας

-Στην τελευταία μας συνέντευξη στην ερώτηση μου τι είναι αυτό που θα κομίσεις στο νέο σου εργασιακό περιβάλλον στην Αμερική ως εκπαιδευτικός σε ένα σχολείο της ελληνικής παραμεθορίου, μου είχες απαντήσει αυτολεξεί «μια περισσότερο μαθητοκεντρική ανάπτυξη των δεξιοτήτων, μια ανθρωπιστική και όχι τεχνοκρατική προσέγγιση της γνώσης». Ο στόχος σου επετεύχθη;

Θα σας αναφέρω δύο περιπτώσεις. Το μάθημα γινόταν δασκαλοκεντρικά και, όπως προανέφερα, μηχανικά και διεκπεραιωτικά, με μοναδικό στόχο να καλυφθεί μια συγκεκριμένη ύλη. Υπήρχαν στιγμές που ένιωθα ότι ασφυκτιώ. Όταν, λοιπόν, ζήτησα από τη συνάδελφο, σε ένα από τα μαθήματά μου, λίγο πριν το τέλος να ρωτήσω τους μαθητές κάτι άσχετο προς το μάθημα, ξαφνιάστηκε και μου ζήτησε λίγο χρόνο να μου απαντήσει. Τελικά, μου επέτρεψε να ρωτήσω τα παιδιά μια μου απορία, πώς περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο. Το πιστεύετε ότι και τα ίδια τα παιδιά αιφνιδιάστηκαν με την ερώτηση γιατί κανείς ποτέ τόσα χρόνια (ήταν Γ’ Λυκείου) δεν είχε δείξει το ενδιαφέρον του προς αυτά; Τους πήρε κάποια λεπτά να ξεδιπλωθούν και να μοιραστεί το καθένα με τους υπόλοιπους μια προσωπική του πληροφορία. Στο τέλος του μαθήματος η συνάδελφος με ευχαρίστησε που το κλίμα της τάξης είχε αλλάξει και έμαθε έστω κάτι μικρό για τον κάθε μαθητή.

Στην τάξη είχαμε μια τελειόφοιτη φοιτήτρια που πραγματοποιούσε την πρακτική της τη 2η και την 3η περίοδο. Στεναχωριόταν που οι μαθητές δεν ανταποκρίνονταν στο μάθημά της. Της πρότεινα με ερωτήσεις να εμπλέκει τους μαθητές στη διδακτική διαδικασία καθώς γίνεται κουραστικό και μονότονο να μιλάς για ώρα και στη συνέχεια να ζητάς από τους μαθητές να εκτελούν κάποιες εργασίες. Τόσο η ίδια όσο και η συνάδελφος άκουσαν με προσοχή και ξεκίνησαν να εφαρμόζουν τις προτάσεις μου, οπότε, ναι, μπορώ να καυχιέμαι ότι έφερα ένα περισσότερο μαθητοκεντρικό αέρα στην τάξη!

 -Σε συναδέλφους, μαθητές, φίλους και γνωστούς που σε ρωτάνε, με τι λόγια περιγράφεις την εμπειρία σου στην Αμερική; Τι τίτλο θα της έβαζες;

«Στην Αμερική συνειδητοποιείς ότι είναι καιρός ως Έλληνες να αφήσουμε τις μειονεξίες που μας κατατρύχουν έναντι της Δύσης και να ανατρέξουμε στον πλούτο της δικής μας παράδοσης.»

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s