Γράφει ο Γιάννης Θ. Πατέλλης*

Άνοιξη 1912: Η Ιταλία θέλοντας να προκαλέσει αντιπερισπασμό στους Τούρκους κατά τον ιταλοτουρκικό πόλεμο της Λιβύης καταλαμβάνει τις Νότιες Σποράδες, τα λεγόμενα Δωδεκάνησα,  με πρώτη την Αστυπάλαια 28 Απριλίου 1912 και τελευταία την Κω 20

Μαΐου 1912. Οι κάτοικοι των νησιών τους υποδέχονται ως ελευθερωτές από τον Οθωμανικό ζυγό και ζητούν την ένωσή τους με τη μητέρα Ελλάδα στο συνέδριο της Πάτμου 4 Ιουνίου 1912. Οι Ιταλοί διαλύουν βίαια το συνέδριο και οι προθέσεις τους για μόνιμη παραμονή στα Δωδεκάνησα διαφαίνεται με τις ενέργειές τους το επόμενο διάστημα. Αρχίζει ο αγώνας των Δωδεκανησίων για την ανάκτηση της ελευθερίας τους, εντός και εκτός Δωδεκανήσου, όπου υπάρχουν εστίες νησιωτών και ιδιαίτερα στην Αίγυπτο και την Αμερική, με οργανωτές και πρωταγωνιστές τον Καλύμνιο ιατρό και πολιτικό Σκεύο Ζερβό, τον Ρόδιο Ιωάννη Καζούλλη, τον εκ Κάσου γιατρό Νικόλαο Μαυρή και άλλους πατριώτες. Το Δωδεκανησιακό γίνεται διεθνές ζήτημα.

16 Ιουλίου 1919: Υπογράφεται στο Παρίσι η συμφωνία Τιτόνι-Βενιζέλου που ικανοποιεί σε μεγάλο βαθμό το αίτημα ένωσης της Δωδεκανήσου με την μητέρα Ελλάδα.

24 Ιουλίου 1923: Η Ελλάδα, μετά την Μικρασιατική καταστροφή, αναγκάζεται να υπογράψει την Συνθήκη της Λοζάνης με την οποία η Ιταλία αποκτά νομικά ερείσματα στα Δωδεκάνησα. Συνεχίζεται αμείωτος ο αγώνας των Δωδεκανησίων εναντίον της ιταλικής κατοχής η οποία προσπαθεί με όλα τα μέσα για τον εξιταλισμό των νησιών.

Απρίλιος 1935: Ξεσπούν στην Κάλυμνο σοβαρά αιματηρά επεισόδια άγριου πετροπόλεμου, με πρωταγωνίστριες τις γυναίκες, λόγω της επιμονής των Ιταλών να αποσπάσουν την Εκκλησία της Δωδεκανήσου από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και να την κηρύξουν Αυτοκέφαλο. Το νησί αποκλείεται από τον ιταλικό στόλο, κηρύσσεται στρατιωτικός νόμος και ακολουθεί κύμα συλλήψεων, φυλακίσεων και εκπατρισμών, ιερέων, δημάρχων και πολλών πατριωτών. Τα γεγονότα προκαλούν παγκόσμιο ενδιαφέρον και το Δωδεκανησιακό ζήτημα έρχεται ξανά στην επικαιρότητα.  

 28 Οκτωβρίου 1940: Η φασιστική Ιταλία κηρύσσει τον πόλεμο στην Ελλάδα. Το υπερήφανο ελληνικό ΟΧΙ βρίσκει συνέχεια στα αλβανικά βουνά στα οποία γράφονται σελίδες ανυπέρβλητης δόξας από τον Ελληνικό Στρατό. Πρώτος Έλληνας νεκρός αξιωματικός ο Δωδεκανήσιος υπολοχαγός Αλέξανδρος Διάκος, από τη Χάλκη, που πέφτει ηρωικά στα υψώματα της Τσούκας για μια ελεύθερη Δωδεκάνησο.

9 Νοεμβρίου 1940: Ιδρύεται από Δωδεκανησίους, που ζουν στην ελεύθερη Ελλάδα, καθώς και από όσους δραπετεύουν από τα νησιά, το Σύνταγμα Δωδεκανησίων Εθελοντών, με πρώτο διοικητή τον ταγματάρχη Μάρκο Κλαδάκη από τη Σύμη.

8 Σεπτεμβρίου 1943: Η πτώση του Μουσολίνι και η ανάληψη της εξουσίας στην Ιταλία από το στρατηγό Μπαντόλιο προκαλεί δραματικές εξελίξεις στα Δωδεκάνησα. Την διοίκηση της Δωδεκανήσου αναλαμβάνουν οι Γερμανοί.

8 Μαΐου 1945: Ο Γερμανός στρατηγός Wagener υπογράφει στη Σύμη το πρωτόκολλο παράδοσης της Δωδεκανήσου στου Βρετανούς με την παρουσία του διοικητή του Ιερού Λόχου συνταγματάρχη Χριστόδουλου Τσιγάντε.

9 Μαΐου 1945: Στη Ρόδο και τα νησιά ο κόσμος ξεχύνεται στους δρόμους για να γιορτάσει, μέσα σε ξέφρενους πανηγυρισμούς, την απελευθέρωση υποδεχόμενος τα συμμαχικά στρατεύματα και τους Έλληνες Ιερολοχίτες. Στην Κάλυμνο μέσα σε παλλαϊκό ενθουσιασμό υψώνεται η Ελληνική Σημαία στο Διοικητήριο και αρχίζουν παρελάσεις από μαθητές και δασκάλους. Αρχίζει η περίοδος της αγγλοκρατίας στα Δωδεκάνησα.

15 Μαΐου 1945: Φτάνει στη Ρόδο το θρυλικό καταδρομικό «Αβέρωφ» μεταφέροντας τον Αντιβασιλέα Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό, τον πρωταγωνιστή της Δωδεκανησιακής ελευθερίας καθηγητή Σκεύο Ζερβό και πλήθος επώνυμων και ανώνυμων εξόριστων Δωδεκανησίων. Ακολουθούν σκηνές ιστορικής συγκίνησης και πατριωτικού ενθουσιασμού από το σύνολο του λαού.

27 Ιουνίου 1946: Ημερομηνία σταθμός για την τύχη της Δωδεκανήσου. Οι υπουργοί εξωτερικών των 4 δυνάμεων συμφωνούν στην απόδοση της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα στο Παρίσι.

10 Φεβρουαρίου 1947: Υπογράφεται στο Παρίσι συνθήκη ειρήνης Συμμάχων και Ιταλίας με την οποία η Ιταλία εκχωρεί την πλήρη κυριαρχία των νησιών της Δωδεκανήσου και των παρακειμένων νησίδων στην Ελλάδα.

31 Μαρτίου 1947: Μέσα σε κλίμα συγκίνησης και ενθουσιασμού ο Βρετανός διοικητής ταξίαρχος Πάρκερ παραδίδει τη Στρατιωτική Διοίκηση Δωδεκανήσου στον Έλληνα ναύαρχο Ιωαννίδη. Αρχίζει η μεταβατική περίοδος της Ελληνικής Στρατιωτικής Διοίκησης Δωδεκανήσου η οποία με διάγγελμά της τονίζει : « Η 12η μεσημβρινή της 31ης Μαρτίου 1947 υπήρξεν η μεγάλη ώρα των πεπρωμένων της Δωδεκανήσου. Μετά καταθλιπτική δουλεία εξ και ημίσεως συναπτών αιώνων, μετά ατελευτήτους εθνικάς περιπετείας και μετά ποταμούς όλους αιμάτων, θλίψεων και συμφορών, γλυκύς και φωτεινός ανέτειλεν ο ήλιος της περιποθήτου ελευθερίας.»

9 Ιανουαρίου 1948: Δημοσιεύεται στην εφημερίδα της κυβερνήσεως το υπ’ αριθ. 518 ψήφισμα της Δ! Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων με το οποίο «Αι νήσοι της Δωδεκανήσου Ρόδος, Κάλυμνος, Κάρπαθος, Αστυπάλαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Σύμη, Κως, Λέρος, Τήλος, και Καστελλόριζο, ως και αι παρακείμεναι νησίδες, προσαρτώνται εις το Ελληνικό Κράτος από της 28ης Οκτωβρίου 1947». Με το νόμο αυτό, που αποτελεί τη ληξιαρχική πράξη της Ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου στη μητέρα Ελλάδα, τερματίζεται το μεταβατικό καθεστώς της Ελληνικής Στρατιωτικής Διοίκησης Δωδεκανήσου.

7 Μαρτίου 1948: Το τότε βασιλικό ζεύγος της Ελλάδος Παύλος και Φρειδερίκη φτάνουν στη Ρόδο συνοδευόμενοι από κυβερνητικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους, το Σκεύο Ζερβό και άλλους Δωδεκανησίους αγωνιστές. Στη συνέχεια οι τότε βασιλείς περιοδεύουν τα μεγαλύτερα νησιά και την Κάλυμνο. Στο πρόσωπό τους ο λαός των νησιών υποδέχεται την μητέρα πατρίδα στην αγκαλιά της οποίας ενσωματώνεται πλέον και τυπικά. Η 7 Μαρτίου 1948 ορίζεται ως η επίσημη ημέρα εορτασμού των ελευθερίων της Δωδεκανήσου.

*Ο Γιάννης Θ. Πατέλλης είναι Επίτιμος Πρόεδρος του Αναγνωστηρίου ΑΙ ΜΟΥΣΑΙ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s